ANCA-test voorspelt exacerbatie nierziekte

Delen via:

Een Nederlandse test voorspelt een dreigende exacerbatie bij mensen met ANCA-geassocieerde vasculitis waarbij de nieren zijn aangetast. De test draagt bij aan het voorkomen van ernstige complicaties zoals dialyse als gevolg van deze auto-immuunziekte.

Het anti neurtofiele cytoplasma antilichaam (ANCA) speelt een cruciale rol bij patiënten met ANCA-geassocieerde vasculitis (voorheen ziekte van Wegener). De patiënten zijn in twee groepen in te delen: mensen met aangetaste nieren en mensen met gezonde nieren. Juist bij de eerste groep, mensen met aangetaste nieren, voorspelt een stijging van het ANCA in het bloed een naderende exacerbatie.

Deze ontdekking komt van de groep van hoogleraar interne geneeskunde en immunologie van de Universiteit Maastricht, Jan Willem Cohen Tervaert. Hij en zijn collega’s vervolgenden 166 patiënten (104 met aangetaste nieren en 62 met gezonde nieren) gedurende gemiddeld 49 maanden. In die tijd werden gemiddeld 18 ANCA-bepalingen uitgevoerd. Zodra de ANCA-waarde stijgt, lopen mensen met aangetaste nieren een 11 keer verhoogde kans op een exacerbatie in vergelijking met mensen waarbij de waarde niet stijgt. Voor mensen met gezonde nieren is de voorspellende waarde minder. Hun kans op een exacerbatie is 2,8 keer groter. Cohen Tervaert: “Met ANCA-metingen kunnen artsen dus terugval voorspellen bij vasculitispatiënten met aangetaste nieren. Zo kunnen we een ernstige terugval voorkomen, waardoor deze patiënten hopelijk niet meer aan de dialyse hoeven.”

Vasculitis

ANCA geassocieerde vasculitis is een auto-immuunziekte die de binnenwand van bloedvaten aantast en daarmee organen als de nieren, het hart, de longen en de ogen. Het antilichaam zelf veroorzaakt de schade aan de nieren, zo ontdekte de groep van Cohen Tervaert. In Nederland bedraagt de prevalentie 1,5-2 per 10 duizend inwoners en de incidentie 20 per miljoen inwoners. Statistisch gezien heeft daarmee elke tweede huisarts één patiënt met de ziekte onder zijn hoede. Van de patiënten heeft 70% aangetaste nieren. Cohen Tervaert: “De behandeling van de ziekte is een taak voor specialisten maar de huisarts speelt een grote rol zeker vanwege de vele comorbiditeiten die de patiënten hebben. Dankzij de test kunnen patiënten bij wie de ziekte rustig is onder de hoede van de huisarts komen. Als de huisarts de patiënt maar naar zijn specialist stuurt zodra zijn ANCA-waarde stijgt.”

Tot in de jaren 80 van de vorige eeuw stierf 55% van de patiënten binnen 5 jaar. Hierin kwam verandering toen Cohen Tervaert met zijn collega’s in het UMC Groningen ANCA ontdekten. Cohen Tervaert: “De ANCA test maakt de diagnose makkelijker. Als je vervolgens de patiënten intensief behandelt om zo exacerbaties te voorkomen, dan daalt de mortaliteit tot 15%. Jammer genoeg zijn er nog patiënten bij wie de ziekte te laat ontdekt wordt en krijgen niet alle Nederlandse patiënten de juiste behandeling waardoor in sommige ziekenhuizen de mortaliteit nog steeds te hoog is.”

Oplossing

De ANCA-test bestaat al sinds de jaren ‘80 maar was omstreden vanwege tegenstrijdige onderzoeksresultaten. Cohen Tervaert en zijn groep ontdekte hoe dit komt: “Of een onderzoek voorspellende waarde aan de test toeschrijft hangt af van de samenstelling van de deelnemende patiënten. Zijn er veel mensen met aangetaste nieren bij, dan heeft de test een voorspellende waarde. Ligt de nadruk juist op mensen zonder aangetaste nieren dan bleek de test geen voorspellende waarde te hebben.” Nu de reden voor de tegenstrijdige onderzoeksresultaten bekend is, staat de weg vrij om de ANCA-test te gebruiken bij het voorspellen van exacerbaties bij vasculitispatiënten met aangetaste nieren.

Toevoeging ADT en bestraling bekkenklieren aan salvage-radiotherapie op prostaatbed

aug 2022 | Radiotherapie, Uro-oncologie

Lees meer over Toevoeging ADT en bestraling bekkenklieren aan salvage-radiotherapie op prostaatbed

Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

jul 2022

Lees meer over Maak ruimte voor de brede benadering van palliatieve zorg

Robotgeassisteerde versus open radicale cystectomie: 90-dagen morbiditeit en mortaliteit

jul 2022 | Chirurgie, Uro-oncologie

Lees meer over Robotgeassisteerde versus open radicale cystectomie: 90-dagen morbiditeit en mortaliteit

Toevoeging van abirateron nuttig bij hoogvolume mCSPC

jun 2022 | Uro-oncologie

Lees meer over Toevoeging van abirateron nuttig bij hoogvolume mCSPC

Goedkeuring enfortumab vedotin voor urotheelcarcinoom

apr 2022 | Uro-oncologie

Lees meer over Goedkeuring enfortumab vedotin voor urotheelcarcinoom

Abirateron met ADT bij niet-gemetastaseerd hoogrisico prostaatcarcinoom

mrt 2022 | Uro-oncologie

Lees meer over Abirateron met ADT bij niet-gemetastaseerd hoogrisico prostaatcarcinoom

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

De blaas huilt; wat is er loos? Over het herkennen van en handelen bij blaaspijnsyndroom / interstitiële cystitis

14 mrt 2022 om 20:00

Lees meer over De blaas huilt; wat is er loos? Over het herkennen van en handelen bij blaaspijnsyndroom / interstitiële cystitis

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Blaaspijnsyndroom de baas

18 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Blaaspijnsyndroom de baas

ESOU Highlights

10 feb 2021 om 20:30

Lees meer over ESOU Highlights

Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

8 feb 2021

Lees meer over Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

Jaaroverzicht Urologie 2020

2 feb 2021

Lees meer over Jaaroverzicht Urologie 2020

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken

Een mCRPC-patiënt aan het woord

14 aug 2020

Lees meer over Een mCRPC-patiënt aan het woord
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Intraveneuze bewuste sedatie haalbaar bij veel urologische ingrepen

Lees meer
Lees meer over Intraveneuze bewuste sedatie haalbaar bij veel urologische ingrepen

Niersparende chirurgie versus nefro-ureterectomie in Alrijne Ziekenhuis

Lees meer
Lees meer over Niersparende chirurgie versus nefro-ureterectomie in Alrijne Ziekenhuis

Atezolizumab verbetert overleving bij subgroep blaaskankerpatiënten

Lees meer
Lees meer over Atezolizumab verbetert overleving bij subgroep blaaskankerpatiënten

"Darolutamide plus ADT moet standaard worden bij mHSPC"

Lees meer
Lees meer over "Darolutamide plus ADT moet standaard worden bij mHSPC"

18F-DCFPyl PSMA-PET/CT niet beter dan mpMRI bij diagnostiek prostaatkanker

Lees meer
Lees meer over 18F-DCFPyl PSMA-PET/CT niet beter dan mpMRI bij diagnostiek prostaatkanker

Obesitas leidt indirect tot leeftijdsgerelateerde testosteronverlaging

Lees meer
Lees meer over Obesitas leidt indirect tot leeftijdsgerelateerde testosteronverlaging

Lage persistentie bij medicijnen voor overactieve blaas

Lees meer
Lees meer over Lage persistentie bij medicijnen voor overactieve blaas

Methenamine niet-inferieur aan antibiotica bij voorkomen urineweginfectie

Lees meer
Lees meer over Methenamine niet-inferieur aan antibiotica bij voorkomen urineweginfectie

Apalutamide verbetert tumorrespons bij hoogrisico prostaatkanker

Lees meer
Lees meer over Apalutamide verbetert tumorrespons bij hoogrisico prostaatkanker

Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

okt 2021 | Uro-oncologie

Lees meer over Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

MedNet Dermatologie nr 1-2022

jul 2022

Lees meer over MedNet Dermatologie nr 1-2022