Rationele professionals
Ziektekostenverzekereraar Menzis is een onderlinge waarborgmaatschappij en heeft als hoogste orgaan een ledenraad die het beleid van de directie zeer kritisch, maar welwillend controleert. Het was in deze setting dat ik deze keer in Zwolle als ‘griepexpert’ acte de présence mocht geven.
Mijn verhaal had vooral als focus de aanstaande vaccinatie tegen Nieuwe Influenza A en vanwege het gehoor uiteraard ook welke rol een zorgverzekeraar daarbij zou kunnen spelen. Mijn voorstel voor de zorgverzekeraar was dat zij alleen nog zaken zouden doen met instellingen die al hun zorgpersoneel laten vaccineren. Dit gaf een levendige discussie onder de aanwezigen, variërend van grote instemming, afwijzing tot cynisme (“dit gaat niet werken, die laten zich niet sturen”)
Ratio boven emotie
Eén mevrouw kwam heel beleefd met de rustige stelling dat vooral verpleegkundigen zich niet snel zullen laten vaccineren: ‘want bij verpleegkundigen gaat ratio boven emotie!’ Hoezo ratio boven emotie? In mijn ogen ligt de werkelijkheid precies omgekeerd. Het is juist zeer rationeel om je als arts of verpleegkundige in te laten enten tegen de Nieuwe Influenza zodat je de kans verlaagt dat je bron bent voor de kwetsbare patiënten die je verzorgt. Het is emotie die verpleegkundigen en andere zorgverleners ervan weerhoudt om zich te laten vaccineren.
Onderzoek
Beschermen van kwetsbare patiënten is de ratio van de aanstaande vaccinatiecampagne in zorginstellingen. Er is geen gecontroleerd onderzoek beschikbaar dat harde bewijzen levert dat vaccineren van zorgverleners patiënten beschermt. Uit veldstudies blijkt dit echter wel. Een bewijzend gecontroleerd onderzoek is in de praktijk onmogelijk vanwege onmogelijke omvang en onmogelijke methodologische eisen. Het UMCU heeft daarom, als second best, de wetenschappelijke bevindingen in een mathematisch model gezet, en daarmee aannemelijk gemaakt dat hoe meer mensen binnen de zorg zijn gevaccineerd, des te beter de patiënten worden beschermd. Daar is niets emotioneels aan. Waar dan wel precies de emotie zit, is mij niet duidelijk.
Het recht op een weekje ziek
De Gezondheidsraad heeft ook voor de jaarlijkse seizoensgriep geadviseerd zorgverleners te vaccineren. De opkomstpercentages variëren van 11 procent als de instelling het passief aan biedt, tot 25 procent als de instelling actieve campagnes voert. Vanuit de reacties van verpleegkundigen op de campagne weten we dat verpleegkundigen vinden dat ze recht hebben op een weekje ziek zijn. Is dat ratio? Waarom accepteert men niet dat het rationeel is een bijdrage te leveren aan het terugdringen van de kans op ziekte bij kwetsbare patiënten? Wat eventuele overwegingen bij een arts zijn om zich niet te laten vaccineren, kan ik al helemaal niet verzinnen. Die zou als academicus kennis moeten hebben van de stand van zaken, risico’s wetenschappelijk moeten kunnen afwegen en rationeel een keuze kunnen maken.
Hepatitis B
De analogie met hepatitis B is evident. Ook daar worden vele professionals gevaccineerd om patiënten te beschermen. Dat was al jaren geadviseerd door de Gezondheidsraad maar niemand liet zich vaccineren. Er was een groot incident en persoonlijk drama bij een collega voor nodig om dat in Nederland tussen de oren en goed geïmplementeerd te krijgen. Bij hepatitis B kan de bron bewezen worden. Bij influenza zal dat niet lukken. Waarom accepteren professionals nu dat we geen bron mogen zijn van hepatitis, en willen we dat wel blijven bij influenza?
Geldkraan
Mijn oproep deze avond in Zwolle aan deze ziektekostenverzekeraar zal geen direct effect hebben, maar als de professionals zelf niet rationeel zijn, moet het toch maar van de geldkraan komen. Ik wil dat mijn ziektekostenverzekeraar garandeert dat mijn kwetsbare familieleden alleen door gevaccineerd personeel verzorgd worden.
Jim van Steenbergen
Jim van Steenbergen is het hoofd van de Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI) en zodoende verbonden aan het RIVM. Dit najaar zal hij voor Mednet iedere twee weken een blog schrijven over de grieppandemie.
- Bekeken (3679)
- Reacties (29)
Reacties (29)
(Advertentie)
