Invloed van exogene hormonen op het borst- en eierstokkankerrisico bij BRCA1/2-mutatiedraagsters

Delen via:

Lieske Schrijver promoveerde op 22 september aan de Vrije Universiteit Amsterdam op haar proefschrift ‘Hormonal modifiers of breast and ovarian cancer risk in BRCA1/2 mutation carriers’. Als promotor trad op prof. dr. ir. F.E. van Leeuwen; copromotor was dr. M.A. Rookus. Schrijver is momenteel werkzaam als analytic translator en data engineer bij Future Facts. 

Wat was het doel van je promotieonderzoek?

Het doel was ten eerste een bijdrage te leveren aan de kennis over de invloed van synthetische hormonen op het risico op borst- en eierstokkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters. De synthetische hormonen waar wij naar hebben gekeken zijn orale anticonceptie, hormoonvervangende therapie (HRT) rond de menopauze en hormonen gebruikt bij eierstokstimulatie tijdens een ivf-behandeling. Daarnaast leveren de resultaten van dit proefschrift een bijdrage in de afweging voor pilgebruik als anticonceptiemethode voor BRCA1- en BRCA2-mutatiedraagsters.

Wat wil jij dat de klinische dokter van jouw onderzoek weet?

De interindividuele variatie in het risico op borst- en eierstokkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters is groot. Een deel van deze variatie kan onder andere worden verklaard door gebruik van exogene hormonen (orale anticonceptie en hormoongebruik voor ivf). Gebaseerd op onze resultaten concluderen wij dat het verband (gemeten in relatief risico) tussen pilgebruik en het risico op borst- en eierstokkanker voor BRCA1/2-mutatiedraagsters niet anders is dan bij vrouwen uit de algemene bevolking. Omdat pilgebruik het borstkankerrisico verhoogt, maar het risico op eierstokkanker verlaagt, en vrouwen met een BRCA1- of BRCA2-mutatie een sterk verhoogd risico hebben op zowel borst- als eierstokkanker, was tot nu toe niet duidelijk hoe veilig pilgebruik voor deze vrouwen is. Onze absolute risicoberekening zal bijdragen aan een beter onderbouwde discussie onder zorgverleners over aanbevelingen voor pilgebruik bij mutatiedraagsters met betrekking tot borst-, eierstok- en baarmoederkanker samen. Voor zowel BRCA1- als BRCA2-mutatiedraagsters is het effect van pilgebruik op de lange termijn beschermend; het leidt tot absoluut minder hormonale kanker (borst-, eierstok- en endometriumkanker) in vergelijking met de groep die de pil niet slikt. Echter, hier gaat wel een licht verhoogd hormonaal kankerrisico tijdens of direct volgend op het pilgebruik, dus op korte termijn, aan vooraf. Het absolute beschermende effect op de lange termijn na een RRSO is minder groot. Pilgebruik als tiener of jongvolwassene (< 25 jaar) heeft weinig invloed op het kankerrisico. Dit is geruststellend voor jonge potentiële mutatiedraagsters. We concluderen dat de pil heel geschikt is voor tieners en jongvolwassenen ter preventie van een zwangerschap. Wel is het belangrijk vanaf 25-30 jaar de afweging te maken om over te stappen naar niet-hormonale anticonceptie.

Wat was het meest frustrerende onderdeel van je onderzoek?

We hebben als eerste studie het verband tussen pilgebruik en borstkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters kunnen onderzoeken in een grote wereldwijde prospectieve studie. Aangezien je met prospectieve data geen last hebt van de bias die voorkomt in retrospectieve studies, was de verwachting dat we nu echt (alle) vragen konden beantwoorden. We kwamen er echter achter dat een prospectief design bij BRCA1/2-mutatiedraagsters helaas weer andere moeilijkheden met zich meebrengt. Hier hebben wij veel onderzoek naar gedaan.

Welk moment/inzicht bracht een doorbraak?

De resultaten van de absolute risicoberekening zijn heel waardevol geweest. Hierin kwamen alle resultaten en vraagstukken over de pil samen. De absolute risicoberekening hebben we gedaan voor 18 real-life scenario’s, waarin we varieerden in de duur van het pilgebruik, de leeftijd bij pilgebruik en keuze voor preventieve operaties. Deze resultaten kunnen echt bijdragen in de praktijk bij BRCA1/2-mutatiedraagsters en de keuze voor de pil.

Wat is de vervolgvraag die voortkomt uit jouw onderzoek?

Sinds 2013 wordt steeds vaker gekozen voor de Mirena spiraal (hormonale IUD) in plaats van de pil. Op dit moment is nog onduidelijk wat precies de associatie is tussen een hormonale IUD en het risico op borst- en eierstokkanker. Als hierover meer duidelijk is, is het belangrijk de absolute risicoberekeningen te herhalen met deze resultaten.

Wat neem je zelf mee uit jouw promotieonderzoek? Wat zijn jouw volgende stappen?

Ik heb heel veel geleerd over vele typen bias die kunnen voorkomen bij een observationele studieopzet. Mijn volgende stappen liggen buiten het wetenschappelijk onderzoek. Het werken met veel data blijft mijn passie, maar ik wil mij technisch hierin verder ontwikkelen.

Op zoek naar de perfecte dosis carboplatine bij longkanker

feb 2024 | Borstkanker, Gynaecologische oncologie, Longoncologie

Lees meer over Op zoek naar de perfecte dosis carboplatine bij longkanker

NFK: zelfs 10 jaar na diagnose kanker nog steeds klachten

feb 2024 | Borstkanker, Leukemie, Lymfoom, Uro-oncologie

Lees meer over NFK: zelfs 10 jaar na diagnose kanker nog steeds klachten

Europese consensusaanbevelingen voor oligo-gemetastaseerd slokdarm-/maagcarcinoom

feb 2024 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Europese consensusaanbevelingen voor oligo-gemetastaseerd slokdarm-/maagcarcinoom

MRI-gestuurde bestraling bij gelokaliseerde prostaatkanker: een erectiele functiebehoudende behandeling?

feb 2024 | Radiotherapie, Uro-oncologie

Lees meer over MRI-gestuurde bestraling bij gelokaliseerde prostaatkanker: een erectiele functiebehoudende behandeling?

ATTRACT: internationaal onderzoek naar nieuwe middelen zeldzame kankers

feb 2024 | Bot en wekedelentumoren, Leukemie

Lees meer over ATTRACT: internationaal onderzoek naar nieuwe middelen zeldzame kankers

Intensiteit behandeling endeldarmkanker afgenomen

feb 2024 | Chirurgie, Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie, Radiotherapie

Lees meer over Intensiteit behandeling endeldarmkanker afgenomen

Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

19 feb 2024 om 17:30 | Borstkanker

Lees meer over Keynote webinar: Spotlight on antibody–drug conjugates in cancer

Prostaatkanker nu en in de toekomst

25 jan 2024 | Uro-oncologie

Lees meer over Prostaatkanker nu en in de toekomst

Niet-melanoom huidkanker in de regio

31 aug 2023 | Dermato-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Niet-melanoom huidkanker in de regio

Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

16 mei 2023 om 17:30

Lees meer over Keynote Webinar | Spotlight on Cardio-Oncology

Borstkanker; een update op alle vlakken

9 mei 2023 om 20:00 | Borstkanker, Neuro-oncologie

Lees meer over Borstkanker; een update op alle vlakken

Een nieuw vooruitzicht voor patiënten met EGFR exon 20 insertie gemuteerd NSCLC

20 mrt 2023 | Longoncologie

Lees meer over Een nieuw vooruitzicht voor patiënten met EGFR exon 20 insertie gemuteerd NSCLC

Lung Academy webinar: Focus on difficult to treat patients with advanced NSCLC

17 feb 2023

Lees meer over Lung Academy webinar: Focus on difficult to treat patients with advanced NSCLC

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Lees meer over Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

Lees meer over Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Neoadjuvant nivolumab plus chemotherapie leidt tot pathologisch complete responsen bij vroeg-stadium TNBC

dec 2023 | Borstkanker, Immuuntherapie

Lees meer over Neoadjuvant nivolumab plus chemotherapie leidt tot pathologisch complete responsen bij vroeg-stadium TNBC

Bispecifiek antilichaam zanidatamab effectief in fase II-studie

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Bispecifiek antilichaam zanidatamab effectief in fase II-studie

Fusie-RNA mogelijk belangrijk nieuw doelwit bij behandeling borstkanker

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Fusie-RNA mogelijk belangrijk nieuw doelwit bij behandeling borstkanker

Toevoegen PI3K-remmer inavolisib verbetert PFS bij PIK3CA-gemuteerd HR+ mammacarcinoom

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Toevoegen PI3K-remmer inavolisib verbetert PFS bij PIK3CA-gemuteerd HR+ mammacarcinoom

T-DM1 verbetert totale en invasieve-ziektevrije overleving

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over T-DM1 verbetert totale en invasieve-ziektevrije overleving

Toevoegen ribociclib aan aromataseremmer verbetert invasieve ziektevrije overleving

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Toevoegen ribociclib aan aromataseremmer verbetert invasieve ziektevrije overleving

Minder mammogrammen mogelijk bij follow-up na curatieve borstkankerbehandeling

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Minder mammogrammen mogelijk bij follow-up na curatieve borstkankerbehandeling

Geen significant betere OS door toevoegen abemaciclib, wel 13 maanden verschil

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Geen significant betere OS door toevoegen abemaciclib, wel 13 maanden verschil

Beweging verbetert kwaliteit van leven tijdens palliatieve borstkankerbehandeling

dec 2023 | Borstkanker

Lees meer over Beweging verbetert kwaliteit van leven tijdens palliatieve borstkankerbehandeling

Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

dec 2023 | Uro-oncologie

Lees meer over Podcast: Progress in PARP inhibitors - An exciting option for treating metastatic prostate cancer?

Podcast pancreascarcinoom

dec 2022 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Podcast pancreascarcinoom

Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

okt 2021 | Uro-oncologie

Lees meer over Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

MedNet Oncologie 2023-06

dec 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-06

MedNet Oncologie special Longkanker 2023-2

nov 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2023-2

MedNet Oncologie 2023-05

okt 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-05

MedNet Oncologie special Colectoraal carcinoom 2023

sep 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Colectoraal carcinoom 2023

MedNet Oncologie 2023-04

aug 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-04

MedNet Oncologie 2023-03

jun 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-03

MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2023

jun 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2023

MedNet Oncologie special Longkanker 2023

mei 2023

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2023

MedNet Oncologie 2023-02

apr 2023

Lees meer over MedNet Oncologie 2023-02