Botulinetoxine als aanvullende behandeling bij androgene alopecia

Het gebruik van botulinetoxine kan een waardevolle aanvulling zijn bij het behandelen van androgene alopecia (AGA), ziet dermatoloog Iñigo de Felipe y Gárate in zijn klinieken in onder meer Barcelona en Madrid (Spanje). Het bewijs voor de offlabel toepassing is echter nog schaars.¹

Een onderzoek uit 2020 zette De Felipe y Gárate op het spoor.² Hierin kregen 63 patiënten met AGA elke 3 maanden botulinetoxine A, al dan niet gecombineerd met orale finasteride. Na 12 maanden was de haardichtheid in de combinatiegroep gestegen van 178 naar 234 haren/cm² en significant hoger dan met alleen botulinetoxine (p = 0,035). Een controlegroep zonder botulinetoxine ontbrak.

Wisselend bewijs

Vanwege verschillen in dosering, injectietechniek en uitkomstmaten kan ook een systematische review nog geen harde uitspraken doen.³ “Zo laat een gerandomiseerde studie onder 29 patiënten na 12 weken een toename van de haardichtheid zien van 118 naar 136 haren/cm² na intramusculaire injecties (p < 0,001). Bij intradermale injecties was de toename van 121 naar 126 haren/cm² dan weer niet significant.” Ook andere onderzoeken zijn vaak nog klein en verschillen in opzet.

Verder is het werkingsmechanisme nog niet ontrafeld. Betere doorbloeding na ontspanning van de hoofdhuidspieren vindt de dermatoloog weinig overtuigend. Hij ziet meer in remming van de secretie van transforming growth factor bèta 1 (TGF-β1) door fibroblasten.³ Dit signaaleiwit induceert ARA55, een coactivator die de activiteit van de androgeenreceptor sterk verhoogt. Andere mogelijke mechanismen zijn vermindering van perifolliculaire ontsteking, remming van de afgifte van substance P en CGRP, en vermindering van de talgproductie. “Die verklaring biedt ook mogelijkheden bij littekenalopecia, seborroïsch eczeem, acne en keloïd.”

Doornenkroon

In zijn kliniek zet De Felipe y Gárate botulinetoxine vooral in bij patiënten die stagneren op het standaardprotocol. “Ik injecteer volgens een ‘doornenkroon’-schema 2 eenheden per injectiepunt, om de 1 à 2 centimeter, in een band van 5 centimeter rond de schedel.”

Bronnen:

1. De Felipe y Gárate, I. Botulinum toxin in hair and scalp diseases, EADV 2026, oral presentation D2T07.2B.
2. Zhou Y, Yu S, Zhao J, et al. Effectiveness and safety of botulinum toxin type A in the treatment of androgenetic alopecia. Biomed Res Int. 2020;2020:1501893.
3. Perez SM, Al Salman SA, Nguyen B, et al. Botulinum toxin in the treatment of hair and scalp disorders: current evidence and clinical applications. Toxins (Basel). 2025;17:163.