ISBCS: nog niet iedereen overtuigd

Delen via:

Dominee Gremdaat zou zeggen: “Kent u dat, simultane bilaterale cataractchirugie?” Wij vroegen ons dit ook af. Hoewel in de recente NOG-richtlijn staat dat ISBCS  kan worden overwogen, geven veel oogartsen voorlopig nog de voorkeur aan de 4 weken tussen de behandelingen. Tijd om te bekijken of daar verandering in komt, met een MedNet-enquête.

Tijden veranderen. Ooit was het: de dokter beslist, daarna : de dokter en de ptaiënt beslissen en inmiddels leven we al lang in een tijdperk waarin kosten, het gemak van de zorgverlening, de efficiëntie van behandelingen en de kwaliteit van de patiëntenzorg een optimale synergie zouden moeten hebben. Zijn de routinematige gelijktijdige bilaterale staaroperaties een voorbeeld van deze synergie?

In de herziening van de NOG-richtlijn Cataract (eind 2021) staat de volgende aanbeveling: ‘Simultane bilaterale cataractchirurgie (ISBCS) kan worden overwogen bij hiervoor geschikte patiënten in afwezigheid van complicatieverhogende oculaire comorbiditeit.’

Verwachte voordelen voor patiënten van ISBCS zijn minder ziekenhuisbezoeken, een makkelijker druppelschema, een mogelijk korter hersteltraject, een snellere definitieve aanpassing van refractie na de operaties en (vooral in geval van anisometropie) minder functionele beperking in de periode tussen de twee operaties. Nadelen voor de patiënt kunnen zijn: een langere operatietijd, geen mogelijkheid voor subtenonale anesthesie, verlies van gevoel van ‘veiligheid/risicoreductie’ door de operaties van beide ogen niet te scheiden. Patiënten met een hogere refractieafwijking zijn mogelijk meer gebaat bij een kortere periode tussen de twee opeenvolgende operaties vanwege de functionele beperkingen bij anisometropie en problemen met refractiecorrectie in de tussenliggende periode.1

Je zou verwachten dat deze richtlijn wordt gevolgd, maar dat lijkt (nog) niet altijd het geval te zijn. Daarom vroegen we een aantal oogartsen wat hun overwegingen zijn om gewone staaroperatie wel of juist niet op één dag te doen.  Betrekken zij patiënten bij deze beslissing? Wat vinden oogartsen en patiënten de voordelen en de nadelen? MedNet hield een (anonieme) enquête onder oogartsen.

Logistiek en kwaliteit nog steeds drempels

Allereerst de richtlijn zelf.  Oogartsen kennen deze, dus dat is de kwestie niet. Slechts de helft van de ondervraagden past haar echter toe in de praktijk. Maar een aantal zegt dit wel per 1 januari te gaan doen. Het lijkt hem vooral te zitten in de (lastige) logistiek. Dat was wel de verwachting overigens. In centra waarin men zegt de richtlijn per 1 januari te gaan implementeren, speelde vooral deze verandering in het logistieke proces een rol.

Maar sommmigen hebben ook zorgen over de kwaliteit, zelfs bij ongecompliceerde caussen.  Zoals een oogarts zegt: “Er staat ook advies in om je kritisch op te stellen en het uigangspunt ‘primum non nocere’ niet uit het oog te verliezen. Ik vind het doodeng. Jaren geleden hebben we een TASS- uitbraak  gezien, dat is nooit helemaal uit te sluiten. Dit soort zaken (TASS of endophthalmitis) gaan ergens een keer gebeuren in een centrum dat bilateraal opereert. Die verantwoording wil ik niet dragen.”  Een andere ondervraagde vindt het risico op TASS daarentegen ‘zeer klein’.

Bij degenen die al wel simultaan opereren is dat soms ook alleen maar bij hoge uitzondering, zoals bij patiënten die vanwege bijvoorbeeld een verstandelijke beperking onder volledige narcose moeten worden geopereerd.

Wordt de patiënt eigenlijk betrokken?

We vroegen wat door naar de overwegingen voor wel of niet simultane cataractoperaties.  De voordelen die men ziet zijn duidelijk: snel klaar, het scheelt voor de patiënt een extra ziekenhuisbezoek en er is minder lange thuiszorg nodig. Degenen die voor zijn, zien duidelijk de mindere belasting voor de patiënt, maar ook voor de zorg. De kostenefficiëntie wordt zeker ook benoemd.  Als nadelen worden gezien: mogelijke bilaterale CME en zoals gezegd de (kleine) kans op TASS.  Een ander nadeel dat wordt genoemd is dat er geen gescheiden batches cefuroxim zijn aan te leveren. “In theorie zou je dus kan je dus een simultane patiënt met vervuilde cefuroxim kunnen bedienen, terwijl je denkt dat alles keurig gescheiden is”, aldus een van de respondenten.

De voorstanders van ISBCS geven in het algemeen aan dat gezien de huidige chirurgische technieken, en onder andere het gebruik van profylactische intracamerale antibiotica de risico’s zeer klein zijn; ze geven ook aan dat er in de wereldliteratuur maar weinig gevallen van bilaterale infectie.

Sommige ondervraagden vragen zich wel af of de patiënt eigenlijk wel wordt betrokken bij deze keuze. Het lijkt erop alsof het al dan niet aan de patiënt aanbieden van een gelijktijdige operatie met name afhangt van de keuze van de arts en het ziekenhuis. De patiënt wordt het dan wel voorgelegd, maar meer in het kader van: als deze geen bezwaar heeft, gaan we het zo doen.

Het lijkt er dus op alsof, ondanks wat bezwaren, de richtlijn dan toch langzaam maar zeker zal worden gevolgd.

Referenties

  1. NOG-Richtlijn Cataract, 2021, online geraadpleegd 9 november 2022
  2. Masket, S, Ophthalmology. 2020 Sep 18
  3. Arshinoff S. J Cataract Refract Surg. 2008;34:2006–2007

 

Duurzame oogheelkunde

nov 2023

Lees meer over Duurzame oogheelkunde

Gentherapie voor retinitis pigmentosa

nov 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Gentherapie voor retinitis pigmentosa

‘Mijn historische studies zijn uit de hand gelopen hobby’

nov 2023

Lees meer over ‘Mijn historische studies zijn uit de hand gelopen hobby’

Primair openkamerhoekglaucoom en corticosteroïd-geïnduceerd glaucoom

nov 2023

Lees meer over Primair openkamerhoekglaucoom en corticosteroïd-geïnduceerd glaucoom

De 9 lessen van Peter Ringens

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over De 9 lessen van Peter Ringens

Chatten met richtlijnen

okt 2023

Lees meer over Chatten met richtlijnen

Retina Quiz 2023

13 mrt 2024 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Retina Quiz 2023

Ocular Surface Disease (OSD): droge ogen en blefaritis

8 mei 2023 om 20:00

Lees meer over Ocular Surface Disease (OSD): droge ogen en blefaritis

Retina Quiz 2022

17 mrt 2023

Lees meer over Retina Quiz 2022

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Diabetische retinopathie belangrijke determinant van sterfte door alle oorzaken

okt 2023 | Diabetes, Netvliesafwijkingen

Lees meer over Diabetische retinopathie belangrijke determinant van sterfte door alle oorzaken

Debat: biomarkers bij de keuze anti-VEGF of steroïden bij DME

okt 2023 | Diabetes, Netvliesafwijkingen

Lees meer over Debat: biomarkers bij de keuze anti-VEGF of steroïden bij DME

Goede uitkomsten met OCS-01 bij DME

okt 2023 | Diabetes, Netvliesafwijkingen

Lees meer over Goede uitkomsten met OCS-01 bij DME

Veneuze stamocclusie na herpeszosterinfectie

okt 2023 | Netvliesafwijkingen, Virale infecties

Lees meer over Veneuze stamocclusie na herpeszosterinfectie

Bijziendheid wereldwijd een steeds groter probleem

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Bijziendheid wereldwijd een steeds groter probleem

Faricimab geeft snelle verbetering nAMD

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Faricimab geeft snelle verbetering nAMD

Verwachtingen nAMD-patiënten kunnen verbeterd worden

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Verwachtingen nAMD-patiënten kunnen verbeterd worden

Veel comorbiditeit bij erfelijke netvliesdystrofie

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Veel comorbiditeit bij erfelijke netvliesdystrofie

Minder SRF en vergelijkbare BCVA na switch van pro re nata naar treat-and-extend

okt 2023 | Netvliesafwijkingen

Lees meer over Minder SRF en vergelijkbare BCVA na switch van pro re nata naar treat-and-extend
Er zijn geen podcasts gevonden.

MedNet Oogheelkunde 2023-02

nov 2023

Lees meer over MedNet Oogheelkunde 2023-02

MedNet Oogheelkunde 2023-01

jul 2023

Lees meer over MedNet Oogheelkunde 2023-01

MedNet Oogheelkunde 2022-02

dec 2022

Lees meer over MedNet Oogheelkunde 2022-02

MedNet Oogheelkunde 2022-01

jul 2022

Lees meer over MedNet Oogheelkunde 2022-01