MS verergert al in een vroeg stadium sluipenderwijs

Delen via:
ECTRIMS 2021

In een Italiaans cohort van patiënten met recent gediagnosticeerde MS, bleek van relapses losstaande progressie verantwoordelijk voor ongeveer twee derde van de incidenten die resulteerden in bevestigde accumulatie van beperkingen (CDA). Dit duidt erop dat progressie van MS zelfs in de vroegste stadia van de ziekte sluipenderwijs plaatsvindt.

Toename van beperkingen bij MS kan samenhangen met relapses (relapse associated worsening: RAW) of onafhankelijk daarvan optreden (progression independent of relapse activity: PIRA). Italiaanse onderzoekers gingen in een cohort patiënten met klinisch geïsoleerd syndroom (CIS) of vroege RRMS na, of bij CDA sprake was van RAW of van PIRA. Ook werd gekeken naar risicofactoren voor zowel RAW als PIRA. De onderzoekers maakten hierbij gebruik van data van 5287 patiënten met een CIS (bij 40%) of vroege MS (< 12 maanden, bij 60%) uit het Italiaanse nationale MS-register. De gebruikte definitie van CDA was een toename van de EDSS-score die na 24 weken werd bevestigd.

Na een follow-up van gemiddeld 11,4 jaar, was bij 2395 deelnemers (45%) sprake van CDA, dat bij 1457 (61%) op rekening kwam van PIRA en bij 938 (39%) van RAW. Het meest opvallende verschil was de leeftijd van de patiënten, die bij RAW gemiddeld 4 jaar lager was. Belangrijke factoren die PIRA voorspelden, waren behalve hogere leeftijd (aangepaste hazard ratio (aHR) 1,02; p < 0,001) met name RRMS (1,44; p 0,001), langere ziekteduur (1,52; p < 0,001), lagere EDSS-score op baseline (0,90; p < 0,001), langer gebruik van DMT’s voorafgaand aan PIRA (0,18; p < 0,001), en een kleiner aantal relapses voorafgaand aan PIRA (0,93; p < 0,001).

RAW werd vooral voorspeld door jonge leeftijd 0,99 (p = 0,001), CIS (1,54; p = 0,305), lagere EDSS (0,92; p 0,003), korter gebruik van DMT’s voor het incident (0,15; p < 0,001), en een hoger aantal relapses voor het incident (1,06; p < 0,001). Behandeling met DMT’s in een vroeg stadium bleek een effectieve manier om CDA te voorkomen, of het nu gaat om RAW of om PIRA (p < 0,001).

Volg op 8 december onze webcast Het Neurologisch Jaaroverzicht

Bron:

Fonderico M. Relapse-associated worsening and progression independent of relapse activity in an Italian multicentre cohort of early multiple sclerosis patients. ECTRIMS 2021, abstract 037.

Frans Verhey, laatste zenuwarts van Nederland, met emeritaat

mei 2022 | Dementie

Lees meer over Frans Verhey, laatste zenuwarts van Nederland, met emeritaat

Vermindering hersendoorbloeding en achteruitgang van cognitie bij Alzheimer

mei 2022 | Dementie

Lees meer over Vermindering hersendoorbloeding en achteruitgang van cognitie bij Alzheimer

Ketogeen dieet gerelateerd aan afname MS-symptomen

mei 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ketogeen dieet gerelateerd aan afname MS-symptomen

Dagelijks corticosteroïden veilig en effectief bij duchennespierdystrofie

mei 2022 | Neuro-musculair

Lees meer over Dagelijks corticosteroïden veilig en effectief bij duchennespierdystrofie

Briljante technologische doorbraak zoekt toepassing

mei 2022 | Neuro-musculair

Lees meer over Briljante technologische doorbraak zoekt toepassing

Onderzoek naar behandeling voor epilepsie met precisiebestraling

apr 2022 | Epilepsie, Radiotherapie

Lees meer over Onderzoek naar behandeling voor epilepsie met precisiebestraling

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

16 jun 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Meaningful Migraine Management

13 okt 2021 om 20:00 | Hoofdpijn

Lees meer over Meaningful Migraine Management

Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

22 sep 2021 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

10 aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

11 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Ruggenmergstimulatie bij pijnlijke diabetische neuropathie

Lees meer
Lees meer over Ruggenmergstimulatie bij pijnlijke diabetische neuropathie

Ravulizumab effectief bij gegeneraliseerde myasthenia gravis

Lees meer
Lees meer over Ravulizumab effectief bij gegeneraliseerde myasthenia gravis

Trofinetide effectief bij syndroom van Rett

Lees meer
Lees meer over Trofinetide effectief bij syndroom van Rett

De neurobiologie van COVID-19: wat weten we?

Lees meer
Lees meer over De neurobiologie van COVID-19: wat weten we?

Ublituximab vergeleken met teriflunomide bij RMS-patiënten

Lees meer
Lees meer over Ublituximab vergeleken met teriflunomide bij RMS-patiënten

Aiossen nog vaker depressief na coronapandemie

Lees meer
Lees meer over Aiossen nog vaker depressief na coronapandemie

Genetische netwerken als basis voor nieuwe medicijnen

Lees meer
Lees meer over Genetische netwerken als basis voor nieuwe medicijnen

Voorspellers van een slechtere prognose bij pediatrische MS

Lees meer
Lees meer over Voorspellers van een slechtere prognose bij pediatrische MS

Is trombolyse na ischemische beroerte niet (altijd) nodig?

Lees meer
Lees meer over Is trombolyse na ischemische beroerte niet (altijd) nodig?

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS