Geen verhoogd risico op neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie na cataractchirurgie

Delen via:

Het is nog niet volledig duidelijk of cataractchirurgie een rol speelt in de ontwikkeling van neovasculaire leeftijdsgebonden maculadegeneratie (nLMD), aangezien onderzoeksresultaten tegenstrijdig zijn. Een retrospectieve cohortstudie waarin een gigantische dataset is gebruikt, met gegevens van bijna een kwart miljoen mensen, geeft meer inzicht. De resultaten zijn rooskleurig.

De onderzoekers gebruikten gegevens over de periode 2006-2025 uit TriNetX, een wereldwijd netwerk van geanonimiseerde gegevens uit elektronische patiëntendossiers. Ze selecteerden daaruit data van 60-plussers zonder kunstlens en verdeelden deze in een groep die later een cataractoperatie onderging en een groep waarbij dat niet het geval was.

Met behulp van ‘propensity score-matching’ is gecontroleerd voor demografische gegevens en comorbiditeit. Na matching bestonden beide groepen uit ruim 122.000 mensen, met een gemiddelde leeftijd van 70,9 jaar en waarvan 58,4% vrouw. De onderzoekers bepaalden per patiënt een startdatum: het moment van de operatie, voor mensen die cataractchirurgie hadden gekregen, en voor de anderen het moment waarop zij een oogheelkundige dienst of procedure ondergingen. Ze berekenden de relatieve risico’s op de aanwezigheid van nLMD op verschillende tijdsmomenten: 1, 3, 6, 12, 18 en 24 maanden na de startdatum. Uit de analyses bleek dat het risico op nLMD op geen enkel moment verschilde tussen de twee groepen.

Voor een subgroepanalyse gebruikten de wetenschappers alleen gegevens van patiënten die tijdens de startdatum LMD zonder neovascularisatie hadden: ruim 14.000 mensen met een cataractoperatie en evenveel gematchte mensen zonder ingreep. Deze analyse toonde een lager risico op nLMD 3 maanden na cataractchirurgie, maar dat verschil verdween op latere tijdsmomenten. In plaats van een beschermend effect is er volgens de onderzoekers waarschijnlijk eerder sprake van statistische vertekening.

Bron:

Bellanda V, Schulgit MJ, Barbosa GCS, et al. Relative Risk of Neovascular Age-Related Macular Degeneration Following Cataract Surgery. JAMA Ophthalmol. 2026;144:281-4. doi: 10.1001/jamaophthalmol.2025.6048.