Bij mensen met hiv die langdurig effectief worden behandeld met antiretrovirale therapie blijkt de omvang van het hiv-reservoir samen te hangen met een hoger risico op diverse niet-aidsgerelateerde comorbide aandoeningen. Dat blijkt uit een analyse binnen de 2000HIV-studie.1
Cytomegalovirus (CMV)-viremie is bij mensen met gevorderde hiv-infectie herhaaldelijk in verband gebracht met verhoogde mortaliteit, met name bij mensen met hiv-geassocieerde cryptokokkenmeningitis. Het is echter onduidelijk of CMV zelf bijdraagt aan sterfte of vooral een marker is van ernstige immuundisfunctie. De onderzoekers analyseerden de relatie tussen CMV-viremie, IL-10-respons en 2-wekenmortaliteit in een Oegandees cohort met cryptokokkenmeningitis.
In deze analyse werden 91 deelnemers met beschikbare ingevroren plasmamonsters geïncludeerd. Bij 25% werd CMV-viremie vastgesteld. Baseline kenmerken, waaronder leeftijd, geslacht, ART-gebruik en CD4-celaantal (mediaan 23 versus 29 cellen/µl), verschilden niet significant tussen patiënten met en zonder CMV-viremie. Wel waren humane IL-10-spiegels significant hoger bij CMV-viremie (p = 0,024). Ook na log2-transformatie bleef deze associatie bestaan (OR 1,51; p = 0,010). Opvallend was dat CMV-IL-10 juist lager was bij patiënten met CMV-viremie (p = 0,049). Humaan IL-10 bleek bovendien geassocieerd met 2-wekenmortaliteit (HR 1,44; p = 0,024), terwijl CMV-viremie zelf niet significant samenhing met sterfte. Analyse per tertiel liet een duidelijke dosis-responsrelatie zien. Zo gingen hogere IL-10-concentraties gepaard met een groter sterfterisico binnen 2 weken (totaal p = 0,008).
Deze bevindingen suggereren dat een verhoogde anti-inflammatoire respons, gemedieerd door humaan IL-10, mogelijk een mechanistische verklaring vormt voor vroege sterfte bij gevorderde hiv en cryptokokkenmeningitis. CMV-viremie lijkt daarbij eerder een marker van immuunontregeling dan een directe oorzaak van mortaliteit. Verder immunologische onderzoek is noodzakelijk om causale pathways te ontrafelen en potentiële therapeutische aangrijpingspunten te identificeren.
Bron:
- Skipper CP, Martins A, Wele A, et al. Association of CMV viremia, IL-10 responses, and 2-week mortality in cryptococcal meningitis. CROI Congress 2026, abstract 0767.