Behandeling met ziltivekimab leidde in het fase III-onderzoek ZEUS tot een sterke daling van ontstekingsmarkers, maar niet tot een vermindering van cardiovasculaire events bij patiënten met atherosclerotische cardiovasculaire ziekte, chronische nierschade en systemische inflammatie. Het risico op cardiovasculaire sterfte, myocardinfarct of beroerte was vergelijkbaar met dat van een placebo.1 De resultaten werden tegelijk met het AHA-congres gepubliceerd in het New England Journal of Medicine.2
In het internationale, dubbelblinde ZEUS-onderzoek werden 6.376 patiënten met atherosclerotische cardiovasculaire (CV)-ziekte, chronische nierschade en systemische inflammatie gerandomiseerd naar maandelijks 15 mg subcutaan ziltivekimab of een placebo. Ziltivekimab is een monoklonaal antilichaam gericht tegen interleukine-6 (IL-6). De gemiddelde leeftijd van de deelnemers was 69 jaar en 28% was vrouw. Het primaire samengestelde eindpunt bestond uit CV-sterfte, niet-fataal myocardinfarct (MI) of niet-fatale beroerte. Na een mediane follow-up van 33 maanden bleek het primaire samengestelde eindpunt, bestaande uit CV-sterfte, niet-fataal MI of niet-fatale beroerte, vrijwel even vaak voor te komen in de ziltivekimab-groep als in de placebogroep (17,6% versus 17,7%). Ziltivekimab had daarentegen wel een duidelijk effect op de ontstekingsmarkers. Na 24 maanden was de mediane procentuele daling ten opzichte van de placebo 76 procentpunten groter voor vrij IL-6 en 64 procentpunten groter voor hoogsensitief C-reactief proteïne. Ernstige bijwerkingen traden op bij 54,6% van de patiënten in de ziltivekimab-groep en bij 54,8% in de placebogroep. Ernstige infecties kwamen voor bij respectievelijk 20,4% en 17,9% van de patiënten.
Volgens hoofdonderzoeker Paul Ridker staan deze resultaten in contrast met de CANTOS-studie, waarin remming van IL-6 met canakinumab wel leidde tot minder recidief CV-events. De ZEUS-populatie had echter een aanzienlijk hoger risicoprofiel (meer comorbide aandoeningen zoals diabetes en hartfalen), en de deelnemers waren gemiddeld 10 jaar ouder dan de patiënten in de CANTOS-studie. De resultaten van dit onderzoek laten zien dat een sterke daling van ontstekingsmarkers niet vanzelfsprekend gepaard gaat met een vermindering van CV-events bij deze hoogrisicopatiënten.
Bronnen:
- Ridker PM, Lindcoff AM, Marx N, et al. Primary report of the ziltivekimab cardiovascular outcomes trial (ZEUS). AHA Congress 2026, abstract LBS.ID.02.
- Ridker PM, Lindcoff AM, Marx N, et al. Interleukin-6 inhibition with ziltivekimab for atherosclerotic disease. N Engl J Med. 2026. Published November 7, 2026.