Invloed van exogene hormonen op het borst- en eierstokkankerrisico bij BRCA1/2-mutatiedraagsters

Delen via:

Lieske Schrijver promoveerde op 22 september aan de Vrije Universiteit Amsterdam op haar proefschrift ‘Hormonal modifiers of breast and ovarian cancer risk in BRCA1/2 mutation carriers’. Als promotor trad op prof. dr. ir. F.E. van Leeuwen; copromotor was dr. M.A. Rookus. Schrijver is momenteel werkzaam als analytic translator en data engineer bij Future Facts. 

Wat was het doel van je promotieonderzoek?

Het doel was ten eerste een bijdrage te leveren aan de kennis over de invloed van synthetische hormonen op het risico op borst- en eierstokkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters. De synthetische hormonen waar wij naar hebben gekeken zijn orale anticonceptie, hormoonvervangende therapie (HRT) rond de menopauze en hormonen gebruikt bij eierstokstimulatie tijdens een ivf-behandeling. Daarnaast leveren de resultaten van dit proefschrift een bijdrage in de afweging voor pilgebruik als anticonceptiemethode voor BRCA1- en BRCA2-mutatiedraagsters.

Wat wil jij dat de klinische dokter van jouw onderzoek weet?

De interindividuele variatie in het risico op borst- en eierstokkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters is groot. Een deel van deze variatie kan onder andere worden verklaard door gebruik van exogene hormonen (orale anticonceptie en hormoongebruik voor ivf). Gebaseerd op onze resultaten concluderen wij dat het verband (gemeten in relatief risico) tussen pilgebruik en het risico op borst- en eierstokkanker voor BRCA1/2-mutatiedraagsters niet anders is dan bij vrouwen uit de algemene bevolking. Omdat pilgebruik het borstkankerrisico verhoogt, maar het risico op eierstokkanker verlaagt, en vrouwen met een BRCA1- of BRCA2-mutatie een sterk verhoogd risico hebben op zowel borst- als eierstokkanker, was tot nu toe niet duidelijk hoe veilig pilgebruik voor deze vrouwen is. Onze absolute risicoberekening zal bijdragen aan een beter onderbouwde discussie onder zorgverleners over aanbevelingen voor pilgebruik bij mutatiedraagsters met betrekking tot borst-, eierstok- en baarmoederkanker samen. Voor zowel BRCA1- als BRCA2-mutatiedraagsters is het effect van pilgebruik op de lange termijn beschermend; het leidt tot absoluut minder hormonale kanker (borst-, eierstok- en endometriumkanker) in vergelijking met de groep die de pil niet slikt. Echter, hier gaat wel een licht verhoogd hormonaal kankerrisico tijdens of direct volgend op het pilgebruik, dus op korte termijn, aan vooraf. Het absolute beschermende effect op de lange termijn na een RRSO is minder groot. Pilgebruik als tiener of jongvolwassene (< 25 jaar) heeft weinig invloed op het kankerrisico. Dit is geruststellend voor jonge potentiële mutatiedraagsters. We concluderen dat de pil heel geschikt is voor tieners en jongvolwassenen ter preventie van een zwangerschap. Wel is het belangrijk vanaf 25-30 jaar de afweging te maken om over te stappen naar niet-hormonale anticonceptie.

Wat was het meest frustrerende onderdeel van je onderzoek?

We hebben als eerste studie het verband tussen pilgebruik en borstkanker bij BRCA1/2-mutatiedraagsters kunnen onderzoeken in een grote wereldwijde prospectieve studie. Aangezien je met prospectieve data geen last hebt van de bias die voorkomt in retrospectieve studies, was de verwachting dat we nu echt (alle) vragen konden beantwoorden. We kwamen er echter achter dat een prospectief design bij BRCA1/2-mutatiedraagsters helaas weer andere moeilijkheden met zich meebrengt. Hier hebben wij veel onderzoek naar gedaan.

Welk moment/inzicht bracht een doorbraak?

De resultaten van de absolute risicoberekening zijn heel waardevol geweest. Hierin kwamen alle resultaten en vraagstukken over de pil samen. De absolute risicoberekening hebben we gedaan voor 18 real-life scenario’s, waarin we varieerden in de duur van het pilgebruik, de leeftijd bij pilgebruik en keuze voor preventieve operaties. Deze resultaten kunnen echt bijdragen in de praktijk bij BRCA1/2-mutatiedraagsters en de keuze voor de pil.

Wat is de vervolgvraag die voortkomt uit jouw onderzoek?

Sinds 2013 wordt steeds vaker gekozen voor de Mirena spiraal (hormonale IUD) in plaats van de pil. Op dit moment is nog onduidelijk wat precies de associatie is tussen een hormonale IUD en het risico op borst- en eierstokkanker. Als hierover meer duidelijk is, is het belangrijk de absolute risicoberekeningen te herhalen met deze resultaten.

Wat neem je zelf mee uit jouw promotieonderzoek? Wat zijn jouw volgende stappen?

Ik heb heel veel geleerd over vele typen bias die kunnen voorkomen bij een observationele studieopzet. Mijn volgende stappen liggen buiten het wetenschappelijk onderzoek. Het werken met veel data blijft mijn passie, maar ik wil mij technisch hierin verder ontwikkelen.

Promotieonderzoek vergelijkt laparoscopische versus open maagresectie voor maagkanker

dec 2022 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Promotieonderzoek vergelijkt laparoscopische versus open maagresectie voor maagkanker

Coloscopie na ongunstige uitslag bevolkingsonderzoek darmkanker?

dec 2022 | Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Coloscopie na ongunstige uitslag bevolkingsonderzoek darmkanker?

Nieuwe efficiënte behandeling voor gemetastaseerd melanoom

dec 2022 | Dermato-oncologie, Immuuntherapie

Lees meer over Nieuwe efficiënte behandeling voor gemetastaseerd melanoom

Ontregel het onderzoek

dec 2022

Lees meer over Ontregel het onderzoek

Sintilimab plus bevacizumab-biosimilar en chemotherapie voor EGFR-gemuteerd NSCLC met progressie na EGFR-TKI

nov 2022 | Longoncologie

Lees meer over Sintilimab plus bevacizumab-biosimilar en chemotherapie voor EGFR-gemuteerd NSCLC met progressie na EGFR-TKI

Endoscopische screening zinvol bij lynchsyndroom

nov 2022 | Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Endoscopische screening zinvol bij lynchsyndroom

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

8 mrt 2022 | Chirurgie, Dermato-oncologie

Lees meer over Masterclass niet-melanoom huidkanker #3

Is triple-negatief nog steeds zo negatief?

14 feb 2022 | Borstkanker

Lees meer over Is triple-negatief nog steeds zo negatief?

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

21 sep 2021

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom #2

Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

8 feb 2021

Lees meer over Kanker en trombose, hoe kiest u het juiste antistollingsmiddel?   

Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

27 jan 2021 om 20:30

Lees meer over Masterclass vergevorderd cutaan plaveiselcelcarcinoom

Hematologie in beeld

3 nov 2020

Lees meer over Hematologie in beeld

Trombocytopenie - differentiaaldiagnostiek en morfologie

3 nov 2020 om 19:30

Lees meer over Trombocytopenie - differentiaaldiagnostiek en morfologie

Behandeling van patienten met HR+/HER2- borstkanker in de adjuvante EN gemetastaseerde fase

Lees meer over Behandeling van patienten met HR+/HER2- borstkanker in de adjuvante EN gemetastaseerde fase

Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Lees meer over Immuno-oncologie module 1: immunologie en immuuntherapie

Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Lees meer over Immuno-oncologie module 2: Bijwerkingenmanagement en checkpoint inhibitors

Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek

Lees meer over Immuno-oncologie module 3: Verpleegkundige casuïstiek
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Genoomtest identificeert vrouwen die baat hebben bij ovariële suppressie

Lees meer
Lees meer over Genoomtest identificeert vrouwen die baat hebben bij ovariële suppressie

Neoadjuvant trastuzumab-deruxtecan veelbelovend bij operabel, HR+ en HER2-laag mammacarcinoom

Lees meer
Lees meer over Neoadjuvant trastuzumab-deruxtecan veelbelovend bij operabel, HR+ en HER2-laag mammacarcinoom

Langere follow-up bevestigt voordeel T-DXd bij gemetastaseerd HER2+ mammacarcinoom

Lees meer
Lees meer over Langere follow-up bevestigt voordeel T-DXd bij gemetastaseerd HER2+ mammacarcinoom

Ribociclib plus endocriene therapie beter dan chemotherapie bij agressief mammacarcinoom

Lees meer
Lees meer over Ribociclib plus endocriene therapie beter dan chemotherapie bij agressief mammacarcinoom

Micromilieu gerelateerd aan klinische uitkomsten bij zwarte vrouwen met borstkanker

Lees meer
Lees meer over Micromilieu gerelateerd aan klinische uitkomsten bij zwarte vrouwen met borstkanker

Oudere patiënten met reumatoïde artritis hebben meer bijwerkingen van filgotinib

Lees meer
Lees meer over Oudere patiënten met reumatoïde artritis hebben meer bijwerkingen van filgotinib

COVID-19-sterfte in cardio-oncologiepopulatie hoger in subgroepen

Lees meer
Lees meer over COVID-19-sterfte in cardio-oncologiepopulatie hoger in subgroepen

Eindelijk een gerandomiseerde trial naar effectiviteit colonoscopie

Lees meer
Lees meer over Eindelijk een gerandomiseerde trial naar effectiviteit colonoscopie

Darmmicrobioom van invloed bij ontstaan premaligne darmlaesies

Lees meer
Lees meer over Darmmicrobioom van invloed bij ontstaan premaligne darmlaesies

Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

okt 2021 | Uro-oncologie

Lees meer over Botgezondheid bij mCRPC in de praktijk

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

MedNet Oncologie special Longkanker 2022

nov 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2022

MedNet Oncologie 2022-05

okt 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-05

MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2022

sep 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Uro-Oncologie 2022

MedNet Oncologie 2022-04

aug 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-04

MedNet Oncologie special Longkanker 2022

jun 2022 | Longoncologie

Lees meer over MedNet Oncologie special Longkanker 2022

MedNet Oncologie 2022-03

jun 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-03

MedNet Oncologie special Borstkanker 2022

apr 2022 | Borstkanker

Lees meer over MedNet Oncologie special Borstkanker 2022

MedNet Oncologie 2022-02

apr 2022

Lees meer over MedNet Oncologie 2022-02

MedNet Oncologie special Melanoom 2022

mrt 2022

Lees meer over MedNet Oncologie special Melanoom 2022