Voor matig tot ernstig constitutioneel eczeem is er steeds meer te kiezen.1 Maar dat betekent niet dat conventionele behandelingen niet meer relevant kunnen zijn, laat Marjolein de Bruin-Weller van het UMC Utrecht zien.2 In haar lezing over behandelkeuzen beveelt ze daarnaast aan om ook de behandelretentie mee te wegen.
Voor matig tot ernstig constitutioneel eczeem is er keuze uit een groeiend aantal geavanceerde systemische therapieën, zoals biologics en JAK-remmers. Het in 2025 gepubliceerde behandelschema van EuroGuiDerm1 is zelfs alweer toe aan uitbreiding. Daarom heeft De Bruin-Weller zelf maar de IL31-remmer nemolizumab en topische JAK-remmers in het behandelschema opgenomen. “De verwachting is dat die laatste binnenkort ook worden vergoed.”
Oud maar niet verkeerd
De nieuwe middelen maken conventionele systemische behandelingen als ciclosporine en methotrexaat niet overbodig. “De kosten zijn lager, we kennen de werking en veiligheid op lange termijn beter en sommige patiënten falen op nieuwe behandelingen.” Onderzoeken kunnen helpen bij de keuze: zo laat een gerandomiseerde studie bij kinderen zien dat ciclosporine sneller werkt, maar methotrexaat na het stoppen een langer aanhoudend effect heeft.3
Bij het maken van een keuze uit nieuwere middelen kunnen netwerkmeta-analyses behulpzaam zijn, omdat head-to-headvergelijkingen vaak ontbreken. “Maar die vergelijken vaak trialresultaten na 8 tot 16 weken bij geselecteerde patiënten. Ze geven weinig inzicht in de effectiviteit en veiligheid op langere termijn. Kijk daarom ook naar de behandelretentie in real-worldstudies, bijvoorbeeld uit de BioDay-registratie.”
In het gesprek met de patiënt spelen meer factoren mee. “Verder heeft elk middel specifieke eigenschappen. Ciclosporine of een JAK-remmer geeft vaak een snelle respons. Weeg daarnaast leeftijd, rookstatus, cardiovasculaire aandoeningen en infectierisico of specifieke bijwerkingen mee. Comorbiditeit kan eveneens richting geven: bij bijkomend astma heeft dupilumab de voorkeur, bij alopecia areata eerder een JAK-remmer. Tot slot spelen de voorkeur voor orale medicatie of injecties mee en of de benodigde laboratoriumcontroles een belemmering zijn. Geef patiënten ook even de tijd de opties af te wegen.”
Bronnen:
- Wollenberg A, Kinberger M, Arents B, et al. European Guideline (EuroGuiDerm) on atopic eczema: living update. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2025;39:1537-66.
- Bruin-Weller M de. Atopic dermatitis: treatment recommendations. EADV 2026, oral presentation D2T11.3C.
- Flohr C, Rosala-Hallas A, Jones AP, et al. Efficacy and safety of ciclosporin versus methotrexate in the treatment of severe atopic dermatitis in children and young people (TREAT): a multicentre parallel group assessor-blinded clinical trial. Br J Dermatol. 2023;189:674-84.