Middelengebruik, en met name middelengerelateerde stoornissen, spelen een belangrijke rol bij hiv-transmissie. Nieuwe data uit het Amerikaanse ALL of Us-cohort laten zien dat vooral cocaïnegebruik (al dan niet in combinatie met andere middelen) sterk samenhangt met hiv-infectie.1
In dit onderzoek werden in de periode 2018-2023 gegevens van 633.547 deelnemers geanalyseerd met behulp van geavanceerde machine learning-modellen, waaronder een bayesiaans netwerk. In dit cohort hadden 5.067 mensen hiv; de overige deelnemers waren hiv-negatief. Van alle deelnemers was bij 9,7% sprake van nicotineafhankelijkheid, 4,4% had een alcoholstoornis en 3,9% had een stoornis in het gebruik van illegale drugs. Opioïd- (1,2%) en cocaïnegebruiksstoornissen (0,9%) kwamen binnen deze laatste categorie het meest voor.
Het bayesiaanse model toonde aan dat cocaïnegebruik, mannen die seks hebben met mannen (MSM) en een jaarinkomen < 25.000 dollar direct geassocieerd waren met hiv-status. Andere middelengerelateerde factoren waren indirect geassocieerd via cocaïnegebruik of inkomensniveau. Mensen die momenteel cocaïne gebruikten of recidiverende cocaïnegebruikers waren, MSM waren én een laag inkomen hadden, bleken een geschatte hiv-kans van 80% te hebben. Polygebruik met cocaïne gaf consequent het hoogste risico (33,4-33,5%). Daarnaast werden duidelijke synergistische effecten gezien. Zo gaf het gecombineerde gebruik van opioïden en cannabis een 10,7% hoger risico dan cannabis alleen en een 9,0% hoger risico dan opioïden alleen. Volgens de onderzoekers maken deze bevindingen duidelijk dat hiv-preventie niet los gezien kan worden van screening en behandeling van middelen(mis)bruik. Gepersonaliseerde risicobeoordeling, gebaseerd op zowel klinische als sociaaleconomische factoren, kan bijdragen aan gerichtere preventiestrategieën, waarbij speciale aandacht moet uitgaan naar MSM en mensen met een lage sociaaleconomische status.
Bron:
- Shi F, Xia H, Li X, et al. Substance use and use disorder in HIV acquisition: insights from advanced machine learning. CROI Congress 2026, abstract 887.