COVID-19 en diabetes

Delen via:
EASD 2020

Tijdens een veelbezochte sessie op de EASD Virtual Annual Meeting 2020 gingen experts in op de ontwikkelingen rond COVID-19 en diabetes. Zij beantwoorden vragen als: hebben diabetespatiënten een verhoogd risico op COVID-19, zijn hun uitkomsten slechter, is er verschil tussen type 1- en type 2-diabetes en wat hebben de aflopen maanden ons geleerd?

Mensen met T1D lopen een verhoogd risico om te overlijden aan COVID-19, zo blijkt uit een Brits bevolkingsonderzoek dat recentelijk is gepubliceerd in The Lancet Diabetes & Endocrinology. In dit onderzoek had 0,4% T1D en 4,6% T2D. Van de in totaal meer dan 24.000 sterfgevallen had 30% van de mensen diabetes. Na aanpassing voor meerdere risicofactoren bleek het risico op overlijden 2,86 keer hoger bij T1D en 1,8 keer hoger bij T2D vergeleken met mensen zonder diabetes.

Echter, de gemiddelde leeftijd bij overlijden was 78 jaar bij T2D en 72 jaar bij T1D. Voor T1D blijken alleen oudere mensen (> 50 jaar) met een langere diabetesduur (80% langer dan 15 jaar) en een slechtere glucoseregulatie (HbA1c 86 mmol/mol, > 10%) een hoger risico op ernstige klinische uitkomsten door COVID-19 te hebben.

Medicatie

Diabetesmedicatie, zoals DPP-4-remmers, GLP-1-receptoragonisten, insuline, metformine, SGLT2-remmers en SU-derivaten, kan een verhoogd risico geven op COVID-19 doordat deze middelen de expressie en activiteit van het eiwit ACE2 moduleren, de belangrijkste receptor voor SARS-CoV-2.4

Ook de behandeling van het virus kan extra risico’s met zich meebrengen. Zo verslechteren de bloedglucosewaarden bij gebruik van dexamethason. Extra monitoring is nodig en bij T2D bij voorkeur behandeling met insuline. Uit observationele studies blijkt dat bij mensen die statines nemen de uitkomsten tijdens de ziekenhuisopname juist verbeteren.

Ook kan COVID-19 een extra risico geven op het ontstaan van type 1-diabetes door het optreden van ketoacidosen en virale infecties van de alvleesklier. Er blijft controverse over de vraag of SARS-CoV-2 eilandjes en insulineproducerende bètacellen infecteert, wat leidt tot insulinetekort, en in sommige gevallen type 1-diabetes.

Kansen

Toch biedt de pandemie ook kansen: door COVID-19 heeft telehealth een grote sprong voorwaarts gemaakt. De digitale revolutie die al eerder begonnen was met insulinepompen, is nu uitgebreid met sensoren, geautomatiseerde insulinetoediening en bolusadviezen met beter diabetesmanagement als resultaat.

Bronnen:

  1. Overview on Covid-19 in persons with diabetes: What is the evidence? 56th EASD Virtual Meeting 2020. Persberichten.
  2. The Lancet Diabetes & Endocrinology study https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(20)30272-2/fulltext.
  3. The Lancet Diabetes & Endocrinology consensus statement: https://www.thelancet.com/journals/landia/article/PIIS2213-8587(20)30152-2/fulltext.
  4. Drucker DJ. Endocr Rev. 2020;14(3):bnaa011, https://doi.org/10.1210/endrev/bnaa011.

Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

jul 2022

Lees meer over Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

Nieuw peptide beschermt tegen door voeding veroorzaakte obesitas

jul 2022

Lees meer over Nieuw peptide beschermt tegen door voeding veroorzaakte obesitas

Hypoxie in de nieren van diabetespatiënten

jul 2022 | Chronische nierschade, Diabetes

Lees meer over Hypoxie in de nieren van diabetespatiënten

Biologisch mechanisme achter associatie diabetes en borstkanker

jun 2022 | Borstkanker, Diabetes

Lees meer over Biologisch mechanisme achter associatie diabetes en borstkanker

Gewichtstoename na stoppen met semaglutide

mei 2022 | Diabetes

Lees meer over Gewichtstoename na stoppen met semaglutide

Koninklijke onderscheiding voor UMCG hoogleraar Gerjan Navis

mei 2022 | Diabetes

Lees meer over Koninklijke onderscheiding voor UMCG hoogleraar Gerjan Navis

EASD Highlights 2022

10 okt 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over EASD Highlights 2022

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Bloedglucose variabiliteit: de impact op het welbevinden van mijn patiënt

5 jul 2022 | Diabetes

Lees meer over Bloedglucose variabiliteit: de impact op het welbevinden van mijn patiënt

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

16 jun 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

ADA Highlights 2022

13 jun 2022 om 20:30 | Diabetes

Lees meer over ADA Highlights 2022

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Diabetes Mellitus type 2: vernieuwde richtlijn voor de huisarts 2021

20 apr 2022 om 19:30 | Diabetes

Lees meer over Diabetes Mellitus type 2: vernieuwde richtlijn voor de huisarts 2021

DM2 Pubquiz

12 okt 2021 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over DM2 Pubquiz

EASD Highlights 2021

11 okt 2021 om 20:30 | Diabetes, Hartfalen

Lees meer over EASD Highlights 2021

Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

Diabetes

Lees meer over Persoonsgerichte diabeteszorg en preventie

E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

Diabetes

Lees meer over E-learning over de nieuwe NHG-Standaard Diabetes mellitus type 2 (2018)

EASD in ORANJE 2022

dinsdag 20 sep 2022 van 18:00 tot 22:00 | Diabetes

Lees meer over EASD in ORANJE 2022

Phosphate Research Exchange Academy

donderdag 27 okt 2022 van 09:00 tot 12:00

Lees meer over Phosphate Research Exchange Academy

Nationale Diabetes Dag 2022

vrijdag 11 nov 2022 van 09:00 tot 17:00

Lees meer over Nationale Diabetes Dag 2022

Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Lees meer
Lees meer over Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Empagliflozine vermindert risico op hHF meer dan DPP-4-remmers en GLP-1-receptoragonisten

Lees meer
Lees meer over Empagliflozine vermindert risico op hHF meer dan DPP-4-remmers en GLP-1-receptoragonisten

Langwerkende GLP-1R/GLP-2R-agonist veilig en effectief

Lees meer
Lees meer over Langwerkende GLP-1R/GLP-2R-agonist veilig en effectief

Betere bloedglucosewaarden en gewichtsverlies met ‘triple G’-receptoragonist

Lees meer
Lees meer over Betere bloedglucosewaarden en gewichtsverlies met ‘triple G’-receptoragonist

Adolescenten met hoog BMI lopen meer risico op diabetes type 1

Lees meer
Lees meer over Adolescenten met hoog BMI lopen meer risico op diabetes type 1

Nieuwe resultaten met eenmaal wekelijkse basale insuline icodec

Lees meer
Lees meer over Nieuwe resultaten met eenmaal wekelijkse basale insuline icodec

Effect van ultrasnelwerkende insuline bij kinderen

Lees meer
Lees meer over Effect van ultrasnelwerkende insuline bij kinderen

Open source automatische insulinetoedieningssystemen (AID) veilig en effectief

Lees meer
Lees meer over Open source automatische insulinetoedieningssystemen (AID) veilig en effectief

Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Lees meer
Lees meer over Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

jan 2022 | Osteoporose

Lees meer over Patiëntvoorkeuren en therapietrouw bij fractuurpreventie

Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

dec 2021 | Osteoporose

Lees meer over Fractuur Risico Management: 10 jaar denosumab

De inzet van farmacotherapie bij obesitas: de aanpak in Canada

nov 2021

Lees meer over De inzet van farmacotherapie bij obesitas: de aanpak in Canada

Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Samendraads - Unieke samenwerking tussen 1e en 2e lijn voor Fractuur Risico Management

Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

sep 2021 | Osteoporose

Lees meer over Principes van sequentiële behandeling van fractuur risico management

Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

aug 2021 | Osteoporose

Lees meer over Herken en behandel de patiënt met een hoog fractuurrisico

Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Highlight van ASBMR 2020: Treat to Target

Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

dec 2020 | Osteoporose

Lees meer over Fractuurpreventie bij Glucocorticoïd-geïnduceerde Osteoporose – Standpunt NVR

Podcast: Christel Hendrieckx over de psychologische impact van hypoglykemie

okt 2020 | Diabetes

Lees meer over Podcast: Christel Hendrieckx over de psychologische impact van hypoglykemie

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022