Geplaatst op 20 februari 2012 door: Ignace Schretlen | 0 reacties | Reageer

Levenseindekliniek: gat in de markt?

Op 1 maart start de Stichting Levenseindekliniek met zes ambulante teams. Doel is om patiënten te helpen die voldoen aan de zorgvuldigheidscriteria van de Euthanasiewet, maar hun wens niet gehonoreerd zien. Volgens Petra de Jong, directeur van de Nederlandse Vereniging voor een Vrijwillig Levenseinde (NVVE) zijn dat er meer dan 3000 per jaar.

Een gat in de markt? Even bellen met de NVVE, het College voor zorgverzekeringen en de KNMG. Het woord markt stuit in deze context op weerstand. Waarom? Is de marktwerking in de Nederlandse gezondheidszorg geen feit? Particuliere initiatieven worden omarmd. Van minister Edith Schippers van VWS mogen ziekenhuizen een aantrekkelijke investering worden en winst uitkeren.

Euthanasie en geld vormen een lastig koppel. Twee autonome ontwikkelingen – rondom euthanasie en de privatisering in de gezondheidszorg – komen bij elkaar en lijken dan te botsen. De meest simpele vraag – zit euthanasie in het basispakket? – levert geen eenduidig antwoord. Voorlopige conclusie: wel de (huis)arts, maar niet de middelen. De diensten van de Levenseindekliniek die op ideële basis werkt, worden vooralsnog niet vergoed. Maar volgens de NVVE-directeur hoeft geld geen probleem te zijn: “90 procent van de Nederlandse burgers zou dit zelf kunnen financieren” en “dan is er nog mogelijkheid van financiering uit een subsidiepot, zoals nu bij abortus gebeurt.” Dat herinnert mij aan een collega die ooit voorstelde om voor euthanasie hetzelfde tarief te berekenen als voor een bevalling.

Een van mijn eerste patiënten met een euthanasieverzoek was een weduwnaar. “Dokter”, zei hij: “mijn leven is waardeloos geworden, ik heb geen geld voor thuiszorg. Ik bespaar mijn kinderen met wie ik nauwelijks contact heb de ellende van een sterfbed en in een verpleeghuis kost ik de samenleving alleen maar geld.” Niet alleen deze woorden zijn mij bijgebleven, ook mijn reactie: “Zo mág u niet denken.” Daar heb ik ruim vijftien jaar later nog spijt van. Want in mijn hart gaf ik de man gelijk.

Goed of slecht, tegenwoordig is duidelijk dat de invloed van geld tot in de spreekkamer reikt. Zou de besluitvorming rond euthanasie hierop een uitzondering vormen? Wat is treuriger: het antwoord op de vraag of het feit dat deze vraag nog steeds niet gesteld mag worden?

Ignace Schretlen