Geplaatst op 31 januari 2012 door: Jenneke van de Streek | 0 reacties | Reageer

Eenderde Vici-laureaten klinisch relevant

Maar liefst dertien van de 31 toegekende Vici-laureaten van NWO betreffen medisch-biologisch onderzoek en zijn op kortere of langere termijn van belang voor de kliniek.

Twee gehonoreerde klinisch-medische projecten behoren tot het specialisme Psychiatrie. André Aleman van het UMCG onderzoekt het fenomeen apathie dat een belangrijk symptoom van schizofrenie is. Aleman wil weten welke hersencircuits verstoord zijn bij apathie en of magnetische hersenstimulatie apathie kan verhelpen. Zijn UMCG-collega hoogleraar Peter de Jonge gooit de knuppel in het hoenderhok door zich af te vragen of depressie wel bestaat. Hij wil op basis van de samenhang tussen stemmingsgerelateerde klachten in de bevolking uitzoeken of depressie niet slechts een door psychiaters bedachte combinatie van symptomen is.

Leonard van den Berg, hoogleraar Neurologie in het UMC Utrecht wil meer inzicht in de oorzaak van Amyotrofische laterale sclerose (ALS). Daartoe vergelijkt hij het DNA, de leefomgeving en de levensstijl van mensen met ALS met die van gezonde mensen.

Techniek

NWO heeft twee medisch-technische projecten gehonoreerd. Paul Breedveld, afdeling Biomedische Techniek van de TU Delft gaat nieuwe flexibele instrumenten ontwikkelen voor de toepassing van sleutelgatchirurgie bij hersenbasisoperaties. Chris de Korte, klinisch fysisch laboratorium van het UMC St Radboud ontwikkelt een nieuwe scanmethode waarmee honderd keer zo snel echobeelden kunnen worden opgenomen. Deze aanpak brengt de vorm en functie van het hart beter in beeld en kan vernauwingen beter detecteren.

Geneesmiddelen

Vier projecten liggen aan de basis van de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen. Monique den Boer, werkzaam op de afdeling Kinderoncologie van het Erasmus MC wil proberen om de behandeling van leukemie specifieker te maken. Mogelijk kan dit door behalve de kankercellen in het beenmerg ook de ondersteunende cellen die de kankercellen voeden en laten groeien selectief te doden.

Drie microbiologische projecten kunnen leiden tot de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen voor infectieziekten. Frank van Kuppeveld, Medische Microbiologie UMC St Radboud, wil gastheerfactoren ontrafelen die van belang zijn voor de replicatie van enterovirussen. De vondst moet leiden tot nieuwe middelen die de gastheerfactoren remmen en via die weg de infectie behandelen. Leendert Harmoen van de Universiteit van Amsterdam gaat uitzoeken hoe bacteriecellen precies delen en op grond daarvan op zoek naar een nieuwe generatie antibiotica. Dirk Slotboom, Biochemie Rijkuniversiteit Groningen, gaat via moleculair-biologische kennis over de vitamineopname in ziekteverwekkende bacteriën, op zoek naar nieuwe antibiotica.

Basale wetenschap

Twee onderzoekers van het Hubrecht Instistuut krijgen een Vici-subsidie: voor onderzoek naar het mechanisme achter informatieoverdracht over het gebruik van DNA (René Ketting) en voor onderzoek naar kwantificering van het transcriptie- en translatieproces van DNA naar eiwit. (Alexander van Oudenaarden). Overigens gaat Susanne Lens, Medische Oncologie in het UMC Utrecht, de verdeling van erfelijk materiaal in gezonde cellen analyseren om te achterhalen waar het fout gaat bij delende kankercellen. Sander Tans, Biofysica FOM AMOLF, wil het vouwproces van aminozuurketens tot een driedimensionaal functioneel eiwit ontrafelen om het optreden van vouwfouten te begrijpen, zoals die zich voordoen bij de ziekte van Alzheimer.

In totaal zijn dit jaar bij NWO 236 onderzoeksvoorstellen ingediend, daarvan mochten 94 onderzoekers hun voorstel nader uitwerken. Dertig procent daarvan is gehonoreerd.

De Vici-subsidie is een van de grootste persoonsgebonden wetenschappelijke premies in Nederland. De geselecteerde onderzoekers krijgen anderhalf miljoen euro waarmee ze in de komende vijf jaar een eigen onderzoekgroep kunnen opbouwen die een eigen gekozen onderzoeksonderwerp bestudeerd.

In het januari van Mednet magazine zijn drie Vici-winnaars vijf jaar na het verkrijgen van hun lautreaat geïnterviewd over