Risicofactoren bij hemodialysepatiënten

Delen via:

Ondanks alle technologische ontwikkelingen is de kans op overlijden van hemodialysepatiënten (HD) nog steeds sterk verhoogd ten opzichte van de gezonde populatie. Dit komt enerzijds door de onderliggende aandoening die heeft geleid tot de verminderde nierfunctie en anderzijds door een aantal risicofactoren die ontstaan door de verminderde nierfunctie of de hemodialysebehandeling. Nationale en internationale richtlijnen geven advies omtrent streefwaarden van deze risicofactoren. Er is echter weinig onderzoek gedaan naar de onderliggende samenhang van risicofactoren en de mogelijke invloed op elkaar.

Er zijn veel voorkomende risicofactoren van HD-patiënten: volume-overbelasting, bloeddruk, ondervoeding, inflammatie en hyponatriëmie. Het doel van dit proefschrift was de bestudering van de onderlinge relatie en de beïnvloeding hiervan op elkaar en de relatie van de individuele risicofactoren met de uitkomst mortaliteit.

In dit proefschrift hebben we voor de bepaling van volume-overbelasting en de mate van ondervoeding gebruikgemaakt van de body-compositiemeter (BCM), gebaseerd op de bioimpedantietechniek om de lichaamssamenstelling te meten. Deze metingen werden verricht voor aanvang van de HD-behandeling.

Solitaire risicofactoren

In dit proefschrift vonden we dat bij 81,1% van de HD-patiënten een van de onderzochte risicofactoren aanwezig was. We vonden dat niet alleen grote hoeveelheden van volume-overbelasting voor dialyse (vanaf > +2,5 L) maar ook geringere hoeveelheden van volume-overbelasting voor dialyse (vanaf +1,1 L tot + 2,5 L) geassocieerd waren met een verhoogd risico op overlijden. Ook vonden we dat ondervulling na hemodialyse (< -1,1 L) geassocieerd was met de beste overlevingskansen, maar dat ondervulling voor dialyse ook geassocieerd is met een verhoogd risico op overlijden. Dit was tot dan toe niet aangetoond in de internationale literatuur.

Hyponatriëmie blijft voor HD-patiënten sterk geassocieerd met een verhoogd risico op overlijden, zelfs als dit gecorrigeerd is voor de aanwezigheid van inflammatie, ondervoeding en volume-overbelasting. Wij denken dat de aanwezigheid van hyponatriëmie bij HD-patiënten een uiting kan zijn van een onderliggend cluster van risicofactoren als ondervoeding en inflammatie en niet een opzichzelfstaand ziektebeeld is. De solitaire aanwezigheid van de risicofactor ondervoeding in HD-patiënten gaf geen verhoogd risico op overlijden. Dit is opvallend maar in lijn met recente literatuur waar dit verhoogde risico op overlijden alleen werd waargenomen bij gelijktijdige aanwezigheid van andere risicofactoren.

Clusters van risicofactoren

Het gelijktijdig aanwezig zijn van meerdere risicofactoren zorgde voor een verandering van het overlijdensrisico. Zo was er voor ondervoeding in aanwezigheid van inflammatie en/of volume-overbelasting wel een toegenomen risico op overlijden. En er is een hoger risico op overlijden in mensen met een afwijkende volumestatus als er ook inflammatie aanwezig is. De relatie tussen bloeddruk en een verhoogd risico op overlijden, wordt, zoals gevonden in het proefschrift, beïnvloed door de volumestatus.

Dynamiek van risicofactoren

Risicofactoren komen vaak gelijktijdig voor in HD-patiënten. We onderzochten of de aanwezigheid van een afwijkende volumestatus lijdt tot de ontwikkeling van inflammatie of andersom (de aanwezigheid van inflammatie lijdt tot afwijkingen in de volumestatus) omdat hier nog geen eenduidige consensus over bestaat in de literatuur. Hier konden wij helaas ook geen eenduidig antwoord op geven. Het lijkt met name te gaan om een cluster van risicofactoren die elkaars relatie met survival beïnvloeden en waarbij, wanneer meerdere risicofactoren chronisch aanwezig zijn, het risico op overlijden sterk toeneemt. Signalering van dit cluster van risicofactoren is van groot belang. Toekomstige studies zullen richting moeten geven aan waar en óf interventies kunnen plaatsvinden om het verhoogde risico op overlijden te reduceren.

De promotie

Marijke Dekker, nefroloog bij Maasstad Ziekenhuis, promoveerde 17 september 2020 aan Maastricht University op het proefschrift ‘Associations and dynamics of risk factors in hemodialysis patients’. De promotor was prof. dr. J.P. Kooman, de copromotoren waren prof. dr. P. Kotanko (Renal Research Institute, New York) en dr. C.J.A.M. Konings (Catharina Ziekenhuis, Eindhoven).

Promotie: Nierziekten in het eindstadium in Europa

nov 2021 | Chronische nierschade, Dialyse, Niertransplantatie

Lees meer over Promotie: Nierziekten in het eindstadium in Europa

Intensieve behandeling van hypertensie leidt tot minder cardiovasculaire events bij ouderen

nov 2021 | Hartfalen

Lees meer over Intensieve behandeling van hypertensie leidt tot minder cardiovasculaire events bij ouderen

Rode Hoed Symposium 'De medisch specialist in andere tijden!'

nov 2021

Lees meer over Rode Hoed Symposium 'De medisch specialist in andere tijden!'

Veel open vragen over Long covid en de beste ondersteuning van de patiënt

nov 2021

Lees meer over Veel open vragen over Long covid en de beste ondersteuning van de patiënt

Nieuw perspectief op niertransplantatie voor hooggeïmmuniseerde volwassenen

nov 2021 | Niertransplantatie

Lees meer over Nieuw perspectief op niertransplantatie voor hooggeïmmuniseerde volwassenen

Afstoting beter voorspellen met kunstmatige intelligentie

nov 2021 | Niertransplantatie

Lees meer over Afstoting beter voorspellen met kunstmatige intelligentie

ASN Highlights 2021

24 nov 2021 | Chronische nierschade

Lees meer over ASN Highlights 2021

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Expertdebat SLE en lupus nefritis

19 okt 2021 | SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis

ERA-EDTA Highlights

1 jul 2021 om 20:30

Lees meer over ERA-EDTA Highlights

RAAS-inhibitie anno 2021: wat is optimaal?

4 mei 2021 | Chronische nierschade

Lees meer over RAAS-inhibitie anno 2021: wat is optimaal?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage

Nierfalen: hebben uw patiënten altijd de ‘juiste’ diagnose?

8 apr 2021

Lees meer over Nierfalen: hebben uw patiënten altijd de ‘juiste’ diagnose?

ASN Highlights 2020

9 mrt 2021

Lees meer over ASN Highlights 2020

Mineral homeostasis and the bone; the interplay of calcium, phosphate, and vitamin D

19 jan 2021

Lees meer over Mineral homeostasis and the bone; the interplay of calcium, phosphate, and vitamin D
Er zijn geen e-learnings gevonden.

Exchange Academy: Sharing the path in XLH, from child- to adulthood

donderdag 16 jun 2022 van 09:00 tot 17:00 | Endocrinologie, Kinderen, Orthopedie

Lees meer over Exchange Academy: Sharing the path in XLH, from child- to adulthood

Gunstig effect van avacopan op nierfunctie bij ANCA-geassocieerde vasculitis

Lees meer
Lees meer over Gunstig effect van avacopan op nierfunctie bij ANCA-geassocieerde vasculitis

Nieruitkomsten in de ADVOCATE-trial

Lees meer
Lees meer over Nieruitkomsten in de ADVOCATE-trial

Immunologische respons bij dialyse- en niertransplantatiepatiënten met COVID-19

Lees meer
Lees meer over Immunologische respons bij dialyse- en niertransplantatiepatiënten met COVID-19

Patiromeer voor hyperkaliëmie verlaagt ook serumfosfaat

Lees meer
Lees meer over Patiromeer voor hyperkaliëmie verlaagt ook serumfosfaat

Minder risico op nadelige nieruitkomsten en nierfalen met methylprednisolon bij IgA-nefropathie

Lees meer
Lees meer over Minder risico op nadelige nieruitkomsten en nierfalen met methylprednisolon bij IgA-nefropathie

Chloortalidon effectief voor hypertensie bij patiënten met gevorderde CNS

Lees meer
Lees meer over Chloortalidon effectief voor hypertensie bij patiënten met gevorderde CNS

Dapagliflozine vertraagt nierfunctiedaling bij CNS-patiënten

Lees meer
Lees meer over Dapagliflozine vertraagt nierfunctiedaling bij CNS-patiënten

Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Lees meer
Lees meer over Verminderde jeuk door difelikefalin correleert met betere slaapkwaliteit bij hemodialysepatiënten

Daprodustat ook effectief en veilig voor patiënten niet op dialyse

Lees meer
Lees meer over Daprodustat ook effectief en veilig voor patiënten niet op dialyse

Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

nov 2020

Lees meer over Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

Oproep voor oncologen: wat zijn uw wensen omtrent nascholen 2022?

Zou u volgend jaar geïnteresseerd zijn in een ESMO-meeting in eigen land? Wat zijn uw wensen omtrent nascholen in het algemeen? Kunt u ons helpen door bijgaande korte vragenlijst in te vullen? Het kost u maximaal 2 minuten van uw tijd.

Alvast hartelijk dank!

Vul de vragenlijst in >