De helft van alle contacten in een gemiddelde huisartspraktijk gaat over een relatief beperkt aantal onderwerpen. Van alle gezondheidsproblemen die huisartsen kunnen registreren, zien zij de helft minder dan één keer per kwartaal. Dat blijkt uit een analyse van onderzoeks- en kennisorganisatie Nivel, dat deze getallen heeft verwerkt tot een overzichtelijke infographic over gezondheidsproblemen in de huisartspraktijk.1 Dr. M. (Marianne) Heins (senior onderzoeker huisartsenzorg) en dr. B. (Bart) Knottnerus, programmaleider en huisarts) geven een toelichting.
Huisartsen kunnen 683 gezondheidsproblemen registreren. Daarvan zien zij er 55 (8%) wekelijks en 331 (49%) minder dan één keer per kwartaal. “Deze getallen waren nog niet eerder naar voren gekomen. Dat is dus nieuw aan de infographic”, stelt Heins. “We maken ieder jaar een rapport met gegevens over bijvoorbeeld het gemiddeld aantal huisartsbezoeken, aandoeningen en geneesmiddelenvoorschriften per patiënt. Maar dat is vanuit het perspectief van de patiënt. Nu hebben we gekeken vanuit de huisartsenpraktijk: hoeveel patiënten ziet een gemiddelde huisartsenpraktijk in een gemiddelde week? Hoeveel contacten hebben zij, en voor welke problemen? En welke problemen zien ze wekelijks, en welke zien ze zelden?”
Top-5 gezondheidsproblemen
In een gemiddelde week zijn er in een huisartsenpraktijk 175 patiëntcontacten (met huisarts, assistent of praktijkondersteuner-GGZ), op de praktijk, telefonisch of aan huis. De contacten zijn met 152 patiënten, van wie 13% ook al eerder in die week een contactmoment heeft gehad.
Knottnerus merkt op dat de helft van alle contacten tussen huisarts en patiënt gaat over veel voorkomende gezondheidsproblemen. De top-5 daarvan bestaat uit blaasontsteking, hoge bloeddruk, hoesten, diabetes en vermoeidheid. “Een groot deel van de contacten gaat dus over een relatief klein aantal gezondheidsproblemen. Het is niet verrassend welke het zijn, het gaat om aandoeningen waarvan we weten dat ze veel voorkomen. Een deel van deze patiënten wordt gezien door de assistent van de huisarts.”
Alert blijven
Het is volgens Knottnerus wel van belang dat huisartsen alert blijven op gezondheidsproblemen die zij maar weinig zien. Want die vormen bijna de helft van alle problemen die zij kunnen registreren. “Daartoe behoren bijvoorbeeld de zogeheten kleine kwalen, waarvan een deel zeldzaam is maar die vaak vanzelf overgaan. Denk aan onschuldige plekjes op de huid. Maar er zijn ook gevaarlijke zeldzame aandoeningen, en die wil je uiteraard niet missen.”
Doel van de infographic is vooral om te laten zien wat er speelt in de eerste lijn en hoe breed het vak van huisarts is. Knottnerus: “De uitkomsten kunnen wel iets betekenen op beleidsniveau, bijvoorbeeld voor taakherschikking in de zorg. Misschien kan een deel van alle suiker- en bloeddrukmetingen regionaal worden georganiseerd. Dat is wellicht efficiënter en ontlast de huisartspraktijken.” “En het is een handig om een overzicht bij de hand te hebben”, vult Heins aan. “Het geeft in een oogopslag een beeld van de huisartsenpraktijk.”
De getallen in de infographic zijn afkomstig ut de Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn over 2024 van 423 praktijken en 1.1 miljoen patiënten.1 Per praktijk en week werden willekeurig 175 contacten met de huisarts, assistente of POH-GGZ geselecteerd. Contacten met de POH-S zijn niet opgenomen. Het aantal van 175 is gebaseerd op het gemiddeld aantal contacten per week voor een normpraktijk (9000 contacten per jaar, bron LHV). Per contact konden huisartsen meerdere gezondheidsproblemen registreren. Voor de onderverdeling in gezondheidsproblemen is gebruikt gemaakt van de ICPC-codering. Alleen de symptoomcodes (0-29) en diagnosecodes (70-99) werden geselecteerd. Deze studie is goedgekeurd volgens de governancecode van Nivel Zorgregistraties Eerste Lijn, onder nummer NZR-00325.037.
Bron: