Risicofactoren bij hemodialysepatiënten

Delen via:

Ondanks alle technologische ontwikkelingen is de kans op overlijden van hemodialysepatiënten (HD) nog steeds sterk verhoogd ten opzichte van de gezonde populatie. Dit komt enerzijds door de onderliggende aandoening die heeft geleid tot de verminderde nierfunctie en anderzijds door een aantal risicofactoren die ontstaan door de verminderde nierfunctie of de hemodialysebehandeling. Nationale en internationale richtlijnen geven advies omtrent streefwaarden van deze risicofactoren. Er is echter weinig onderzoek gedaan naar de onderliggende samenhang van risicofactoren en de mogelijke invloed op elkaar.

Er zijn veel voorkomende risicofactoren van HD-patiënten: volume-overbelasting, bloeddruk, ondervoeding, inflammatie en hyponatriëmie. Het doel van dit proefschrift was de bestudering van de onderlinge relatie en de beïnvloeding hiervan op elkaar en de relatie van de individuele risicofactoren met de uitkomst mortaliteit.

In dit proefschrift hebben we voor de bepaling van volume-overbelasting en de mate van ondervoeding gebruikgemaakt van de body-compositiemeter (BCM), gebaseerd op de bioimpedantietechniek om de lichaamssamenstelling te meten. Deze metingen werden verricht voor aanvang van de HD-behandeling.

Solitaire risicofactoren

In dit proefschrift vonden we dat bij 81,1% van de HD-patiënten een van de onderzochte risicofactoren aanwezig was. We vonden dat niet alleen grote hoeveelheden van volume-overbelasting voor dialyse (vanaf > +2,5 L) maar ook geringere hoeveelheden van volume-overbelasting voor dialyse (vanaf +1,1 L tot + 2,5 L) geassocieerd waren met een verhoogd risico op overlijden. Ook vonden we dat ondervulling na hemodialyse (< -1,1 L) geassocieerd was met de beste overlevingskansen, maar dat ondervulling voor dialyse ook geassocieerd is met een verhoogd risico op overlijden. Dit was tot dan toe niet aangetoond in de internationale literatuur.

Hyponatriëmie blijft voor HD-patiënten sterk geassocieerd met een verhoogd risico op overlijden, zelfs als dit gecorrigeerd is voor de aanwezigheid van inflammatie, ondervoeding en volume-overbelasting. Wij denken dat de aanwezigheid van hyponatriëmie bij HD-patiënten een uiting kan zijn van een onderliggend cluster van risicofactoren als ondervoeding en inflammatie en niet een opzichzelfstaand ziektebeeld is. De solitaire aanwezigheid van de risicofactor ondervoeding in HD-patiënten gaf geen verhoogd risico op overlijden. Dit is opvallend maar in lijn met recente literatuur waar dit verhoogde risico op overlijden alleen werd waargenomen bij gelijktijdige aanwezigheid van andere risicofactoren.

Clusters van risicofactoren

Het gelijktijdig aanwezig zijn van meerdere risicofactoren zorgde voor een verandering van het overlijdensrisico. Zo was er voor ondervoeding in aanwezigheid van inflammatie en/of volume-overbelasting wel een toegenomen risico op overlijden. En er is een hoger risico op overlijden in mensen met een afwijkende volumestatus als er ook inflammatie aanwezig is. De relatie tussen bloeddruk en een verhoogd risico op overlijden, wordt, zoals gevonden in het proefschrift, beïnvloed door de volumestatus.

Dynamiek van risicofactoren

Risicofactoren komen vaak gelijktijdig voor in HD-patiënten. We onderzochten of de aanwezigheid van een afwijkende volumestatus lijdt tot de ontwikkeling van inflammatie of andersom (de aanwezigheid van inflammatie lijdt tot afwijkingen in de volumestatus) omdat hier nog geen eenduidige consensus over bestaat in de literatuur. Hier konden wij helaas ook geen eenduidig antwoord op geven. Het lijkt met name te gaan om een cluster van risicofactoren die elkaars relatie met survival beïnvloeden en waarbij, wanneer meerdere risicofactoren chronisch aanwezig zijn, het risico op overlijden sterk toeneemt. Signalering van dit cluster van risicofactoren is van groot belang. Toekomstige studies zullen richting moeten geven aan waar en óf interventies kunnen plaatsvinden om het verhoogde risico op overlijden te reduceren.

De promotie

Marijke Dekker, nefroloog bij Maasstad Ziekenhuis, promoveerde 17 september 2020 aan Maastricht University op het proefschrift ‘Associations and dynamics of risk factors in hemodialysis patients’. De promotor was prof. dr. J.P. Kooman, de copromotoren waren prof. dr. P. Kotanko (Renal Research Institute, New York) en dr. C.J.A.M. Konings (Catharina Ziekenhuis, Eindhoven).

Zestig jaar niertransplantaties bij kinderen

sep 2022 | Niertransplantatie

Lees meer over Zestig jaar niertransplantaties bij kinderen

Promotie: Optimaliseren van de behandeling van membraneuze nefropathie

sep 2022 | Chronische nierschade

Lees meer over Promotie: Optimaliseren van de behandeling van membraneuze nefropathie

Predictiemodel voorspelt acute nierschade na cardiale chirurgie

sep 2022 | Acuut nierfalen, Chirurgie

Lees meer over Predictiemodel voorspelt acute nierschade na cardiale chirurgie

COVID-19 en vaccinaties in Renine – Update augustus 2022

sep 2022 | Dialyse, Vaccinatie

Lees meer over COVID-19 en vaccinaties in Renine – Update augustus 2022

Inflammatie, regeneratie en fibrose in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten

sep 2022 | Chronische nierschade, Hartfalen, Vaatlijden

Lees meer over Inflammatie, regeneratie en fibrose in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten

Hoger overlijdensrisico na nier- of levertransplantatie bij afwijkende darmflora

sep 2022 | Niertransplantatie

Lees meer over Hoger overlijdensrisico na nier- of levertransplantatie bij afwijkende darmflora

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

ERA Highlights 2022

29 jun 2022 om 20:00 | Acuut nierfalen, Chronische nierschade

Lees meer over ERA Highlights 2022

ASN Highlights 2022

15 feb 2022 | Chronische nierschade

Lees meer over ASN Highlights 2022

ASN Highlights 2021

15 feb 2022 | Chronische nierschade

Lees meer over ASN Highlights 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Expertdebat SLE en lupus nefritis

19 okt 2021 | SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis

ERA-EDTA Highlights

1 jul 2021 om 20:30

Lees meer over ERA-EDTA Highlights
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Wegen cardiovasculaire en renale voordelen sotagliflozine op tegen DKA-risico bij DM1?

Lees meer
Lees meer over Wegen cardiovasculaire en renale voordelen sotagliflozine op tegen DKA-risico bij DM1?

Consistente cardiorenale uitkomsten met finerenon

Lees meer
Lees meer over Consistente cardiorenale uitkomsten met finerenon

Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Lees meer
Lees meer over Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Lees meer
Lees meer over Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Wordt het effect van finerenon beïnvloed door gebruik GLP-1-RA op baseline?

Lees meer
Lees meer over Wordt het effect van finerenon beïnvloed door gebruik GLP-1-RA op baseline?

Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Lees meer
Lees meer over Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Humorale respons bij nierpatiënten na derde dosis SARS-CoV-2-vaccin

Lees meer
Lees meer over Humorale respons bij nierpatiënten na derde dosis SARS-CoV-2-vaccin

Vergelijkbaar effect empagliflozine bij patiënten met en zonder AF

Lees meer
Lees meer over Vergelijkbaar effect empagliflozine bij patiënten met en zonder AF

Geen effect van natriumbicarbonaat op eGFR na niertransplantatie

Lees meer
Lees meer over Geen effect van natriumbicarbonaat op eGFR na niertransplantatie

Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

nov 2020

Lees meer over Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

MedNet Nefrologie 2022-02

jul 2022

Lees meer over MedNet Nefrologie 2022-02

MedNet Nefrologie 2022-01

apr 2022

Lees meer over MedNet Nefrologie 2022-01