Cannabinoïden als pijnverlichting en ontstekingsremmend medicijn

Cannabis staat bekend om de ontspannende werking. Maar reumatologiepatiënten gebruiken het soms ook om pijn te verlichten of beter te slapen. Zinvol? Hoogleraar anesthesiologie en pijnspecialist Daniel Clauw van de universiteit van Michigan (VS) zette de wetenschap over cannabis uiteen.¹

Cannabis is niet hetzelfde als cannabinoïden. “Het eerste is een geslacht van planten, het tweede zijn de stoffen die binden aan cannabinoïdereceptoren in het lichaam, zoals tetrahydrocannabinol (THC) en cannabidiol (CBD). Ze kunnen afkomstig zijn van planten (fytocannabinoïden), door het lichaam worden aangemaakt (endocannabinoïden) of synthetisch worden geproduceerd”, legt Clauw uit. “Cannabinoïden, zowel endogeen als exogeen, binden zich aan 2 hoofdtypen receptoren.² CB1-receptoren bevinden zich voornamelijk in het centrale zenuwstelsel en beïnvloeden functies zoals pijn, geheugen en eetlust.³ CB2-receptoren zijn vooral te vinden op immuuncellen en spelen een rol in ontstekingsprocessen.”⁴

Toepassingsgebieden

Exogene cannabinoïden kunnen het kortetermijngeheugen verminderen en een rol spelen in het verwerken en onderdrukken van oude herinneringen. Daarnaast stimuleren ze de eetlust en beïnvloeden ze pijn en ontstekingen. Ook komen endocannabinoïden vrij als reactie op stress. “CBD is niet-psychoactief, veilig en heeft milde ontstekingsremmende eigenschappen. THC daarentegen is psychoactief, heeft meer bijwerkingen en verhoogt het risico op verslaving en psychoses bij jonge gebruikers. Cannabinoïden worden therapeutisch ingezet als anti-emeticum (bijvoorbeeld bij chemotherapie),⁵ voor het opwekken van eetlust (bij aids-gerelateerde anorexia), bij het behandelen van spasticiteit⁶ en als anti-epilepticum voor zeldzame epilepsiesyndromen bij kinderen.”⁷ 

Niet inhaleren

Kan de combinatie van ontstekingsremming en pijnstilling een rol spelen bij reumatologische aandoeningen? “Daar doen we op dit moment onderzoek naar. CBD lijkt effectief te zijn bij nociceptieve pijn (zoals bij artrose), maar voor nociplastische aandoeningen, zoals fibromyalgie, is er weinig bewijs dat CBD helpt. Een nadeel is dat oudere studies zijn gedaan met cannabis die geïnhaleerd werd. Met de nieuwere, orale toediening kunnen we veel preciezer meten.”

Daniel Clauw sluit af met praktisch advies: “Wil een patiënt cannabis gebruiken tegen pijn, adviseer dan een CBD-product met orale toediening, bijvoorbeeld met gummibeertjes of in een tinctuur. Dit leidt tot een minder hoge high en een langere, stabiele werking op pijnverlichting en ontspanning.”

Bronnen:

1. Clauw DJ. The science behind cannabis. ACR Convergence 2024, oral presentation 16S18.
2. Aizpurua-Olaizola O, Elezgarai I, Rico-Barrio I, et al. Targeting the endocannabinoid system: future therapeutic strategies. Drug Discov Today. 2017;22:105-10.
3. Hill MN, McLaughlin RJ, Bingham B, et al. Endogenous cannabinoid signaling is essential for stress adaptation. Proc Natl Acad Sci USA. 2010;107:9406-11.
4. Rom S, Persidsky Y. Cannabinoid receptor 2: potential role in immunomodulation and neuroinflammation. J Neuroimmune Pharmacol. 2013;8:608-20.
5. Sharkey KA, Darmani NA, Parker LA. Regulation of nausea and vomiting by cannabinoids and the endocannabinoid system. Eur J Pharmacol. 2014;722:134-46. 
6. Koppel BS, Brust JC, Fife T, et al. Systematic review: efficacy and safety of medical marijuana in selected neurologic disorders: report of the Guideline Development Subcommittee of the American Academy of Neurology. Neurology. 2014;82:1556-63.
7. Devinsky O, Patel AD, Cross JH; GWPCARE3 Study Group. Effect of cannabidiol on drop seizures in the Lennox-Gastaut syndrome. N Engl J Med. 2018;378:1888-97.