Blog internist Marcel Twickler: Zijn uw patiënten gezondheidsvaardig?
Naar schatting anderhalf miljoen volwassenen in Nederland zijn laaggeletterd. Dat is er één op de tien. Zij hebben zoveel moeite met lezen en schrijven, dat zij niet goed zelfstandig alle dingen kunnen doen die de huidige maatschappij van een burger verwacht. Reizen met het openbaar vervoer, verstandig omgaan met geld, internetbankieren, stemmen, noem maar op. Het zijn overigens niet alleen de anderstaligen die lees- en schrijfproblemen hebben; integendeel, het merendeel van de anderhalf miljoen volwassen laaggeletterden is geboren en getogen in Nederland.
Kijken we naar de patiëntenpopulatie dan is de groep laaggeletterden nog groter: naar schatting één op de vijf. Laaggeletterden hebben in vergelijking met hooggeletterden vaker last van overgewicht, zijn vaker rokers, zijn vaker ziek, maken vaker en langduriger gebruik van de gezondheidszorg en hebben een ongezondere zelfperceptie.
Patiëntveiligheid
De veiligheid en gezondheid van een laaggeletterde patiënt is ernstig in het geding doordat hij informatie over gezondheid, ziekte en zorg niet correct kan verwerken. Op z'n minst is er onbegrip: over ziek zijn, over de werking van menselijk lichaam, over handelingen en beslissingen van de dokter en over het gevaar wanneer je bepaalde medicijnen tegelijk of met andere stoffen gebruikt. Maar zij kunnen zichzelf en hun kinderen ook ziek maken of houden omdat zij medicijnen verkeerd gebruiken of er gewoonweg een ongezonde levensstijl op nahouden.
Gezondheidsvaardigheden
Gelukkig is er in de medische wereld en wetenschap steeds vaker aandacht voor het belang van health literacy, ofwel gezondheidsvaardigheden. Juist nu de rol van zelfzorgmanagement in huidige behandelstrategie zoals rondom hartfalen, cardiovasculair risicomanagement of diabeteszorg groter wordt, neemt het belang van gezondheidsvaardigheden toe. Helaas is de meeste medische voorlichting nog steeds schriftelijk. Dit is waarschijnlijk onontkoombaar, zeker gezien de opkomst van eHealth, maar laten we die informatie dan zo helder en visueel mogelijk maken. Bovendien heeft een zorgverlener de positie en gelegenheid bij uitstek om mensen met lees- en schrijfproblemen te herkennen en door te verwijzen. Een folder ondersteboven aangeven en begripsvragen inbouwen tijdens een consult zijn relatief eenvoudige manieren om iemands leesvaardigheid te toetsen. U en ik kunnen laaggeletterden helpen de weg naar een cursus te vinden en zichzelf te ontwikkelen. En het betaalt zich terug: zij zullen in de toekomst minder vaak gebruik maken van de zorg en haar kostbare spreekuren.
Lees en Schrijf! Gezondheid
Vanaf 1 maart is de multimediaproductie Lees en Schrijf! Gezondheid beschikbaar, bestaande uit een televisieserie, een werkboek en een oefenwebsite. Hiermee kunnen mensen zelfstandig hun lees- en schrijfvaardigheden oefenen. Meer informatie is te vinden op www.leesenschrijf.nl.
Blogger
Dr. Marcel Twickler is internist-endocrinoloog in het Lievensberg ziekenhuis in Bergen op Zoom met tevens een wetenschappelijke aanstelling in het AMC/UvA (vasculaire geneeskunde, subafdeling interne geneeskunde). Naast het effect van hormoonverstoringen op hart- en vaatziekten is hij zeer geïnteresseerd in het effect van laaggeletterdheid van de patiënt (health literacy) en de uitkomsten hierdoor van behandeling. Samen met de afdeling Sociale Geneeskunde van het AMC ontwikkelt hij meetinstrumenten om laaggeletterdheid te kunnen meten.
- Bekeken (1938)
- Reacties (0)
Reacties (0)
(Advertentie)
