Roken, stress en slaap spelen een grote rol bij MS

Delen via:
ECTRIMS 2022

Een presentatie over leefstijlfactoren bij MS maakte duidelijk dat roken, stress en slaap zeer relevant zijn bij MS en te beïnvloeden zijn met gedragsinterventies. Helaas is er nog bijzonder weinig gedaan om deze interventies vorm te geven. Er is op dit gebied nog veel werk te doen.

De presentatie werd verzorgd door dr. Christoph Heesen, een Duitse neuroloog uit Hamburg. Hij benadrukte dat roken een van de weinige gedragsfactoren is waarvan overtuigend is aangetoond dat die een negatieve invloed heeft op MS. Een roker heeft een 50% hogere kans op MS. De kans op progressie is ook verhoogd (HR 1,55). Roken is bij MS-patiënten geassocieerd met een lagere kwaliteit van leven en met meer angst en depressie. Stoppen met roken vertraagt de progressie van MS. Dit alles is zowel bij artsen als patiënten onvoldoende bekend, aldus Heesen. Er zijn helaas geen gevalideerde stoppen-met-rokenprogramma’s voor MS.

Al in de oudste beschrijvingen van MS is stress geopperd als risicofactor voor MS. Registerstudies hebben laten zien dat stressvolle gebeurtenissen de kans op inductie van MS kunnen verhogen, zoals een scheiding of het overlijden van een naaste. Nog onduidelijk is of vooral de gebeurtenis zelf relevant is, of de reactie erop. Ook lijkt een posttraumatische stressstoornis in de geschiedenis de kans op MS en op een ernstiger verloop te verhogen.

Slaapstoornissen komen vaker voor bij MS-patiënten dan bij gezonde mensen. Schattingen van de prevalentie bij MS lopen uiteen van 25 tot 50%, maar zijn niet gebaseerd op onderzoek van hoge kwaliteit. Het kan dan gaan om bijvoorbeeld slapeloosheid, restless legs syndrome (RLS) en slaapgerelateerde ademhalingsstoornissen. De effecten ervan kunnen verward worden met specifieke MS-symptomen, zoals vermoeidheid en verminderde cognitie. Volgens Heesen worden slaapstoornissen bij MS-patiënten onvoldoende onderkend en behandeld. Betere slaap heeft mogelijk een positieve invloed op vermoeidheid en cognitie bij MS. Enkele mogelijke interventies zijn: voorlichting, gedragstherapie, tai chi, een dutje overdag en beweging.

Volg op 13 december de live webcast Het Neurologisch Jaaroverzicht

Bron:
Heesen C. Smoking, stress and sleep. ECTRIMS 2022, abstract O050.

Meerwaarde nieuwe middelen tegen NMOSD en MOGAD nog niet duidelijk

dec 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Meerwaarde nieuwe middelen tegen NMOSD en MOGAD nog niet duidelijk

Clarity Ad bevestigt: lecanemab vertraagt achteruitgang bij vroege Alzheimer

dec 2022 | Dementie

Lees meer over Clarity Ad bevestigt: lecanemab vertraagt achteruitgang bij vroege Alzheimer

Ontregel het onderzoek

dec 2022

Lees meer over Ontregel het onderzoek

Twee nieuwe genen ontdekt die het risico op alzheimer verhogen

nov 2022 | Dementie

Lees meer over Twee nieuwe genen ontdekt die het risico op alzheimer verhogen

Grote kans op geheugenstoornissen bij afwijkende PET-hersenscan

nov 2022 | Dementie

Lees meer over Grote kans op geheugenstoornissen bij afwijkende PET-hersenscan

Bloeddruk bij migrainepatiënten behandeld met monoklonale anti-CGRP(R)-antilichamen

nov 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Bloeddruk bij migrainepatiënten behandeld met monoklonale anti-CGRP(R)-antilichamen

MS: welk middel voor welke patiënt?

26 jan 2023 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

13 dec 2022 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

20 okt 2022 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?

MS: welk middel voor welke patiënt?

donderdag 26 jan 2023 van 18:00 tot 22:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Snelheid van typen op mobiele telefoon indicatie voor SPMS

Lees meer
Lees meer over Snelheid van typen op mobiele telefoon indicatie voor SPMS

Goede langetermijnresultaten van fingolimod bij kinderen

Lees meer
Lees meer over Goede langetermijnresultaten van fingolimod bij kinderen

Roken, stress en slaap spelen een grote rol bij MS

Lees meer
Lees meer over Roken, stress en slaap spelen een grote rol bij MS

Stamceltransplantatie vergeleken met krachtige MS-medicijnen

Lees meer
Lees meer over Stamceltransplantatie vergeleken met krachtige MS-medicijnen

‘Gok niet dat een minder sterk middel bij MS volstaat’

Lees meer
Lees meer over ‘Gok niet dat een minder sterk middel bij MS volstaat’

Gebruik ocrelizumab of fingolimod verhoogt kans op COVID-19

Lees meer
Lees meer over Gebruik ocrelizumab of fingolimod verhoogt kans op COVID-19

Geen non-inferioriteit van rituximab versus ocrelizumab

Lees meer
Lees meer over Geen non-inferioriteit van rituximab versus ocrelizumab

Vitamine D verlaagt MS-activiteit niet

Lees meer
Lees meer over Vitamine D verlaagt MS-activiteit niet

Vroege niet-invaliderende relapses zijn wel degelijk schadelijk

Lees meer
Lees meer over Vroege niet-invaliderende relapses zijn wel degelijk schadelijk

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-03

MedNet Neurologie 2022-02

jun 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-02

MedNet Neurologie 2022-01

mrt 2022

Lees meer over MedNet Neurologie 2022-01