Het stoppen van protonpompremmers (PPI’s) bij mensen die deze onjuist gebruiken is niet eenvoudig. De PEPPER-studie toont aan dat het gecontroleerd afbouwen en staken van deze medicatie haalbaar is in de eerstelijnszorg, met een grote kans op succes.1
PPI’s behoren tot de meest gebruikte geneesmiddelen, maar naar schatting is tot 70% van het gebruik niet passend, bijvoorbeeld door een te lange behandelduur, een onjuiste dosering of een onjuiste indicatie. Abrupt stoppen van PPI’s kan leiden tot een reboundeffect met hypersecretie van maagzuur. Daarom zijn verschillende strategieën ontwikkeld om PPI’s gecontroleerd af te bouwen en te staken (‘deprescribing’). De PEPPER-studie onderzocht welke aanpak het effectiefst is bij chronisch PPI-gebruik in de eerstelijnszorg en welke factoren samenhangen met het succesvol stoppen.
3 ‘deprescribing’-strategieën
Voor dit onderzoek zijn 609 patiënten gerandomiseerd naar 1 van 3 verschillende ‘deprescribing’-strategieën: 1) ‘on-demand’ gebruik van PPI’s, 2) vervanging van PPI’s door alginaatbevattende middelen, en 3) intermitterend PPI-gebruik volgens een vast schema. Alle patiënten konden gedurende het onderzoek een maagzuurremmer gebruiken. ‘Deprescribing’ werd als succesvol beschouwd als patiënten na een follow-up van een jaar geen PPI’s meer gebruikten, of alleen nog incidenteel (minder dan 3 keer per maand), en uitsluitend zo nodig andere maagzuurremmers gebruikten.
Geen significante verschillen
Er waren geen significante verschillen tussen de 3 strategieën wat betreft het aantal patiënten dat succesvol kon stoppen: na 1 jaar was in alle groepen ongeveer de helft succesvol gestopt met PPI’s. Succesvol stoppen hing samen met het gebruik van maagzuurremmers tijdens het afbouwen, een betere kwaliteit van leven bij aanvang, minder gastro-intestinale klachten en beperkte psychosociale comorbiditeit. Factoren zonder voorspellende waarde waren onder meer de initiële diagnose, eerdere pogingen om te stoppen en de motivatie van de patiënt.
Het onderzoek laat zien dat gecontroleerd afbouwen en stoppen van PPI’s succesvol en haalbaar is in de eerstelijnszorg.
Bron:
Scheepers J, Houte K van den, Laenen A, et al. Defining the optimal strategy for proton pump inhibitor deprescribing: results from the PEPPER trial. UEG Week 2026; OP080.