Er is op dit moment geen internationale consensus over de beste manier om mensen met diabetes te screenen op netvliesveranderingen die voorafgaan aan de ontwikkeling van retinopathie. Een mogelijke kandidaat voor zo’n vroege screening is een verandering in maculapigmentatie. Nieuw onderzoek geeft voorzichtig bewijs voor het nut van deze bepaling.1
De hoeveelheid van de pigmenten luteïne en zeaxanthine in de macula kan onder andere indirect worden bepaald met behulp van autofluorescentiegebaseerde macular pigment optical density (AF-MPOD). Uit eerder onderzoek bleek dat mensen met diabetes, met en zonder retinopathie, lagere AF-MPOD-waarden hadden dan gezonde controlepersonen.2 Ook hingen hoge niveaus van HbA1c samen met lage AF-MPOD-waarden, wat suggereert dat slecht ingestelde bloedsuikers kunnen leiden tot een afname van maculapigmenten.
Francesco Bandello (Istituto San Raffaele, Milaan) veronderstelde dat metabole disfunctie, meer specifiek een afname in maculapigmenten, voorafgaat aan morfologische netvliesveranderingen bij mensen met diabetes die retinopathie ontwikkelen. Metingen met AF-MPOD zouden volgens hem kunnen helpen om deze subtiele metabole veranderingen op te sporen.
Om zijn veronderstellingen te testen, voerde Bandello een observationeel onderzoek uit bij 40 patiënten met diabetes zonder duidelijke retinopathie, en een gelijk aantal gezonde controlepersonen. Hij mat op één moment de hoeveelheid maculapigment, de dikte van het netvlies en de vaatdichtheid, met behulp van respectievelijk AF-MPOD, OCT en OCT-angiografie. Daarnaast bepaalde hij HbA1c en BMI.
In vergelijking met de controlegroep hadden deelnemers met diabetes een minder dik netvlies, een lagere vaatdichtheid van de oppervlakkige en diepe capillaire plexus en een lagere pigmentatie van de macula. Er waren sterke verbanden tussen zowel hogere waarden voor HbA1c en BMI, en lagere waarden voor pigmentatie en dikte van het netvlies. De resultaten suggereren dat AF-MPOD metabole veranderingen kan opsporen die mogelijk voorafgaan aan morfologische veranderingen. Helaas is het nog te vroeg voor een definitieve conclusie; prospectieve studies moeten de bevindingen eerst ondersteunen.
Bronnen:
- Bandello F. Macular pigments changes in diabetic eyes. EURETINA 2026.
- Lima VC, Rosen RB, Maia M, et al. Macular pigment optical density measured by dual-wavelength autofluorescence imaging in diabetic and nondiabetic patients: a comparative study. Invest Ophthalmol Vis Sci. 2010;51:5840-5. doi: 10.1167/iovs.09-4695.