COVID-19 en diabetes

Delen via:
EASD 2020

Tijdens een veelbezochte sessie op de EASD Virtual Annual Meeting 2020 gingen experts in op de ontwikkelingen rond COVID-19 en diabetes. Zij beantwoorden vragen als: hebben diabetespatiënten een verhoogd risico op COVID-19, zijn hun uitkomsten slechter, is er verschil tussen type 1- en type 2-diabetes en wat hebben de aflopen maanden ons geleerd?

Mensen met T1D lopen een verhoogd risico om te overlijden aan COVID-19, zo blijkt uit een Brits bevolkingsonderzoek dat recentelijk is gepubliceerd in The Lancet Diabetes & Endocrinology. In dit onderzoek had 0,4% T1D en 4,6% T2D. Van de in totaal meer dan 24.000 sterfgevallen had 30% van de mensen diabetes. Na aanpassing voor meerdere risicofactoren bleek het risico op overlijden 2,86 keer hoger bij T1D en 1,8 keer hoger bij T2D vergeleken met mensen zonder diabetes.

Echter, de gemiddelde leeftijd bij overlijden was 78 jaar bij T2D en 72 jaar bij T1D. Voor T1D blijken alleen oudere mensen (> 50 jaar) met een langere diabetesduur (80% langer dan 15 jaar) en een slechtere glucoseregulatie (HbA1c 86 mmol/mol, > 10%) een hoger risico op ernstige klinische uitkomsten door COVID-19 te hebben.

Medicatie

Diabetesmedicatie, zoals DPP-4-remmers, GLP-1-receptoragonisten, insuline, metformine, SGLT2-remmers en SU-derivaten, kan een verhoogd risico geven op COVID-19 doordat deze middelen de expressie en activiteit van het eiwit ACE2 moduleren, de belangrijkste receptor voor SARS-CoV-2.4

Ook de behandeling van het virus kan extra risico’s met zich meebrengen. Zo verslechteren de bloedglucosewaarden bij gebruik van dexamethason. Extra monitoring is nodig en bij T2D bij voorkeur behandeling met insuline. Uit observationele studies blijkt dat bij mensen die statines nemen de uitkomsten tijdens de ziekenhuisopname juist verbeteren.

Ook kan COVID-19 een extra risico geven op het ontstaan van type 1-diabetes door het optreden van ketoacidosen en virale infecties van de alvleesklier. Er blijft controverse over de vraag of SARS-CoV-2 eilandjes en insulineproducerende bètacellen infecteert, wat leidt tot insulinetekort, en in sommige gevallen type 1-diabetes.

Kansen

Toch biedt de pandemie ook kansen: door COVID-19 heeft telehealth een grote sprong voorwaarts gemaakt. De digitale revolutie die al eerder begonnen was met insulinepompen, is nu uitgebreid met sensoren, geautomatiseerde insulinetoediening en bolusadviezen met beter diabetesmanagement als resultaat.

Bronnen:

  1. Overview on Covid-19 in persons with diabetes: What is the evidence? 56th EASD Virtual Meeting 2020. Persberichten.
  2. The Lancet Diabetes & Endocrinology study https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(20)30272-2/fulltext.
  3. The Lancet Diabetes & Endocrinology consensus statement: https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(20)30152-2/fulltext.
  4. Drucker DJ. Endocr Rev. 2020;14(3):bnaa011, https://doi.org/10.1210/endrev/bnaa011.

Associatie tussen granuloma annulare, diabetes, hyperlipidemie en auto-immuunziekten

okt 2021 | RA, SLE

Lees meer over Associatie tussen granuloma annulare, diabetes, hyperlipidemie en auto-immuunziekten

Lager risico op dementie voor mensen met diabetes die risicofactoren onder controle houden

okt 2021 | Dementie

Lees meer over Lager risico op dementie voor mensen met diabetes die risicofactoren onder controle houden

FIGARO: Waar past finerenon in de behandeling van diabetische nierziekte?

sep 2021 | Chronische nierschade, Endocrinologie

Lees meer over FIGARO: Waar past finerenon in de behandeling van diabetische nierziekte?

Openheid heelt meer dan u denkt

sep 2021

Lees meer over Openheid heelt meer dan u denkt

Positieve effecten van finerenon op diabetische nefropathie, maar ook nog vragen

aug 2021 | Chronische nierschade

Lees meer over Positieve effecten van finerenon op diabetische nefropathie, maar ook nog vragen

Dexamethason en postoperatieve wondinfectie

aug 2021 | Bacteriële infecties

Lees meer over Dexamethason en postoperatieve wondinfectie

DM2 Pubquiz

12 okt 2021 om 20:00 | Endocrinologie

Lees meer over DM2 Pubquiz

EASD Highlights 2021

11 okt 2021 om 20:30 | Endocrinologie, Hartfalen

Lees meer over EASD Highlights 2021

ADA Highlights 2021

5 jul 2021 om 20:30

Lees meer over ADA Highlights 2021

Ernstige hypoglykemie; het bespreken waard

2 jun 2021 | Kinderen

Lees meer over Ernstige hypoglykemie; het bespreken waard

EASD Highlights 2020

22 dec 2020

Lees meer over EASD Highlights 2020

ADA Highlights 2020

29 jun 2020 om 20:30

Lees meer over ADA Highlights 2020

EASD Highlights 2019

10 okt 2019 om 20:30

Lees meer over EASD Highlights 2019

ADA Highlights 2019

1 jul 2019 om 20:30

Lees meer over ADA Highlights 2019

Diabetische voet; een nieuwe multidisciplinaire richtlijn

3 okt 2018 om 20:30

Lees meer over Diabetische voet; een nieuwe multidisciplinaire richtlijn

Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

Lees meer over Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

Lees meer over E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

NDF-nascholing: Cardiorenale complicaties bij DM Type 2

woensdag 1 dec 2021 van 18:30 tot 21:00

Lees meer over NDF-nascholing: Cardiorenale complicaties bij DM Type 2

Behandeling van type 1-diabetes: ADA/EASD-consensusrapport

Lees meer
Lees meer over Behandeling van type 1-diabetes: ADA/EASD-consensusrapport

In 1,5 uur op de hoogte van het EASD-congres

Lees meer
Lees meer over In 1,5 uur op de hoogte van het EASD-congres

Medicijn tegen osteoporose vermindert risico op type 2-diabetes

Lees meer
Lees meer over Medicijn tegen osteoporose vermindert risico op type 2-diabetes

Hypoglykemieën verhogen risico op complicaties

Lees meer
Lees meer over Hypoglykemieën verhogen risico op complicaties

SGLT-2-remmers ook veilig voor diabetespatiënten > 70 jaar

Lees meer
Lees meer over SGLT-2-remmers ook veilig voor diabetespatiënten > 70 jaar

Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

Lees meer
Lees meer over Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

Zorgwekkende toename type 2-diabetes en chronische nierziekte binnen 5 jaar

Lees meer
Lees meer over Zorgwekkende toename type 2-diabetes en chronische nierziekte binnen 5 jaar

Positieve resultaten combinatietherapie insuline en SGLT-2-remmer

Lees meer
Lees meer over Positieve resultaten combinatietherapie insuline en SGLT-2-remmer

COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Lees meer
Lees meer over COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Podcast: Christel Hendrieckx over de psychologische impact van hypoglykemie

okt 2020

Lees meer over Podcast: Christel Hendrieckx over de psychologische impact van hypoglykemie

Podcast: William Polonsky over de impact van 'diabetes distress' op welzijn en glucoseregulatie

okt 2020

Lees meer over Podcast: William Polonsky over de impact van 'diabetes distress' op welzijn en glucoseregulatie

Frank Snoek over de rol van de EASD-studiegroep Psychosocial Aspects of Diabetes

sep 2020

Lees meer over Frank Snoek over de rol van de EASD-studiegroep Psychosocial Aspects of Diabetes

Neuropathische pijn bij diabetes

feb 2020

Lees meer over Neuropathische pijn bij diabetes