Hoogleraar zet meer vrouwspecifiek hersenonderzoek op de kaart

Delen via:

De titel van de oratie van neuroloog-bioloog prof. dr. G.M. (Gisela) Terwindt is glashelder: Als het eenvoudig was hadden we het al opgelost. Ze doelt hiermee op migraine. Maar het is ook te betrekken op de moeite die het kost om vrouwspecifiek hersenonderzoek op de kaart te zetten.

De gevoeligheid die iemand heeft om een migraineaanval te krijgen, lijkt beïnvloed te worden door externe factoren, maar ook door interne factoren als genetische aanleg en hormoonwisselingen. Ondanks het laatste blijkt het niet eenvoudig om meer vrouwspecifiek hersenonderzoek op de kaart te zetten, stelt Terwindt. “Dit komt omdat zowel de onderzoekers als de beleidmakers mannen zijn”, zegt ze onomwonden, “die hebben er geen aandacht voor.” Zelf is ze al jaren bezig met onderzoek naar de vrouwspecifieke factoren voor migraine. “Luisterend naar de verhalen van vrouwelijke patiënten ontstond bij mij het besef dat we hierbij ook naar de rol van hormonen moeten kijken”, zegt ze. “Een genderspecifieke call van het NWO maakte onderzoek mogelijk, maar inmiddels laat het NWO dit aspect ook weer liggen. Het blijft moeilijk, cardioloog Angela Maas moest een bijna feministisch standpunt innemen om aandacht te krijgen voor het vrouwenhart. Dat ga ik nu dus ook doen voor mijn expertisegebied.”

Elektronisch dagboek

Terwindt vertelt: “Het is heel moeilijk onderzoek te doen naar wat een aanval uitlokt. Wat we tot nu toe hebben geleerd over de invloed van het weer is teleurstellend. Misschien is ons weer niet extreem genoeg. Maar je moet ook weten waar iemand is: in eigen land of op wintersport bijvoorbeeld. Of kijk naar de rol van menstruatie. Als je niet op individueel niveau bijhoudt wat er gebeurt rond de menstruatie, kun je ook geen uitspraken doen over de rol daarvan op individueel niveau. Je moet het dus gedetailleerd bijhouden.”

Vandaar dat ze nu werk maakt van een e-hoofdpijndagboek. “Ik zie bereidheid bij vrouwen om hiermee aan de slag te gaan”, zegt ze. “Het geeft je als individu inzicht in en grip op je persoonlijke situatie. En dat heb je nodig, want een aanval overvalt je. Je moet de mythes eraf halen: is wat je denkt dat een trigger is er ook echt een. Mijn ultieme doel is op basis van die individuele verhalen met gebruikmaking van artificial intelligence voor de individuele vrouw tot een soort persoonlijk alarmsysteem te komen, een voorspeller voor een aanval.”

Wat is de waarde van zo’n alarmsysteem? Terwindt: “De meest natuurlijke reactie bij migraine is vermijdingsgedrag voor de dingen waarvan iemand denkt dat ze een aanval uitlokken. Maar niets meer durven omdat je denkt dat het een aanval kan uitlokken, is het ergste wat je kunt doen. Het kan leiden tot angst en depressie. Het alarmsysteem kan helpen om tot gerichte gedragsinterventies te komen en overmatig medicatiegebruik te voorkomen.”

Bekijk ook de webcast Meaningful Migraine Management waarin Gisela Terwindt, Antoinette Maassen van den Brink en Henrik Schytz u in 1,5 uur meenemen in hun specifieke expertise omtrent migraine

Onderzoek

Terwindt geeft leiding aan het WHAT!-team (Women, Hormones, Attacks and Treatment). Dit verricht een geslachtshormoonstudie om geslachtshormonen te meten rondom migraineaanvallen. Ook is het een klinische studie gestart naar het effect van continu gebruik, gedurende drie maanden, van de anticonceptiepil bij vrouwen met migraine. “We doen dit bij vrouwen met migraine zonder aura”, zegt ze, “want de migraine met aura geeft een sterk verhoogd risico op een hersen- of hartinfarct. We verzamelen ook bloed van vrouwen om te onderzoeken wat de verandering in de sekshormonen is waarop we met korte profylaxe kunnen ingrijpen.“

Vrouwen includeren blijkt niet eenvoudig. “Vooral bij vrouwen rond de overgang bestaat weinig interesse”, zegt Terwindt. “De gedachte is: we hebben het allemaal al eens geprobeerd. Ja, maar het is nog nooit in studieverband gedaan. Dat laat zien hoe onderzoek bij vrouwen plaatsvindt, verbijsterend vind ik dat. Er moet veel meer vrouwspecifiek onderzoek komen. Ook in samenwerking met gynaecologen en cardiologen. We moeten vrouwspecifieke gezondheidsproblemen over de grenzen van onze vakgebieden heen gaan onderzoeken.”

Prof. dr. Gisela Terwindt (LUMC) is hoogleraar neurologie, in het bijzonder paroxysmale hersenaandoeningen. Ze sprak haar oratie Migraine is een hersenziekte. Als het eenvoudig was dan hadden we het al opgelost uit op 3 juni jongstleden.

www.hoofdpijnonderzoek.nl

 

Neusspray met CGRP-receptorantagonist werkzaam bij migraine

jun 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Neusspray met CGRP-receptorantagonist werkzaam bij migraine

Apomorfine effectief tegen slapeloosheid bij parkinsonpatiënten

jun 2022 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Apomorfine effectief tegen slapeloosheid bij parkinsonpatiënten

Zeswekelijks natalizumab even effectief als vierwekelijks

jun 2022 | Multipele Sclerose

Lees meer over Zeswekelijks natalizumab even effectief als vierwekelijks

Belang van adequate (DNA-)diagnostiek en trialdeelname bij ALS

jun 2022 | Neuro-musculair

Lees meer over Belang van adequate (DNA-)diagnostiek en trialdeelname bij ALS

Hoogleraar zet meer vrouwspecifiek hersenonderzoek op de kaart

jun 2022 | Hoofdpijn

Lees meer over Hoogleraar zet meer vrouwspecifiek hersenonderzoek op de kaart

Clyde Francks benoemd tot hoogleraar Brain Imaging Genomics

jun 2022

Lees meer over Clyde Francks benoemd tot hoogleraar Brain Imaging Genomics

Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

16 jun 2022 om 20:00 | Diabetes

Lees meer over Masterclass Diabetes: Pijn & Polyfarmacie

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

20 apr 2022 om 20:30

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

Neurologisch Jaaroverzicht 2021

5 apr 2022 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Online Alzheimer Innovatie Forum

4 nov 2021 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Online Alzheimer Innovatie Forum

Meaningful Migraine Management

13 okt 2021 om 20:00 | Hoofdpijn

Lees meer over Meaningful Migraine Management

Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

22 sep 2021 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Don’t be late! Vroege behandeling en interventie bij MS

Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

10 aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Webinars migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

11 mei 2021 om 20:00

Lees meer over Masterclass: de neuropathische pijnpuzzel

Sinusitus of Migraine?

Hoofdpijn

Lees meer over Sinusitus of Migraine?
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Ruggenmergstimulatie bij pijnlijke diabetische neuropathie

Lees meer
Lees meer over Ruggenmergstimulatie bij pijnlijke diabetische neuropathie

Ravulizumab effectief bij gegeneraliseerde myasthenia gravis

Lees meer
Lees meer over Ravulizumab effectief bij gegeneraliseerde myasthenia gravis

Trofinetide effectief bij syndroom van Rett

Lees meer
Lees meer over Trofinetide effectief bij syndroom van Rett

De neurobiologie van COVID-19: wat weten we?

Lees meer
Lees meer over De neurobiologie van COVID-19: wat weten we?

Ublituximab vergeleken met teriflunomide bij RMS-patiënten

Lees meer
Lees meer over Ublituximab vergeleken met teriflunomide bij RMS-patiënten

Aiossen nog vaker depressief na coronapandemie

Lees meer
Lees meer over Aiossen nog vaker depressief na coronapandemie

Genetische netwerken als basis voor nieuwe medicijnen

Lees meer
Lees meer over Genetische netwerken als basis voor nieuwe medicijnen

Voorspellers van een slechtere prognose bij pediatrische MS

Lees meer
Lees meer over Voorspellers van een slechtere prognose bij pediatrische MS

Is trombolyse na ischemische beroerte niet (altijd) nodig?

Lees meer
Lees meer over Is trombolyse na ischemische beroerte niet (altijd) nodig?

Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

aug 2021 | Hoofdpijn

Lees meer over Podcasts migraine: de laatste ontwikkelingen in de behandeling van migraine

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS