Xenotransplantatie als overbrugging naar allotransplantatie

Delen via:

Onderzoekers uit Boston publiceerden in The Lancet de uitkomsten van een xenotransplantatie met een varkensnier bij een levende ontvanger, gevolgd door een humane allotransplantatie. Deze casus toont aan dat xenotransplantatie van varkensnieren de potentie heeft om langdurige dialysevrije nierondersteuning te bieden én kan dienen als overbrugging naar een latere allogene transplantatie bij mensen.

Er zijn nog veel vragen over xenotransplantatie van nieren, bijvoorbeeld over de duurzaamheid, het risico op zoönotische infecties en of de immuunrespons op het xenotransplantaat leidt tot sensitisering die een latere allotransplantatie in de weg kan staan. Amerikaanse onderzoekers voerden een xenotransplantatie met een varkensnier uit bij een levende ontvanger, gevolgd door een humane allotransplantatie. De ontvanger – waarvan verwacht werd dat hij of zij lang op een donornier zou moeten wachten – onderging op 25 januari 2025 in het Massachusetts General Hospital (Boston, VS) een transplantatie met een genetisch gemanipuleerde varkensnier. Het xenotransplantaat functioneerde direct en zorgde ervoor dat de patiënt gedurende 271 dagen niet hoefde te dialyseren. Een biopsie op dag 14 toonde T-cel-gemedieerde afstoting aan, die na behandeling verdween. De transplantaatfunctie bleef ongeveer 6 maanden stabiel, totdat de immunosuppressie werd verminderd vanwege een bacteriële infectie (niet van zoönotische oorsprong). Vervolgens ontstond microvasculaire ontsteking met endotheelschade, die verergerde tot trombotische micro-angiopathie, ondanks dat de kruisproeven steeds negatief bleven. Dit leidde tot falen van het transplantaat en nefrectomie. Weefselanalyse toonde een infiltraat aan dat voornamelijk bestond uit macrofagen en naturalkillercellen, met minimale betrokkenheid van T-cellen. Er werd geen overdracht van pathogenen van het varken waargenomen. De spiegels van anti-HLA-antilichamen bleven onveranderd. 82 dagen na explantatie onderging de patiënt een humane nierallotransplantatie. Het transplantaat functioneerde direct en er waren gedurende 231 dagen follow-up geen tekenen van sensitisering.

Bron:

Riella LV, Borges TJ, Rosales IA, et al. Porcine kidney xenotransplantation as a bridge to allotransplantation: a first-in-human study. Lancet. 2026;408;1029-40.