Een van de belangrijkste aanbevelingen uit de eerste European Society of Cardiology-richtlijnen specifiek gericht op de behandeling van cardiovasculaire ziekte en chronische nierziekte is dat alle patiënten met cardiovasculaire ziekte bij diagnose zouden moeten worden onderzocht op chronische nierziekte.1 De nieuwe richtlijnen werden gelijktijdig met het ESC-congres gepubliceerd in het European Heart Journal.2
Om de herkenning en behandeling van chronische nierziekte (CKD) bij patiënten met cardiovasculaire ziekte (CVD) te verbeteren introduceren de richtlijnen het acroniem STAMP on CKD: Screen, Triage, Address CKD Risk, Modify CVD management en Plan health services. Als eerste stap wordt geadviseerd om alle patiënten met CVD bij diagnose te screenen op CKD met bloed- en urineonderzoek. Daarbij worden de geschatte glomerulaire filtratiesnelheid op basis van serumcreatinine en de albumine-creatinineratio in de urine bepaald. Vervolgens moeten het risico op nierfalen en het cardiovasculaire (CV)-risico worden vastgesteld met gevalideerde risicoscores waarin de nierfunctie wordt meegenomen. De richtlijnen benadrukken daarnaast het belang van vroege behandeling met bewezen kosteneffectieve therapieën die de progressie van CKD vertragen en het risico op CV-events verminderen, zoals vroege inzet van renine-angiotensinesysteemremmers en natriumglucose-cotransporter 2-remmers in combinatie met statinegebaseerde therapie.
De richtlijnen geven ook aan hoe de behandeling van verschillende CV-aandoeningen moet worden aangepast bij patiënten met CKD. Zo wordt rekening gehouden met geneesmiddelen die bij een verminderde nierfunctie minder goed uit het lichaam kunnen worden geklaard. Daarnaast is volgens de richtlijnen goede samenwerking tussen cardiologen en nefrologen belangrijk voor hoogrisicopatiënten. Ook patiënten en hun familie of mantelzorgers zouden actief bij de multidisciplinaire zorg en gezamenlijke besluitvorming moeten worden betrokken. Bredere screening op nierfunctiestoornissen en albuminurie moet ertoe leiden dat risicopatiënten eerder worden herkend en sneller behandelingen krijgen die zowel CV- als renale uitkomsten verbeteren kunnen.
Bronnen:
- ESC Guidelines for the Management of Cardiovascular Disease and Chronic Kidney Disease. ESC Congress 2026.
- Damman K, Ter Maaten JM, Mayne KJ, et al. 2026 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease and chronic kidney disease. Eur Heart J. 2026:ehag098. doi:10.1093/eurheartj/ehag098.