MRI bij vroege axSpA: zeer specifiek, maar matig sensitief

Delen via:
ACR 2026

Afwijkingen op een MRI van de sacro-iliacale gewrichten (SI-gewrichten) zijn bij vroege axiale spondyloartritis (axSpA) zeer specifiek, maar beperkt sensitief: ongeveer de helft van de patiënten heeft nog geen afwijkingen. Dat blijkt uit een analyse van het Leidse SPACE-cohort.1

De aanleiding voor het onderzoek is de herziening van de ASAS-MRI-definitie voor de classificatie van axSpA (zie het ACR-congresnieuws elders op deze website).2 Een systematisch literatuuronderzoek heeft 37 mogelijke omschrijvingen van MRI-laesies opgeleverd die in eerder onderzoek goed presteerden.3 De onderzoekers hebben die getoetst in een inceptiecohort van 648 patiënten.4 Deze hadden 3 maanden tot 2 jaar chronische rugpijn, die voor hun 45e was begonnen. Na 2 jaar kreeg 52% de diagnose axSpA. Centrale beoordelaars scoorden de MRI’s zonder de klinische gegevens te kennen.

Een derde herkend

Alle laesies bleken zeer specifiek, met een specificiteit van ten minste 93%. Het best presteerden definities waarbij of ontstekingsafwijkingen (beenmergoedeem) of structurele afwijkingen (erosies, vetlaesies) volstaan. De combinatie ‘2009 ASAS actieve sacro-iliitis of Leidse structurele laesies’ gaf de beste balans: een positieve waarschijnlijkheidsratio van 24. De sensitiviteit was echter 48%. Definities die alleen structurele afwijkingen vereisen, of beide typen tegelijk, vonden hooguit 23% van de patiënten. De nu voorgestelde SPARTAN-definitie herkende ongeveer een derde van de patiënten met vroege axSpA.

Drempel niet gehaald

Afwijkingen in de wervelkolom waren in dit vroege stadium zeldzaam. Geen van de 2 geteste definities haalde de drempel van 25% sensitiviteit. Onderzoeker Sofia Ramiro concludeert op de posterpresentatie: “Een duidelijke afwijking op een MRI van de SI-gewrichten ondersteunt de diagnose dus sterk. Een MRI zonder afwijkingen sluit vroege axSpA allerminst uit.” De bevindingen zijn ook interessant voor de discussie over de nieuwe ASAS-definitie.

Bronnen:

  1. Bento da Silva A, Gaalen F van, Lunteren M van, et al. Performance of sacroiliac joint and spinal MRI lesions in early axial spondyloarthritis: data from the spondyloarthritis caught early (SPACE) cohort. ACR 2026, poster presentation 0395.
  2. Protopopov M, Meghnathi B, Ramiro S, et al. 2026 Update of the ASAS MRI definitions of sacroiliac joint involvement for classification of axial spondyloarthritis: testing of the candidate lesions in the CLASSIC cohort. ACR 2026, poster presentation 0375.
  3. Protopopov M, Meghnathi B, Sepriano A, et al. 2026 update of the ASAS MRI definitions of sacroiliac joint and spinal involvement for classification of axial spondyloarthritis – a systematic literature review. ACR 2026, poster presentation 1331.
  4. Marques ML, Ramiro S, Lunteren M van, et al. Can rheumatologists unequivocally diagnose axial spondyloarthritis in patients with chronic back pain of less than 2 years duration? Primary outcome of the 2-year SPondyloArthritis Caught Early (SPACE) cohort. Ann Rheum Dis. 2024;83:589-98.