Er is steeds meer bewijs dat zowel fundusfoto’s als optische coherentietomografiescans vroege signalen van dementie bevatten. Deze technieken kunnen wellicht bijdragen aan de voorspelling of mensen dementie gaan krijgen. Britse onderzoekers wilde weten welke modaliteit de beste voorspelling geeft. Hun conclusie: OCT-scans zijn nuttiger, maar leeftijd voorspelt het beste.
Hoofdonderzoeker Siegfried Wagner voegde gegevens samen uit verschillende datasets van University College London, Moorfields Eye Hospital (Londen) en de National Health Service. Zo ontstond een longitudinale dataset met gegevens van bijna 400.000 patiënten. Ruim 34.000 van hen kregen dementie, ongeacht de vorm. Wagner benadrukte dat het ging om een real world-dataset, waarin bijvoorbeeld gegevens aanwezig waren van mensen met een oogaandoening, en OCT-scans van matige kwaliteit. Hij gebruikte een AI-model, Vision Transformer (ViT), om relevante gegevens uit een fundusfoto en centrale OCT-scan te halen, en onderzocht in hoeverre deze gegevens het ontstaan van dementie in de eerstvolgende vijf jaar voorspelden.
Bij een interne test bleek dat fundusfoto’s en OCT-scans, los van elkaar, een redelijke voorspelling gaven van het ontstaan van dementie, met een oppervlakte onder de curve (AUC) van respectievelijk 0,758 en 0,775. In een model met beide modaliteiten droegen fundusfoto’s 41% bij aan het voorspellend vermogen en OCT-scans 59%.
Wagner voerde vervolgens een externe validatiestudie uit met behulp van gegevens van ongeveer 80.000 mensen uit de UK Biobank. Hij nam hierbij ook leeftijd mee als risicofactor voor het ontstaan van dementie. Een model met alleen leeftijd had een AUC van 0,7952. Toevoeging van OCT-gegevens maakten het model een klein beetje beter, met een AUC van 0,8003. Als daarnaast nog fundusfoto’s werden toegevoegd, gaf dat geen verdere verbetering (AUC = 0,7999).
Bron:
Wagner S. Fundus photography vs OCT. Cardiovascular disease and dementia. EURETINA 2026.