MS verergert al in een vroeg stadium sluipenderwijs

Delen via:
ECTRIMS 2021

In een Italiaans cohort van patiënten met recent gediagnosticeerde MS, bleek van relapses losstaande progressie verantwoordelijk voor ongeveer twee derde van de incidenten die resulteerden in bevestigde accumulatie van beperkingen (CDA). Dit duidt erop dat progressie van MS zelfs in de vroegste stadia van de ziekte sluipenderwijs plaatsvindt.

Toename van beperkingen bij MS kan samenhangen met relapses (relapse associated worsening: RAW) of onafhankelijk daarvan optreden (progression independent of relapse activity: PIRA). Italiaanse onderzoekers gingen in een cohort patiënten met klinisch geïsoleerd syndroom (CIS) of vroege RRMS na, of bij CDA sprake was van RAW of van PIRA. Ook werd gekeken naar risicofactoren voor zowel RAW als PIRA. De onderzoekers maakten hierbij gebruik van data van 5287 patiënten met een CIS (bij 40%) of vroege MS (< 12 maanden, bij 60%) uit het Italiaanse nationale MS-register. De gebruikte definitie van CDA was een toename van de EDSS-score die na 24 weken werd bevestigd.

Na een follow-up van gemiddeld 11,4 jaar, was bij 2395 deelnemers (45%) sprake van CDA, dat bij 1457 (61%) op rekening kwam van PIRA en bij 938 (39%) van RAW. Het meest opvallende verschil was de leeftijd van de patiënten, die bij RAW gemiddeld 4 jaar lager was. Belangrijke factoren die PIRA voorspelden, waren behalve hogere leeftijd (aangepaste hazard ratio (aHR) 1,02; p < 0,001) met name RRMS (1,44; p 0,001), langere ziekteduur (1,52; p < 0,001), lagere EDSS-score op baseline (0,90; p < 0,001), langer gebruik van DMT’s voorafgaand aan PIRA (0,18; p < 0,001), en een kleiner aantal relapses voorafgaand aan PIRA (0,93; p < 0,001).

RAW werd vooral voorspeld door jonge leeftijd 0,99 (p = 0,001), CIS (1,54; p = 0,305), lagere EDSS (0,92; p 0,003), korter gebruik van DMT’s voor het incident (0,15; p < 0,001), en een hoger aantal relapses voor het incident (1,06; p < 0,001). Behandeling met DMT’s in een vroeg stadium bleek een effectieve manier om CDA te voorkomen, of het nu gaat om RAW of om PIRA (p < 0,001).

Volg op 8 december onze webcast Het Neurologisch Jaaroverzicht

Bron:

Fonderico M. Relapse-associated worsening and progression independent of relapse activity in an Italian multicentre cohort of early multiple sclerosis patients. ECTRIMS 2021, abstract 037.

Subcutane toediening kan leiden tot lagere concentraties natalizumab in bloed

feb 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over Subcutane toediening kan leiden tot lagere concentraties natalizumab in bloed

Dekkerbeurs voor onderzoek naar hersenaneurysma bij vrouwen

jan 2023 | Neuro-vasculair

Lees meer over Dekkerbeurs voor onderzoek naar hersenaneurysma bij vrouwen

Hersenoperatie bij ziekte van Parkinson kan onder narcose

jan 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Hersenoperatie bij ziekte van Parkinson kan onder narcose

DementieNet: een duurzame transitie naar geïntegreerde eerstelijnsdementiezorg

jan 2023 | Dementie

Lees meer over DementieNet: een duurzame transitie naar geïntegreerde eerstelijnsdementiezorg

Webcastverslag: Het Neurologisch Jaaroverzicht 2022

jan 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-musculair, Neuro-vasculair, Stamceltransplantatie

Lees meer over Webcastverslag: Het Neurologisch Jaaroverzicht 2022

Promotieonderzoek over het voorkomen en behandelen van complicaties na een beroerte

jan 2023 | Neuro-vasculair, Ouderen

Lees meer over Promotieonderzoek over het voorkomen en behandelen van complicaties na een beroerte

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

1 feb 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022

MS: welk middel voor welke patiënt?

26 jan 2023 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

20 okt 2022 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Zavegepant neusspray effectief bij acute behandeling migraine

Lees meer
Lees meer over Zavegepant neusspray effectief bij acute behandeling migraine

Opioïden nog steeds veel gebruikt bij migraine

Lees meer
Lees meer over Opioïden nog steeds veel gebruikt bij migraine

Combinatie gepants en erenumab biedt wellicht extra behandelopties

Lees meer
Lees meer over Combinatie gepants en erenumab biedt wellicht extra behandelopties

Ketogeen dieet werkzaam als preventieve interventie bij migraine

Lees meer
Lees meer over Ketogeen dieet werkzaam als preventieve interventie bij migraine

Real-world evidence complementeert RCT’s

Lees meer
Lees meer over Real-world evidence complementeert RCT’s

Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Lees meer
Lees meer over Overlevenden hodgkinlymfoom hebben vaak neurocognitieve stoornissen

Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

Lees meer
Lees meer over Rimegepant veilig en verdraagbaar bij matig tot hoog CV-risico

Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

Lees meer
Lees meer over Pijnverslechtering en MSSS-score voorspellen anti-CGRP-respons

Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

Lees meer
Lees meer over Het gebruik van een e-dagboek biedt duidelijke voordelen

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2022-04

dec 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-04

MedNet Neurologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-03

MedNet Neurologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-02

MedNet Neurologie 2022-01

mrt 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-01