Duurzame inhalatiezorg gaat verder dan CO₂-uitstoot

Optimale ziektecontrole en effectieve medicatieafgifte als basis voor patiëntgerichte, duurzame inhalatiezorg.

Duurzame inhalatiezorg begint bij de patiënt^2,4,5

De verduurzaming van de inhalatiezorg staat hoog op de agenda. Daarbij gaat de aandacht vaak uit naar de CO₂-uitstoot van inhalatoren, met name die van dosisaerosolen (pMDI’s). Hoewel de directe CO₂-voetafdruk van pMDI’s over het algemeen hoger is dan die van droogpoederinhalatoren (DPI’s), doet een focus op emissies alleen onvoldoende recht aan de complexiteit van duurzame inhalatiezorg.

Een duurzame behandelkeuze begint bij de patiënt. Bij de keuze voor een inhalator spelen de inhalatievaardigheden, voorkeuren en klinische behoeften van de patiënt een centrale rol. Wanneer een inhalator niet correct wordt gebruikt, kan dit leiden tot verminderde ziektecontrole, een grotere kans op exacerbaties, meer spoedzorg en hogere zorgkosten.

Optimale ziektecontrole als basis voor duurzame zorg^1,2,4

Het primaire doel van inhalatietherapie blijft optimale ziektecontrole. Hoewel duurzaamheidsdoelstellingen steeds belangrijker worden, mogen zij nooit ten koste gaan van de effectiviteit van de behandeling. Een duurzame behandelkeuze vraagt daarom om een inhalator die past bij de mogelijkheden van de patiënt, correct kan worden gebruikt en therapietrouw ondersteunt.

Een eenzijdige focus op emissiereductie vraagt om een zorgvuldige afweging. Wanneer patiënten overstappen naar een inhalator die minder goed aansluit bij hun inhalatievaardigheden of voorkeuren, kan het risico op onjuist gebruik, verminderde therapietrouw en verlies van ziektecontrole toenemen. Dit kan leiden tot meer exacerbaties, extra medicatiegebruik en een grotere zorgconsumptie, factoren die eveneens bijdragen aan de milieu-impact van respiratoire zorg.

Vanuit dat perspectief blijven patiëntuitkomsten het belangrijkste uitgangspunt bij duurzame inhalatiezorg.

Efficiënte medicatieafgifte: een onderbelichte duurzaamheidskans^1,2,3,6,7

Naast de keuze voor de juiste inhalator verdient ook de efficiëntie van medicatieafgifte aandacht. Een passend inhalatiesysteem, adequate inhalatie-instructie en correct gebruik dragen gezamenlijk bij aan een effectieve behandeling en optimale ziektecontrole. Dit is niet alleen relevant voor de patiënt, maar ook vanuit duurzaamheidsperspectief.

Een studie onder patiënten met ernstig astma laat zien dat verschillende onderdelen van de behandeling bijdragen aan de totale milieu-impact van astmazorg. SABA-gebruik (50,7%) en spoedeisende zorg en ziekenhuisopnames (21,0%) leverden hierin de grootste bijdrage aan de totale broeikasgasuitstoot.⁶

Deze bevindingen illustreren dat optimalisatie van medicatieafgifte een relevante, maar vaak onderbelichte mogelijkheid biedt om duurzame inhalatiezorg verder te verbeteren.^2,6,7

Voor veel patiënten die een pMDI gebruiken, vormt een voorzetkamer een belangrijk onderdeel van de behandeling. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat een voorzetkamer de longdepositie kan verbeteren, de afhankelijkheid van een nauwkeurige hand-mondcoördinatie vermindert en de afzetting van medicatie in mond en keel beperkt.^1,3

Niet alle voorzetkamers presteren hetzelfde^1,3,7

Experimenteel onderzoek laat zien dat de prestaties van voorzetkamers onderling kunnen verschillen. Variaties in ontwerp en materiaaleigenschappen kunnen invloed hebben op de hoeveelheid medicatie die beschikbaar komt voor inhalatie.

Onderzoek met functionele respiratoire beeldvorming (Functional Respiratory Imaging; FRI) laat zien dat de onderzochte combinatie van een pMDI met een voorzetkamer een consistente longdepositie realiseert en minder gevoelig is voor suboptimale inhalatiemanoeuvres dan de onderzochte DPI-systemen.³

Hoewel het directe effect van verschillende voorzetkamers op de totale CO₂-voetafdruk van een behandeling nog niet klinisch is aangetoond, suggereren experimentele gegevens dat de combinatie van pMDI en voorzetkamer invloed kan hebben op zowel de medicatieafgifte als de potentiële CO₂-emissies per effectief afgeleverde dosis.⁷

Daarom verdient de keuze voor een voorzetkamer, net als de keuze voor een inhalator, aandacht binnen zowel de klinische besluitvorming als de bredere discussie over duurzame inhalatiezorg.

Van laboratoriumgegevens naar ervaringen van patiënten^1,8

Duurzame inhalatiezorg wordt niet alleen bepaald door technische prestaties, maar ook door de manier waarop patiënten hun inhalatiesysteem in de dagelijkse praktijk gebruiken.

De EMJ-publicatie beschrijft dat het formaat en de draagbaarheid van een voorzetkamer van invloed kunnen zijn op het gebruik buitenshuis.¹

Daarnaast laten patiënt gerapporteerde uitkomsten zien dat gebruikers van een draagbare voorzetkamer meer vertrouwen hadden in de medicatieafgifte. Een deel van de patiënten rapporteerde bovendien minder benodigde inhalaties, minder bijwerkingen en minder spoedzorggebruik.^1,8

Deze bevindingen benadrukken dat effectieve inhalatiezorg niet alleen afhankelijk is van de technische prestaties van een inhalatiesysteem, maar ook van het daadwerkelijk gebruik ervan in de dagelijkse praktijk.

Duurzaamheid is meer dan CO₂-reductie^1,2,4,6,7

Duurzame inhalatiezorg vraagt om een brede benadering waarin zowel milieu-impact als kwaliteit van zorg worden meegewogen. Naast de ecologische voetafdruk van een inhalator verdienen ook behandelresultaten, therapietrouw en zorgconsumptie aandacht.

Factoren die samenhangen met onvoldoende ziektecontrole, zoals een hoger medicatiegebruik en meer acute zorg, kunnen eveneens bijdragen aan de totale milieu-impact van astmazorg.^2,6

De toekomst van duurzame inhalatiezorg draait daarom niet uitsluitend om het verminderen van CO₂-uitstoot, maar vooral om het realiseren van optimale gezondheidsuitkomsten voor iedere patiënt. Binnen die bredere benadering kan optimalisatie van medicatieafgifte bijdragen aan zowel een effectieve behandeling als aan duurzamere inhalatiezorg.^1,2,3,7

Voor meer informatie neem contact op bij Focus Care. 

📍 Westzijde 416, 1506 GM Zaandam
📧 E-mail: aerochamber@focuscare.nl
📞 Telefoon: 085 – 792 08 88

Referenties:

1. Kaplan A, Van Boven JFM. How a Novel Portable Spacer Benefits Patients with Respiratory Disease, the Healthcare System, and the Environment. EMJ. 2025;10(3):35–41. doi:10.33590/emj/REBZ6731.
2. Usmani OS, Levy ML. Effective respiratory management of asthma and COPD and the environmental impacts of inhalers. npj Primary Care Respiratory Medicine. 2023;33:24. doi:10.1038/s41533-023-00346-7.
3. Nagel MW, Sadafi H, Suggett JA. Enhancing aerosol delivery in asthma and COPD: a comparison of MDI, valved holding chamber, and DPI systems using functional respiratory imaging (FRI). Scientific Reports. 2026;16:13148. doi:10.1038/s41598-026-45628-5.
4. ten Have P, van Hal P, Wichers I, et al. Turning green: the impact of changing to more eco-friendly respiratory healthcare – a carbon and cost analysis of Dutch prescription data. BMJ Open. 2022;12:e055546. doi:10.1136/bmjopen-2021-055546.
5. Dekhuijzen PNR, Snoeck-Stroband JB, Van Boven JFM, Van Aalderen WM. CO₂-voetafdruk van inhalatoren kan op vele fronten omlaag. Pharmaceutisch Weekblad. 2022;157(16):14–17.
6. Busby J, Khezrian M, Patel S, et al. Exploring the carbon footprint of severe asthma and change after biologic therapy initiation: an analysis of Northern Irish data. ERJ Open Research. 2025;11:01009-2024. doi:10.1183/23120541.01009-2024.
7. Nagel M, Suggett J. Choice of Salbutamol Metered Dose Inhaler (MDI) Type and Use of a Spacer Impact Drug Delivery and Carbon Emissions. Poster presented at: ERS International Congress; 9–13 September 2023.
8. Kaplan A, Nagel M, Suggett J. A new portable spacer for use on the go can provide benefits for patients, health care systems and the environment. Poster presented at: International Primary Care Respiratory Group Scientific Meeting; 10–12 April 2025.

FC1122026