SABR zorgt bij RCC voor uitstel of verlenging van systemische therapie

Oligogemetastaseerd niercelcarcinoom (RCC) is geen aparte klinische entiteit, maar een spectrum. Daarbinnen zijn 3 stadia te onderscheiden, elk met hun eigen behandeldoelen en -strategieën.¹

Dit onderscheid tussen klinische scenario’s stond centraal in de beschouwing van prof. dr. Ben Vanneste, radiotherapeut-oncoloog in Gent, getiteld: ‘Radiotherapie bij oligometastasen: verschillende trials voor verschillende stadia?’ Hij onderscheidde 1) oligometastasen zonder dat systemische therapie is gegeven; 2) oligoprogressie tijdens systemische behandeling; en 3) oligoprogressie op systemische therapie. (Het stadium van de synchrone uitgebreide metastasen liet hij buiten beschouwing.) Het genoemde onderscheid is daarom zo belangrijk, omdat de beweegreden, de behandeldoelen en de potentiële voordelen van stereotactische ablatieve radiotherapie (SABR) verschillen afhankelijk van het stadium en de evolutie van de gemetastaseerde ziekte.

Bij systemisch therapienaïeve patiënten met een oligorecidief kan SABR volgens Vanneste een duurzame lokale controle van gemetastaseerde laesies bewerkstelligen en mogelijk de start van systemische therapie uitstellen.² Bij patiënten met oligometastatische ziekte op systemische therapie kan SABR, in combinatie met systemische therapie, de primaire tumor en alle zichtbare gemetastaseerde ziekte eradiceren. Dit kan zowel macroscopische als resterende micrometastatische ziekte aanpakken en ervoor zorgen dat de systemische therapie kan worden verlengd.³

Bij oligoprogressie op systemische therapie is het doel eradicatie van oligoprogressieve laesies om zo de systemische therapie met ongeveer 9 maanden te kunnen verlengen. In een prospectieve fase II-studie verlengde SABR de systemische therapie bij ruim 70% van de patiënten met meer dan 6 maanden door controle van resistente laesies. Vanneste voegde toe dat er weinig toxiciteit was.⁴

Bronnen:

1. Vanneste B. Radiotherapy for oligometastatasis: different trials for different stages? EMUC 2026, plenary session 10.
2. Tang C, Msaouel P, Hara K, et al. Definitive radiotherapy in lieu of systemic therapy for oligometastatic renal cell carcinoma: a single-arm, single-centre, feasibility, phase 2 trial. Lancet Oncol. 2021;22(12):1732-9.
3. Siva S, Bressel M, Wood ST, et al. Stereotactic radiotherapy and short-course pembrolizumab for oligometastatic renal cell carcinoma – the RAPPORT trial. Eur Urol. 2022;81(4):364-72.
4. Hannan R, Christensen M, Hammers H, et al. Phase II trial of stereotactic ablative radiation for oligoprogressive metastatic kidney cancer. Eur Urol Oncol. 2022;5(2):216-24.