Statinegebruik in Nederland bij HIV stijgt, maar nog niet genoeg

Mensen met HIV in Nederland zijn meer statines gaan gebruiken voor de primaire preventie van hart- en vaatziekten (HVZ) sinds de publicatie van de REPRIEVE-studie en de daaropvolgende aanbevelingen in de richtlijnen. Toch bleek ruim 40% van de mensen met HIV nog geen statine te nemen.¹

Mensen met HIV hebben een verhoogde kans op HVZ, onder invloed van zowel het virus als de HIV-medicatie. De landmarkstudie REPRIEVE uit 2023 leidde tot herziene richtlijnen van de European AIDS Clinical Society (EACS) voor statinegebruik als primaire HVZ-preventie.^2,3 Colette Smit (Stichting HIV Monitoring, Amsterdam) vertelde dat het doel van het onderzoek tweeledig was: beoordelen in hoeverre de aanbevelingen voor statinegebruik door mensen met HIV worden gevolgd, en achterhalen welke factoren geassocieerd zijn met het niet gebruiken van statines.

Deelnemers kwamen uit het observationele ATHENA-cohort, dat vrijwel iedereen in Nederland met HIV bevat. Gekozen werd voor de leeftijdscategorie 40-75 jaar zonder eerdere HVZ of diabetes type 2, en voor de periode 2022-2025.

De studiepopulatie bestond uit 15.243 mensen met HIV, van wie 18% vrouw, de mediane leeftijd was 56 jaar en 57% was in Nederland geboren. In de groep als geheel steeg het gebruik van statines tussen 2023 en 2025 met 50%, van 18% naar 27%. De proportionele rapportageratio (PRR) was 1,51 (95%-BI 1,47-1,56). Bij een laag/matig HVZ-risico nam het statinegebruik toe van 13 naar 19% (PRR 1,46; 95%-BI 1,39-1,60), bij een hoog HVZ-risico van 22 naar 32% (PRR 1,49; 95%-BI 1,46-1,59) en bij een zeer hoog HVZ-risico van 29 naar 46% (PRR 1,58; 95%-BI 1,39-1,78).

In de groep met een zeer hoog HVZ-risico was in 2025 was 8% gestopt met eerder statinegebruik en had 3% het voorstel van een statine geweigerd. De groep niet-gebruikers was in 2025 kleiner dan in 2023: aPRR 0,89 (95%-BI 0,88-0,90; p < 0,0001). Smit voegde toe dat in alle risicogroepen jongere mensen minder vaak een statine gebruikten. In 2025 was dit in de groep met zeer hoog HVZ-risico 48% bij 70-plussers en maar 26% in de groep van 40-49 jaar. Smit concludeerde dat het statinegebruik bij mensen met HIV duidelijk beter kan, aangezien 68% met een hoog HVZ-risico en 55% met een zeer hoog VZ-risico nog steeds geen statine gebruikten in 2025.

Bronnen:

1. Smit C, Wit F, de Vries-Sluijs D, et al. Statin use for primary prevention of cardiovascular disease among individuals with HIV in the Netherlands, Impact of updated (inter)national guidelines. HIV Glasgow 2026, presentation O37.2. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/jia2.70211
2. Grinspoon SK, Fitch KV, Zanni MV, et al; REPRIEVE Investigators. Pitavastatin to prevent cardiovascular disease in hiv infection. N Engl J Med. 2023;389:687-99.
3. Alagaratnam J, van Bremen K, Behrens GMN, et al. Statin use in HIV: European AIDS Clinical Society guidance for the primary prevention of cardiovascular disease. Lancet HIV. 2025;12:e382-92.