Plasma p-tau217 voorspelt progressie naar cognitieve stoornis

Delen via:

In een gecombineerde analyse van meerdere cohorten cognitief intacte oudere volwassenen waren hogere plasma p-tau217-waarden geassocieerd met een verhoogd risico op klinische progressie en versnelde cognitieve achteruitgang.

De onderzoekers combineerden gegevens uit verschillende observationele en klinische cohorten om het verband tussen plasma p-tau217 en klinische progressie bij cognitief intacte ouderen te onderzoeken. De primaire uitkomstmaat was de tijd tot MCI, dementie of 2 opeenvolgende CDR-scores ≥ 0,5. De secundaire uitkomstmaat was de longitudinale verandering op de latente Preclinical Alzheimer Cognitive Composite (PACC)-score.

Onder de 2.684 deelnemers (mediane leeftijd 69,6 jaar; 63% vrouw) traden gedurende een mediane follow-up van 5,4 jaar (maximaal 13,5 jaar) 478 gevallen van klinische progressie op. Elke toename van 1 standaarddeviatie (SD) in de baseline p-tau217-concentratie was geassocieerd met een hoger risico op progressie naar een cognitieve stoornis (HR 1,38). Deze associatie bleef significant na correctie voor β-amyloïd PET-centiloids (HR 1,32). Deelnemers met een hoog (1,1-2,4 SD) en zeer hoog (> 2,5 SD) baseline p-tau217-niveau hadden een absoluut 5-jaarsrisico op progressie van respectievelijk 24 en 38%. Het 10-jaarsrisico was aanzienlijk hoger, maar er waren onvoldoende gegevens om hiervoor betrouwbare schattingen te maken.

Daarnaast was een hogere p-tau217-waarde ook geassocieerd met een snellere cognitieve achteruitgang, gebaseerd op de verandering in de latente PACC-score. De baseline latente PACC-scores varieerden van –0,8 tot 2,7. De jaarlijkse achteruitgang over 5 jaar was –0,07 latente PACC-eenheden/jaar voor de groep met zeer hoge p-tau217-waarden, ten opzichte van 0,03 eenheden/jaar in de groep met lage p-tau217-waarden.

De onderzoekers concluderen dat verdere validatie in niet-geselecteerde populaties nodig is om individuele prognose en klinische besluitvorming bij cognitief intacte personen te onderbouwen.

Bron:

Buckley RF, Townsend DL, Birkenbihl CJ, et al. Prognostic Value of Blood-Based P-Tau217 Levels for Progression to Cognitive Impairment. JAMA. 2026 Jul 14. Online ahead of print.