Een deel van de ziekteprogressie bij MS vindt plaats zonder dat er veranderingen in laesies optreden. Dat maakt het interessant om de focus te verleggen naar weefsels rondom deze laesies. Uit recent post-mortemonderzoek blijkt dat normaal ogende witte stof (NAWM) niet zo normaal is als de naam doet vermoeden.
Om de werking van NAWM uitgebreid in kaart te brengen, gebruikten onderzoekers uit Canada multiomics, een combinatie van verschillende ‘omics’-technieken. Meer concreet waren dat transcriptomics (op RNA), proteomics (op eiwitten), metabolomics (op metabolieten), glycomics (op suikers) en lipidomics (op lipiden).
De onderzoekers verkregen hersenweefsel van 12 mensen met progressieve MS (PMS) van de Nederlandse Hersenbank. Op basis van leeftijd en geslacht werden zij gematcht met 6 gezonde controlepersonen, die hun hersenen ook hadden gedoneerd. De onderzoekers haalden NAWM uit deze hersenen en lieten hier hun multiomics-aanpak op los. Ze gebruikten spatial transcriptomics om inzicht te krijgen in ruimtelijke RNA-patronen.
Uit de lipidomics-analyse volgde dat de concentraties van bijna 40 lipiden verschilden tussen mensen met PMS en gezonde controlepersonen. Lipiden die minder voorkwamen in patiënten waren deels gerelateerd aan myeline, terwijl enkele lipiden die betrokken zijn bij lipidenopslag in hogere concentraties voorkwamen. Uit de proteomics-analyses rolden bijna 250 eiwitten die verschilden tussen beide groepen. In patiënten kwamen onder andere verhoogde concentraties voor van enkele eiwitten die betrokken zijn bij immuunprocessen, vooral in B-cellen. Het metaboloom verschilde onder andere wat betreft moleculen die betrokken zijn bij het energiemetabolisme. Ook het glycoom was niet gelijk. De ruimtelijke RNA-analyse toonde dat homeostatische processen op verschillende manieren ontregeld waren in neuronen, astrocyten, microgliacellen en oligodendocyten. De onderzoekers concludeerden dat NAWM niet normaal is in mensen met PMS en dat vooral homeostatische processen verstoord zijn.
Bron: