Niet-dieetbehandeling effectief tegen coeliakie

Delen via:

Behandeling van coeliakie met de transglutaminase 2-remmer ZED1227 vermindert glutengeïnduceerde mucosale schade. Dat concluderen onderzoekers van de internationale CEC-3 Trial Group. Zij publiceerden hun studie recent in de New England Journal of Medicine.

Transglutaminase 2 veroorzaakt deamidatie van glutamineresiduen in glutenpeptides, wat stimulatie van T-cellen bevordert en leidt tot mucosale schade. Remming van transglutaminase 2 is daarom een potentiële behandeling van coeliakie. De publicatie van de onderzoekers betreft een fase II, dubbelblinde, placebogecontroleerde ‘proof-of-concept’ studie met de orale selectieve transglutaminase 2-remmer ZED1227. In de studie is de effectiviteit en veiligheid van het middel onderzocht bij dagelijkse toediening gedurende 6 weken.

Opzet

ZED1227 werd in 3 verschillende doses toegediend (10/50/100 mg) met een dagelijkse belasting met 3 gram gluten. Per groep namen 41 patiënten deel en er was een even grote placebogroep. Het primaire eindpunt was de vermindering van gluten-geïnduceerde mucosale schade. Secundaire eindpunten waren onder andere intra-epitheliale lymfocytendichtheid, de Coeliakie Symptomen Index-score en de Coeliakie Ziekte Vragenlijst-score voor meting van de kwaliteit van leven. Van het overgrote deel van de patiënten waren biopsies van het duodenum beschikbaar voor vaststelling van het primaire eindpunt.

Bij alle drie geteste doses werd een significant effect van ZED1227 waargenomen wat betreft het primaire eindpunt. Gebruik van dagelijks 100 mg leek de scores voor symptomen en kwaliteit van leven te verbeteren. In alle groepen traden bijwerkingen in gelijke mate op, met name hoofdpijn, diarree, overgeven en buikpijn. In de hoogste dosisgroep kregen 3 patiënten huiduitslag.

Bron:
Schuppan D, Mäki M, Lundin KEA, et al; CEC-3 Trial Group. A Randomized Trial of a Transglutaminase 2 Inhibitor for Celiac Disease. N Engl J Med. 2021;385:35-45.

Commentaar dr. Abdul Al-toma, gastro-enteroloog en coeliakiespecialist, St. Antonius Ziekenhuis, Nieuwegein

“Coeliakie is een T-cel gemedieerde enteropathie die wordt veroorzaakt door gluten in de voeding. De aandoening vereist de aanwezigheid van auto-antilichamen tegen het endogene enzym transglutaminase 2. De behandeling is een levenslang strikt glutenvrij dieet. Bij een aanzienlijk deel van de patiënten is het nog steeds een uitdaging om de ‘verborgen’ gluten te elimineren die vaak bijdragen aan blijvende klachten en onvolledige mucosale genezing. Er zijn ook problemen bij reizen naar plaatsen waar de voedselkeuzes beperkt zijn. Ontevredenheid van de patiënt over de beperking van het dieet en de hogere kosten van glutenvrij voedsel dragen bij aan de last van de behandeling en kunnen leiden tot suboptimale therapietrouw. Daarom wordt gezocht naar therapieën die een glutenvrij dieet kunnen vervangen of indirect kunnen versterken.

Door een beter begrip van pathogenese van coeliakie zijn er meerdere therapeutische mogelijkheden naar voren gekomen, zoals enzymatische glutendestructie. Een aantal onderzoeken heeft veelbelovende resultaten opgeleverd. Maar veel studies waren van korte duur en hadden een lage statistische power.

In de gepubliceerde studie verminderde ZED1227 de productie van anti-transglutaminase 2-antilichamen. De afwezigheid van mucosale schade is een cruciaal criterium om de gezondheid van een patiënt op lange termijn te waarborgen. Maar het middel beperkte ook de expansie van gluten-specifieke CD4+ T-cellen die nodig zijn voor de ontwikkeling van coeliakie en de CD8+ intra-epitheliale lymfocyten die weefselschade geven. Verder leek ZED1227 de incidentie van coeliakie-gerelateerde symptomen te verminderen en indirect de kwaliteit van leven te verbeteren. Deze resultaten zijn opmerkelijk bij een gecontroleerde glutenbelasting, zij het met een relatief lage belasting van 3 gram per dag en voor een korte periode. Een normaal dieet bevat 12 tot 15 g gluten per dag.

De gastro-intestinale bijwerkingen in deze studie zijn moeilijker te begrijpen, aangezien ZED1227 slechts een half uur vóór de inname van gluten werd toegediend. De frequentie van symptomen was vergelijkbaar in de placebogroep (79%) en de actieve behandelingsgroepen (73 tot 80%). De onderzoekers hebben de afgifte van interleukine-2 of de frequentie van interferon-γ-producerende gluten-specifieke T-cellen niet geanalyseerd. Zij kunnen de mogelijkheid dus niet uitsluiten dat een al aanwezige pool van gluten-specifieke T-cellen toch wordt geactiveerd, ondanks de remming van transglutaminase 2. Bij langer gebruik van gluten moet dit verder worden onderzocht. Dit gegeven zou het nut van deze therapie bij coeliakie kunnen beperken.

ZED1227 is de eerste niet-dieetbehandeling bij mensen met coeliakie die mucosale schade kan voorkomen. Deze studie is zeer bemoedigend, maar of het middel effectief blijft bij langere blootstelling aan gluten moet nog worden bestudeerd. Daarvoor is onderzoek nodig van meerdere jaren.

Zoals bij elke nieuwe therapie moeten de verwachte kosten worden afgewogen tegen de waarde en het voordeel dat wordt geboden in vergelijking met die van een strikt glutenvrij dieet. Uiteindelijk moeten de zorgverzekeraars deze kosten willen vergoeden.”

 

Coloscopie na ongunstige uitslag bevolkingsonderzoek darmkanker?

dec 2022 | Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Coloscopie na ongunstige uitslag bevolkingsonderzoek darmkanker?

Subsidie voor onderzoek naar neurostimulatie bij prikkelbaredarmsyndroom

dec 2022

Lees meer over Subsidie voor onderzoek naar neurostimulatie bij prikkelbaredarmsyndroom

Ontregel het onderzoek

dec 2022

Lees meer over Ontregel het onderzoek

Endoscopische screening zinvol bij lynchsyndroom

nov 2022 | Endoscopie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Endoscopische screening zinvol bij lynchsyndroom

Lareb start met onderzoek Bijwerkingmonitor

nov 2022 | Arthritis psoriatica, Eczeem, IBD, JIA, Psoriasis, RA, Spondyloartritis

Lees meer over Lareb start met onderzoek Bijwerkingmonitor

Slapen op linkerzij eenvoudig en doeltreffend tegen refluxklachten

nov 2022 | Oesofagitis

Lees meer over Slapen op linkerzij eenvoudig en doeltreffend tegen refluxklachten

Antistolling en bloedingen

8 dec 2022 om 20:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Gewone symptomen van zeldzame ziekten

27 sep 2022

Lees meer over Gewone symptomen van zeldzame ziekten

JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

28 mrt 2022 om 19:30 | IBD

Lees meer over JAK-remmers in de klinische praktijk: inzichten vanuit verschillende disciplines

Webcast Bridging the Gaps in Inflammatory bowel disease (IBD)

25 mrt 2022 | IBD

Lees meer over Webcast Bridging the Gaps in Inflammatory bowel disease (IBD)

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Make it happen: Someday starts today

28 jun 2021 om 20:00 | IBD

Lees meer over Make it happen: Someday starts today

De rol van de JAK-STAT pathways in colitis ulcerosa

13 apr 2021 om 19:30 | IBD

Lees meer over De rol van de JAK-STAT pathways in colitis ulcerosa

Darmgezondheid: diagnostiek en het brein

24 mrt 2021 | Maag-darm-leveroncologie, Ouderen

Lees meer over Darmgezondheid: diagnostiek en het brein

e-learning: Verbeterde zorg voor slokdarm- en maagkanker

Chirurgie

Lees meer over e-learning: Verbeterde zorg voor slokdarm- en maagkanker

Antistolling en bloedingen

donderdag 8 dec 2022 van 19:30 tot 22:00

Lees meer over Antistolling en bloedingen

Mogelijke rol van het microbioom bij de pathofysiologie van PSC

Lees meer
Lees meer over Mogelijke rol van het microbioom bij de pathofysiologie van PSC

‘IBD-patiënten moeten regelmatig een coronavaccinatie halen’

Lees meer
Lees meer over ‘IBD-patiënten moeten regelmatig een coronavaccinatie halen’

Snelle symptomatische verbetering bij colitis ulcerosa door mirikizumab

Lees meer
Lees meer over Snelle symptomatische verbetering bij colitis ulcerosa door mirikizumab

Eradicatie H. pylori vermindert ulcusbloedingen

Lees meer
Lees meer over Eradicatie H. pylori vermindert ulcusbloedingen

Eindelijk een gerandomiseerde trial naar effectiviteit colonoscopie

Lees meer
Lees meer over Eindelijk een gerandomiseerde trial naar effectiviteit colonoscopie

Vaker steroïdvrije klinische en endoscopische remissie bij vroege behandeling met vedolizumab

Lees meer
Lees meer over Vaker steroïdvrije klinische en endoscopische remissie bij vroege behandeling met vedolizumab

Darmmicrobioom van invloed bij ontstaan premaligne darmlaesies

Lees meer
Lees meer over Darmmicrobioom van invloed bij ontstaan premaligne darmlaesies

Filgotinib induceert en behoudt histologische en endoscopische remissie

Lees meer
Lees meer over Filgotinib induceert en behoudt histologische en endoscopische remissie

Directe drainage bij ernstige pancreatitis op lange termijn niet beter dan uitgestelde drainage

Lees meer
Lees meer over Directe drainage bij ernstige pancreatitis op lange termijn niet beter dan uitgestelde drainage

Podcast pancreascarcinoom

dec 2021

Lees meer over Podcast pancreascarcinoom

Podcast - Periampullaire tumoren: maak onderscheid

nov 2021

Lees meer over Podcast - Periampullaire tumoren: maak onderscheid

Slokdarm- en maagkanker

jun 2021 | Chirurgie, Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Slokdarm- en maagkanker

Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

feb 2021 | Maag-darm-leveroncologie

Lees meer over Impact van COVID-19 op bevolkingsonderzoek darmkanker in Nederland

Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)

dec 2020 | IBD

Lees meer over Diagnose en behandeling van inflammatoire darmziekten (IBD)

Leefstijl en voeding bij levercirrose en hepatische encefalopathie

jan 2020 | Hepatologie

Lees meer over Leefstijl en voeding bij levercirrose en hepatische encefalopathie

Medicamenteuze behandelmogelijkheden bij hepatische encefalopathie

okt 2019

Lees meer over Medicamenteuze behandelmogelijkheden bij hepatische encefalopathie

MedNet Gastro-enterologie 2022-03

sep 2022

Lees meer over MedNet Gastro-enterologie 2022-03

MedNet Gastro-enterologie 2022-02

sep 2022

Lees meer over MedNet Gastro-enterologie 2022-02

MedNet Gastro-enterologie 2022-01

aug 2022

Lees meer over MedNet Gastro-enterologie 2022-01