“Prodromale fase van MS afleidbaar uit zorggebruik”

Delen via:

MS heeft een prodromale fase van tussen de 5 en 10 jaar voorafgaand aan de herkenning van de eerste klinische symptomen. Er zijn heel veel prodromale symptomen die kunnen wijzen op MS, maar geen enkele ervan is specifiek voor deze aandoening. Dit zei prof. dr. Helen Tremlett (University of British Columbia, Canada) in haar lezing tijdens de inleidende plenaire sessie van het virtuele ECTRIMS-congres.

Prof. dr. Tremlett zei dat nog maar 20 jaar geleden het bestaan van een prodromale fase van MS ontkend werd.1 Ze liet veel onderzoeken de revue passeren die wat haar betreft ruim voldoende bewijs hebben geleverd voor een prodromale fase bij MS van tussen de 5 en 10 jaar voor de eerste demyeliniserende gebeurtenis. Ze weet uit eigen ervaring dat veel MS-patiënten in de jaren voor de diagnose uiteenlopende gezondheidsklachten zeggen te hebben. Eigen recent gecontroleerd onderzoek bij bijna 14.000 MS-patiënten bevestigde dit.2 In de 5 jaar voor de eerste demyeliniserende gebeurtenis nam het percentage ziekenhuisopnames toe met 75% en het aantal keren dat een beroep op een arts werd gedaan met 88%. Sommige uitkomsten waren onverwacht, bijvoorbeeld dat ook het aantal consulten bij de dermatoloog toenam, evenals het aantal recepten voor huidaandoeningen.

Prof. Tremlett benadrukte dat een overvloed aan symptomen is gelinkt aan de prodromale fase van MS: angststoornissen, depressie, stemmingswisselingen, prikkelbaredarmsyndroom, blaasklachten, anemie, hoofdpijn, migraine, slaapklachten, fibromyalgie en cognitieve klachten. Er zijn aanwijzingen voor verbanden tussen bepaalde aspecten van de prodromale fase enerzijds en geslacht, leeftijd en verloop van de MS anderzijds. Zo hebben patiënten met relapsing remitting MS (RRMS) in de prodromale fase vaker huidgerelateerde klachten dan patiënten met primair progressieve MS (PPMS). Ook zijn er in de prodromale fase veranderingen in gedrag en leefstijl geobserveerd; met name in het jaar voorafgaand aan de diagnose waren er bijvoorbeeld minder zwangerschappen.2

Prof. Tremlett is van mening dat er gestreefd moet worden naar het ontwikkelen van een risicoscore voor prodromale MS, mede aan de hand van biomarkers zoals neurofilament-light (NfL) en beeldvormende technieken. Een voldoende hoge score zou dan kunnen resulteren in opname in een trial die neuroprotectie als doel heeft. Uiteindelijk zal een betere herkenning van de prodromale fase bij MS volgens prof. Tremlett hopelijk leiden tot vroegere herkenning en verbreding van de ‘window of opportunity’ voor effectieve behandeling van MS.

Bronnen:

1. Tremlett H. The MS Prodrome. MSVIRTUAL2020, PL01.01.

2. Wijnands JA, et al. Five years before multiple sclerosis onset: Phenotyping the prodrome. Mult Scler. 2019;25(8):1092-101.

Klinische waarde van serum NfL en p-tau181 bij frontotemporale lobaire degeneratie

dec 2020 |

Lees meer over Klinische waarde van serum NfL en p-tau181 bij frontotemporale lobaire degeneratie

Hologrammen maken hersenoperaties veiliger

dec 2020 |

Lees meer over Hologrammen maken hersenoperaties veiliger

Veranderingen in hersenvolume na DBS-implantatie bij parkinson

nov 2020 |

Lees meer over Veranderingen in hersenvolume na DBS-implantatie bij parkinson

Genen ontdekt die rol spelen bij aneurysma

nov 2020 |

Lees meer over Genen ontdekt die rol spelen bij aneurysma

Ziektelast en medicamenteuze effecten bij migraine in maat en getal

nov 2020 |

Lees meer over Ziektelast en medicamenteuze effecten bij migraine in maat en getal

Prof. dr. Gisela Terwindt streeft naar meer vrouwspecifiek hersenonderzoek

nov 2020 |

Lees meer over Prof. dr. Gisela Terwindt streeft naar meer vrouwspecifiek hersenonderzoek

Neurologisch Jaaroverzicht 2020

8 dec 2020 om 20:30 | Neurologie

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2020

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020 | Cardiologie

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken

Uitdagingen in de behandeling van SPMS

1 okt 2020 | Neurologie

Lees meer over Uitdagingen in de behandeling van SPMS

Optimale MSzorg

25 sep 2020 | Neurologie

Lees meer over Optimale MSzorg

Mastering Migraine | Deel 2

22 sep 2020 | Neurologie

Lees meer over Mastering Migraine | Deel 2

Secundair Progressieve Multipele Sclerose

5 feb 2020 | Neurologie

Lees meer over Secundair Progressieve Multipele Sclerose

MS en Kinderen

4 feb 2020 | Neurologie

Lees meer over MS en Kinderen

Het Neurologisch Jaaroverzicht 2019

11 dec 2019 | Neurologie

Lees meer over Het Neurologisch Jaaroverzicht 2019

Real World Evidence in MS

3 dec 2019 om 20:30 | Neurologie

Lees meer over Real World Evidence in MS

Sinusitus of Migraine?

Neurologie

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Minder invaliderende beroertes met ticagrelor plus aspirine

Lees meer
Lees meer over Minder invaliderende beroertes met ticagrelor plus aspirine

Verhoogd risico op dementie door diabetes verschilt per subtype

Lees meer
Lees meer over Verhoogd risico op dementie door diabetes verschilt per subtype

Lenvatinib plus pembrolizumab gaat gepaard met tumorrespons in diverse solide tumoren

Lees meer
Lees meer over Lenvatinib plus pembrolizumab gaat gepaard met tumorrespons in diverse solide tumoren

“Prodromale fase van MS afleidbaar uit zorggebruik”

Lees meer
Lees meer over “Prodromale fase van MS afleidbaar uit zorggebruik”

Nieuw inzicht in remyelinisatie na corticale demyelinisatie bij MS

Lees meer
Lees meer over Nieuw inzicht in remyelinisatie na corticale demyelinisatie bij MS

De kans op PML bij gebruik van fingolimod: een update

Lees meer
Lees meer over De kans op PML bij gebruik van fingolimod: een update

Relatief gunstige effecten natalizumab op patiëntgerapporteerde uitkomsten

Lees meer
Lees meer over Relatief gunstige effecten natalizumab op patiëntgerapporteerde uitkomsten

Masitinib mogelijk nieuwe behandeling van progressieve MS

Lees meer
Lees meer over Masitinib mogelijk nieuwe behandeling van progressieve MS

MS-activiteit tijdens zwangerschap in een modern cohort

Lees meer
Lees meer over MS-activiteit tijdens zwangerschap in een modern cohort

Real World Evidence in MS

jan 2020 |

Lees meer over Real World Evidence in MS