ANCA-test voorspelt exacerbatie nierziekte

Delen via:

Een Nederlandse test voorspelt een dreigende exacerbatie bij mensen met ANCA-geassocieerde vasculitis waarbij de nieren zijn aangetast. De test draagt bij aan het voorkomen van ernstige complicaties zoals dialyse als gevolg van deze auto-immuunziekte.

Het anti neurtofiele cytoplasma antilichaam (ANCA) speelt een cruciale rol bij patiënten met ANCA-geassocieerde vasculitis (voorheen ziekte van Wegener). De patiënten zijn in twee groepen in te delen: mensen met aangetaste nieren en mensen met gezonde nieren. Juist bij de eerste groep, mensen met aangetaste nieren, voorspelt een stijging van het ANCA in het bloed een naderende exacerbatie.

Deze ontdekking komt van de groep van hoogleraar interne geneeskunde en immunologie van de Universiteit Maastricht, Jan Willem Cohen Tervaert. Hij en zijn collega’s vervolgenden 166 patiënten (104 met aangetaste nieren en 62 met gezonde nieren) gedurende gemiddeld 49 maanden. In die tijd werden gemiddeld 18 ANCA-bepalingen uitgevoerd. Zodra de ANCA-waarde stijgt, lopen mensen met aangetaste nieren een 11 keer verhoogde kans op een exacerbatie in vergelijking met mensen waarbij de waarde niet stijgt. Voor mensen met gezonde nieren is de voorspellende waarde minder. Hun kans op een exacerbatie is 2,8 keer groter. Cohen Tervaert: “Met ANCA-metingen kunnen artsen dus terugval voorspellen bij vasculitispatiënten met aangetaste nieren. Zo kunnen we een ernstige terugval voorkomen, waardoor deze patiënten hopelijk niet meer aan de dialyse hoeven.”

Vasculitis

ANCA geassocieerde vasculitis is een auto-immuunziekte die de binnenwand van bloedvaten aantast en daarmee organen als de nieren, het hart, de longen en de ogen. Het antilichaam zelf veroorzaakt de schade aan de nieren, zo ontdekte de groep van Cohen Tervaert. In Nederland bedraagt de prevalentie 1,5-2 per 10 duizend inwoners en de incidentie 20 per miljoen inwoners. Statistisch gezien heeft daarmee elke tweede huisarts één patiënt met de ziekte onder zijn hoede. Van de patiënten heeft 70% aangetaste nieren. Cohen Tervaert: “De behandeling van de ziekte is een taak voor specialisten maar de huisarts speelt een grote rol zeker vanwege de vele comorbiditeiten die de patiënten hebben. Dankzij de test kunnen patiënten bij wie de ziekte rustig is onder de hoede van de huisarts komen. Als de huisarts de patiënt maar naar zijn specialist stuurt zodra zijn ANCA-waarde stijgt.”

Tot in de jaren 80 van de vorige eeuw stierf 55% van de patiënten binnen 5 jaar. Hierin kwam verandering toen Cohen Tervaert met zijn collega’s in het UMC Groningen ANCA ontdekten. Cohen Tervaert: “De ANCA test maakt de diagnose makkelijker. Als je vervolgens de patiënten intensief behandelt om zo exacerbaties te voorkomen, dan daalt de mortaliteit tot 15%. Jammer genoeg zijn er nog patiënten bij wie de ziekte te laat ontdekt wordt en krijgen niet alle Nederlandse patiënten de juiste behandeling waardoor in sommige ziekenhuizen de mortaliteit nog steeds te hoog is.”

Oplossing

De ANCA-test bestaat al sinds de jaren ‘80 maar was omstreden vanwege tegenstrijdige onderzoeksresultaten. Cohen Tervaert en zijn groep ontdekte hoe dit komt: “Of een onderzoek voorspellende waarde aan de test toeschrijft hangt af van de samenstelling van de deelnemende patiënten. Zijn er veel mensen met aangetaste nieren bij, dan heeft de test een voorspellende waarde. Ligt de nadruk juist op mensen zonder aangetaste nieren dan bleek de test geen voorspellende waarde te hebben.” Nu de reden voor de tegenstrijdige onderzoeksresultaten bekend is, staat de weg vrij om de ANCA-test te gebruiken bij het voorspellen van exacerbaties bij vasculitispatiënten met aangetaste nieren.

18F-fluciclovine-PET/CT als leidraad voor radiotherapie na prostatectomie

jul 2021 | Oncologie, Urologie

Lees meer over 18F-fluciclovine-PET/CT als leidraad voor radiotherapie na prostatectomie

Positief BOM-advies voor avelumab als onderhoudsbehandeling bij urotheelcelcarcinoom

mei 2021 | Immunotherapie, Oncologie, Urologie

Lees meer over Positief BOM-advies voor avelumab als onderhoudsbehandeling bij urotheelcelcarcinoom

Overgang van leuproreline (Eligard) naar Recordati

mei 2021 | Oncologie

Lees meer over Overgang van leuproreline (Eligard) naar Recordati

Briljante Mislukkingen Award Zorg 2021

mrt 2021

Lees meer over Briljante Mislukkingen Award Zorg 2021

Video: TheraP-data ondersteunen gebruik Lu-177-PSMA-617 bij mCRPC

feb 2021 | Urologie

Lees meer over Video: TheraP-data ondersteunen gebruik Lu-177-PSMA-617 bij mCRPC

Dat bepaal je zelf - Tien jaar strijden voor een nieuwe Donorwet

feb 2021

Lees meer over Dat bepaal je zelf - Tien jaar strijden voor een nieuwe Donorwet

Blaaspijnsyndroom de baas

18 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Blaaspijnsyndroom de baas

ESOU Highlights

10 feb 2021 om 20:30

Lees meer over ESOU Highlights

Jaaroverzicht Urologie 2020

2 feb 2021

Lees meer over Jaaroverzicht Urologie 2020

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken

Een mCRPC-patiënt aan het woord

14 aug 2020

Lees meer over Een mCRPC-patiënt aan het woord

Testosteron Deficiëntie - Impact, diagnose en behandeling

29 jul 2020

Lees meer over Testosteron Deficiëntie - Impact, diagnose en behandeling

Kijk op radium-223 documentairereeks

23 mrt 2020

Lees meer over Kijk op radium-223 documentairereeks

Hypofosfatemie

4 mrt 2020 | Kinderen

Lees meer over Hypofosfatemie

Videobased e-learning over X-gebonden hypofosfatemie (XLH)

4 mrt 2020

Lees meer over Videobased e-learning over X-gebonden hypofosfatemie (XLH)
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Ertapenem blijkt geschikt alternatief bij resistentie ceftriaxon

Lees meer
Lees meer over Ertapenem blijkt geschikt alternatief bij resistentie ceftriaxon

Meer risico op macrolidenresistentie bij PrEP-gebruikers met veel sekspartners

Lees meer
Lees meer over Meer risico op macrolidenresistentie bij PrEP-gebruikers met veel sekspartners

Durvalumab met of zonder tremelimumab bij uitgezaaid urotheelcarcinoom

Lees meer
Lees meer over Durvalumab met of zonder tremelimumab bij uitgezaaid urotheelcarcinoom

Behandeling met 177Lu-PSMA-617 verbetert overleving bij mCRPC

Lees meer
Lees meer over Behandeling met 177Lu-PSMA-617 verbetert overleving bij mCRPC

Apalutamide + ADT verbetert overleving ongeacht ziektevolume bij mCSPC

Lees meer
Lees meer over Apalutamide + ADT verbetert overleving ongeacht ziektevolume bij mCSPC

Abirateron verbetert progressievrije overleving bij gemetastaseerde prostaatkanker

Lees meer
Lees meer over Abirateron verbetert progressievrije overleving bij gemetastaseerde prostaatkanker

Risicostratificatie en AI bij vroege detectie van prostaatkanker

Lees meer
Lees meer over Risicostratificatie en AI bij vroege detectie van prostaatkanker

Gevolgen van te laat doseren van leuprolideacetaat in twee vormen

Lees meer
Lees meer over Gevolgen van te laat doseren van leuprolideacetaat in twee vormen

De rol van PSMA-PET/CT bij de behandeling van HSPC

Lees meer
Lees meer over De rol van PSMA-PET/CT bij de behandeling van HSPC
Er zijn geen podcasts gevonden.