Patiënten die medicinale cannabis gebruiken, kunnen de komende jaren mogelijk te maken krijgen met leveringsproblemen of een gedwongen overstap op een ander product. Het Instituut Medicinale Cannabis (IMC) waarschuwt daarvoor in een brandbrief aan de Tweede Kamer.
De aanleiding is de wijziging van het stelsel rond medicinale cannabis. Op dit moment heeft het Bureau voor Medicinale Cannabis (BMC), dat onder het ministerie van VWS valt, een centrale rol in de productie en levering aan apotheken en apotheekhoudende huisartsen. Het kabinet wil de markt verder openen voor andere partijen. Daarvoor is een wijziging nodig van de Opiumwet. Het wetsvoorstel wordt naar verwachting in de tweede helft van 2027 aangeboden aan de Tweede Kamer. Maar de raamovereenkomst tussen het BMC en de huidige Nederlandse teler is al per 1 januari 2026 beëindigd.
Tekorten
“Dat gaat tot tekorten leiden”, reageert apotheker drs. H. (Heleen) Kuijper-Tissot van Patot, bestuurslid van het Instituut Medicinale Cannabis Nederland (IMC). “Denk aan kinderen met therapieresistente vormen van epilepsie die een extract van medicinale cannabis gebruiken. Maar er zijn ook patiënten die medicinale cannabis gebruiken bij neuropathische pijn, reumatische aandoeningen, therapieresistente glaucoom en kanker. Het BMC heeft een voorraad aangelegd, maar het ministerie erkent dat deze niet groot genoeg is om de periode tot de geplande wetswijziging te overbruggen.”
Specifieke eigenschappen
Het BMC wil overstappen op geïmporteerde cannabis. “Maar je kunt niet zomaar van de ene naar de andere soort wisselen”, zegt Kuijper-Tissot van Patot. “Het CBG plaatste cannabidiol in 2021 voor kinderen met therapieresistente epilepsie niet voor niets op de lijst ‘Wisselen Ongewenst’. Er zijn honderden soorten planten met elk een eigen samenstelling. Bovendien bevat cannabis naast THC en CBD ook andere cannabinoïden en terpenen. Die samenstelling kan invloed hebben op de werking, bijvoorbeeld meer pijnstillend, rustgevend waardoor iemand beter slaapt of – belangrijk bij oncologie – eetlustopwekkend. Naar de verschillende toepassingen van medicinale cannabis loopt dan ook wetenschappelijk onderzoek.”
Opiumwet
Een productwissel kan leiden tot minder effect, andere bijwerkingen of de noodzaak opnieuw te titreren. Kuijper-Tissot van Patot: “Een ander probleem is dat de import van medicinale cannabis juridisch en logistiek niet zomaar geregeld is. Allereerst moet je een andere teler vinden die met de producten wat betreft de verhouding tussen THC en CBD zoveel mogelijk aansluit bij het huidige aanbod. Daarnaast moet medicinale cannabis aan farmaceutische kwaliteitseisen voldoen, zoals Good Manufacturing Practice (GMP). Verder valt cannabis onder de Opiumwet. Dat betekent dat de vergunningen, nodig voor export uit het land van herkomst en voor import in Nederland, niet zomaar geregeld zijn.”
Coffeeshop
Import kan ook betekenen dat de producten duurder worden. “Medicinale cannabis is alleen verkrijgbaar op recept, maar de patiënt betaalt het zelf. Tot nu toe is de eigen teelt van hoge, gecontroleerde kwaliteit en vaak goedkoper dan het aanbod in de coffeeshop. Een risico van de tekorten of importproducten is dat mensen alsnog uitwijken naar de coffeeshop. Daar heb je geen zicht op de teelt en bijvoorbeeld verontreinigingen, zware metalen of schimmels.”
Het IMC vindt dat het BMC een zorgplicht heeft. “Onze oproep aan de overheid is om te zoeken naar oplossingen waardoor patiënten niet zonder hun product komen te zitten. De meest voor de hand liggende oplossing is het contract met de huidige Nederlandse teler tijdelijk te laten doorlopen totdat de import goed functioneert.”