Waarom floreert medische en andere desinformatie online zo sterk en wat is eraan te doen? Wezenlijke vooruitgang is vooral te bereiken door het systeem rondom desinformatie aan te pakken: achterliggende algoritmes, verdienmodellen, wetgeving en geopolitiek.1
Dit was de kern van een presentatie die nu eens niet van een arts kwam, maar van een wetenschapsjournalist: Kai Kupferschmidt uit Berlijn. Hij benadrukte dat desinformatie van alle tijden is en dat infectieziekten en epidemieën een dankbaar onderwerp en doelwit zijn. Kupferschmidt onderscheidde misinformatie, die niet bewust onjuist is; ‘malinformation’, die in essentie juist is maar misleidend wordt ingezet (vaak door onjuiste verbanden te suggereren), en desinformatie, waarbij bewust onjuiste informatie wordt verspreid. Hij voegde toe dat (des)informatie pas impact heeft als die aandacht krijgt en wordt geloofd. Sociale media malen niet om de juistheid van informatie, maar om de aandacht die het genereert, want aandacht is geld. Slechte informatie (zeker AI-slop) is veel goedkoper dan goede informatie en trekt meer aandacht, omdat bizarre, ‘ongelooflijke’ en wantrouwige berichten nu eenmaal meer views trekken en daarom meer circuleren. Kupferschmidt: ‘De markt beloont het probleem, het verdienmodel staat een oplossing in de weg en er is weinig regulering.’
Wat te doen? Op individueel niveau kan dat zijn ‘debunken’ (feiten controleren en corrigeren), ‘geletterdheid’ (juiste kennis over gezondheid, media en de digitale omgeving) bevorderen, ‘prebunken’ (weerleggen van of anticiperen op mogelijke desinformatie) en nudgen (gedrag subtiel sturen zonder dwang). Toch bereik je volgens Kupferschmidt wezenlijke vooruitgang vooral door het systeem om desinformatie heen aan te pakken: de achterliggende algoritmes, verdienmodellen, wetgeving en geopolitiek.
Bron: