Steeds meer groepsbescherming door HPV-vaccinatie

Delen via:

Vaccinatie tegen humaan papillomavirus (HPV) typen 16/18 beschermt niet alleen gevaccineerden zelf, maar resulteert ook in groepsbescherming tegen deze virustypen onder heteroseksuele mannen en onder niet-gevaccineerde vrouwen. Dat is gebleken uit de PASSYON-studie van het RIVM, met data van 11 landelijke centra seksuele gezondheid. De uitkomsten zijn veelbelovend gezien de relatief lage vaccinatiegraad voor HPV-vaccinatie in Nederland. De studie is recent gepubliceerd in Clinical Infectious Diseases.

Het was al bekend dat HPV-vaccinatieprogramma’s impact hebben op populatieniveau en bovendien effecten hebben die verder gaan dan alleen gevaccineerde individuen. HPV-vaccinatie wordt hier aan (pre-)adolescente meisjes aangeboden sinds 2009. De PASSYON-studie startte in 2009 vóór de invoering van de HPV-vaccinatie en wordt iedere 2 jaar herhaald. Iedere ronde doen ongeveer 2.000 deelnemers (16-24 jaar) mee. In de studie wordt genitale HPV-positiviteit onderzocht onder vrouwen, heteroseksuele mannen en ongevaccineerde vrouwen. Trends worden geanalyseerd voor 25 HPV-typen. Inmiddels zijn data beschikbaar tot 8 jaar na vaccinatie.

In totaal zijn nu 6.354 vrouwen (van wie 64,7% zelf gerapporteerd ongevaccineerd) en 2.414 heteroseksuele mannen geïncludeerd. Afname van vaccintypen 16/18 is te zien voor alle vrouwen (12,6% per jaar), heteroseksuele mannen (13,0% per jaar) en ongevaccineerde vrouwen (5,4% per jaar). Bovendien wordt significante afname waargenomen voor HPV-31 (alle deelnemers), HPV-45 (alle vrouwen) en voor alle hoogrisico HPV-typen samen (alle deelnemers). Significante toename wordt gezien voor HPV-56 (alle vrouwen) en HPV-52 (ongevaccineerde vrouwen). Deze trends worden gevolgd in de nieuwe rondes van PASSYON.

Volgens de onderzoekers bewijzen de resultaten het groepseffect van HPV-vaccinatie onder heteroseksuele mannen tegen typen 16/18 en kruisbescherming tegen andere typen. Bovendien wordt groepseffect aangetoond tegen de vaccintypen onder ongevaccineerde vrouwen. Aangezien alleen meisjes worden gevaccineerd met een bivalent vaccin en de vaccinatiegraad relatief laag is, zijn deze uitkomsten volgens de onderzoekers hoopgevend.

Bron:

Hoes J, Woestenberg PJ, Bogaards JA, et al. Population Impact of Girls-Only Human Papillomavirus 16/18 Vaccination in The Netherlands: Cross-Protective and Second-Order Herd Effects. Clin Infect Dis. 2021;72:e103-e11.

Commentaar Joske Hoes, RIVM, onderzoeker in opleiding en eerste auteur

“De PASSYON-studie volgt de effecten van HPV-vaccinatie bij bezoekers van centra seksuele gezondheid, dus een hoogrisicopopulatie. De vaccinatie wordt tot op heden alleen aangeboden aan meisjes, maar het is ook interessant om de HPV-prevalentie te volgen bij mannen. We kijken daarom naar zowel mannen als vrouwen. Veranderingen in de prevalentie zijn een gevolg van de vaccinatie bij vrouwen. De studie wordt gedaan met materiaal van genitale swabs, maar er worden ook anale samples verzameld zodat we anatomische locaties kunnen vergelijken. De deelnemende soa-poli’s geven een goede afspiegeling van landelijke trends.”

“Bij alle vrouwen zien we afname van de prevalentie van de HPV-typen waarmee wordt gevaccineerd. Dat is ook te verwachten, want een steeds groter deel van de vrouwen is gevaccineerd. Maar mooi is dat ook een afname is te zien onder heteroseksuele mannen. Zij zijn niet gevaccineerd, maar wel beschermd doordat zij seksuele contacten hebben met voornamelijk gevaccineerde vrouwen. En het effect blijkt zich ook verder te verspreiden naar ongevaccineerde vrouwen. Ook bij hen is afname te zien van de vaccintypen van HPV, wat eveneens afgeleid kan worden van vaccinatie bij andere vrouwen. De groepsbescherming breidt zich dus steeds verder uit. Dat is ook te verwachten, maar het is mooi dat we dat in de studie kunnen aantonen.”

“De vaccinatiegraad voor HPV blijft achter bij andere vaccinaties in het Rijksvaccinatieprogramma. Er is een grote groep die wel in aanmerking kwam voor HPV-vaccinatie, maar deze niet heeft gehad. Het is gunstig dat deze groep sinds de invoering van HPV-vaccinatie toch deels beschermd wordt. Het HPV-vaccin biedt bovendien enige kruisbescherming tegen andere typen. We zien een afnemende trend bij alle vrouwen en deels ook bij heteroseksuele mannen van deze typen. Ook dat effect breidt zich waarschijnlijk uit in de loop van de tijd. We zien dit nu nog niet bij de ongevaccineerde vrouwen, maar misschien is dat effect over een aantal jaren wel te zien.”

“Het is afwachten hoe de trends zich de komende jaren gaan ontwikkelen. Als een groter deel van de populatie is gevaccineerd, kan de daling zich voortzetten. De vaccinatiegraad schommelt nu tussen 45 en 60%. Dus daar is nog ruimte voor verbetering. Hoe meer mensen gevaccineerd zijn, hoe harder de daling zal gaan. Ook de vaccinatie van jongens, wat volgend jaar gaat starten, zal daaraan bijdragen en zorgen voor nog minder circulatie van HPV. In het buitenland zijn al de eerste klinische effecten zichtbaar, met name wat betreft voorstadia van baarmoederhalskanker. Over deze preventieve effecten komen steeds meer data beschikbaar. De eerste vrouwen die in aanmerking kwamen voor HPV-vaccinatie in Nederland, nemen vanaf 2023 deel aan screening voor baarmoederhalskanker. Vanaf dan kunnen we eventuele verschillen gaan zien tussen gevaccineerde en ongevaccineerde vrouwen.”

Vaccins wereldwijd niet overal even effectief

jun 2024 | Vaccinatie

Lees meer over Vaccins wereldwijd niet overal even effectief

Herhaalvaccinatie zorgt voor betere afweer tegen kinkhoest

jun 2024 | Bacteriële infecties, Vaccinatie

Lees meer over Herhaalvaccinatie zorgt voor betere afweer tegen kinkhoest

Effectiviteit van online groepsrevalidatie bij long COVID

jun 2024 | Virale infecties

Lees meer over Effectiviteit van online groepsrevalidatie bij long COVID

Vaker remissie met MMF versus azathioprine als eerstelijnstherapie auto-immuunhepatitis

mei 2024 | Hepatitis, Hepatologie

Lees meer over Vaker remissie met MMF versus azathioprine als eerstelijnstherapie auto-immuunhepatitis

Studie naar nieuwe behandeling ernstige longontsteking door griep

mei 2024 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Studie naar nieuwe behandeling ernstige longontsteking door griep

Grote toename aantal soa's wereldwijd

mei 2024 | Hepatitis, HIV, SOA, Venereologie

Lees meer over Grote toename aantal soa's wereldwijd

Maternale vaccinatie ter preventie van RSV in kinderen

9 jan 2024 om 20:00 | Virale infecties

Lees meer over Maternale vaccinatie ter preventie van RSV in kinderen

RSV: inzichten en casuïstiek vanuit de eerste en tweede lijn

27 nov 2023 om 20:00 | Ouderen, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over RSV: inzichten en casuïstiek vanuit de eerste en tweede lijn

CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

6 jun 2023 | Stamceltransplantatie, Virale infecties

Lees meer over CMV-infecties bij post-transplantatiepatiënten; een behandellandschap in ontwikkeling

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

12 okt 2022 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Autoinflammatoire aandoeningen

30 sep 2022

Lees meer over Autoinflammatoire aandoeningen

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Handig: door BLAST van onterechte penicilline-allergie geen last

jun 2024 | Antibioticaresistentie

Lees meer over Handig: door BLAST van onterechte penicilline-allergie geen last

Long COVID groot probleem bij 2 jaar eerder opgenomen patiënten

mei 2024 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Long COVID groot probleem bij 2 jaar eerder opgenomen patiënten

COVID-19-vaccin bij HF verhoogt de kans op langer leven

mei 2024 | Hartfalen, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over COVID-19-vaccin bij HF verhoogt de kans op langer leven

Op zoek naar de juiste verhouding clavulaanzuur bij neonaten

mei 2024 | Bacteriële infecties

Lees meer over Op zoek naar de juiste verhouding clavulaanzuur bij neonaten

Late breaker: helpt een subtiel gezondheidsduwtje om de griepprik te halen?

mei 2024 | Vaccinatie

Lees meer over Late breaker: helpt een subtiel gezondheidsduwtje om de griepprik te halen?

‘Hey ChatGPT, maak even een systematische review voor me’

mei 2024

Lees meer over ‘Hey ChatGPT, maak even een systematische review voor me’

Een luchtig alternatief voor het meten van antibioticaspiegels

mei 2024 | Antibioticaresistentie, Bacteriële infecties, Parasitaire infecties, Virale infecties

Lees meer over Een luchtig alternatief voor het meten van antibioticaspiegels

Klimaatverandering is een verdubbelaar voor antibioticaresistentie

mei 2024 | Antibioticaresistentie, Bacteriële infecties, Parasitaire infecties

Lees meer over Klimaatverandering is een verdubbelaar voor antibioticaresistentie

Uitbraak van septische abortus? Zo pak je het aan

apr 2024 | Bacteriële infecties

Lees meer over Uitbraak van septische abortus? Zo pak je het aan

Innovatie in de zorg

nov 2019

Lees meer over Innovatie in de zorg

MedNet Infectieziekten 2024-02

mei 2024

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2024-02

MedNet Infectieziekten 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2024-01

MedNet Infectieziekten 2023-05

dec 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-05

MedNet Infectieziekten 2023-04

nov 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-04

MedNet Infectieziekten 2023-03

aug 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-03

MedNet Infectieziekten 2023-02

mei 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-02

MedNet Infectieziekten 2023-01

mrt 2023

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2023-01

MedNet Infectieziekten 2022-05

dec 2022

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2022-05

MedNet Infectieziekten 2022-04

okt 2022

Lees meer over MedNet Infectieziekten 2022-04