Blootstelling aan antibiotica in het eerste levensjaar – met name aan breedspectrum-penicillinen – was geassocieerd met een verhoogde kans op spondyloartritis (SpA) op 21-jarige leeftijd, zo blijkt uit Deens onderzoek. Deze bevindingen ondersteunen de hypothese dat verstoring van het microbioom op jonge leeftijd het risico op SpA op latere leeftijd kan verhogen.
In deze populatiegebaseerde, gematchte patiënt-controle-studie werd gebruik gemaakt van gegevens over kinderen geboren in Denemarken tussen 1997 en 2023. De patiënten (n = 560) hadden SpA (perifere/axiale SpA, arthritis psoriatica (PsA) of IBD-geassocieerde artritis). Controles werden in een verhouding van 1:50 gematcht op basis van geboortejaar, geslacht en kalenderjaar van diagnose. De primaire blootstellingsfactor was het gebruik van systemische antibiotica in het eerste levensjaar; secundaire factoren waren onder meer de antibioticaklasse (penicilline, breedspectrum-penicilline, macrolide), het aantal antibioticakuren, de manier van bevallen (vaginaal, keizersnede), bovensteluchtweginfecties op jonge leeftijd en gebruik van systemische niet-bacteriële antimicrobiële middelen (antifungaal, antiviraal of antimycobacterieel).
Van de patiënten (mediane leeftijd 16,8 jaar; 59% perifere/axiale SpA, 28% PsA, 13% IBD-geassocieerde artritis) had 50% antibiotica gekregen, tegenover 42% van de controlepersonen. Blootstelling aan antibiotica in het eerste levensjaar was geassocieerd met een hogere kans op SpA (aOR 1,35; 95%-BI 1,14-1,59). Op klasseniveau vertoonden breedspectrum-penicillinen de sterkste associatie met SpA (aOR 1,42; 95%-BI 1,19-1,70). Daarnaast was een vroege bovensteluchtweginfectie onafhankelijk geassocieerd met SpA (aOR 1,88; 95%-BI 1,32-2,67); dit gold niet voor de wijze van bevallen of het gebruik van systemische niet-bacteriële antimicrobiële middelen. Bij subgroepanalyses was de associatie met antibioticagebruik in het eerste levensjaar alleen significant voor PsA (aOR 1,75; 95%-BI 1,27-2,41).
Bron:
Altaffer AL, Weisman MH, Kaplan RM, et al. Association of Early-Life Exposures With Later Diagnosis of Spondyloarthritis: A Population-Based Case-Control Study. J Rheumatol. 2026 Aug 15. Online ahead of print.