Een slechte slaapstructuur verhoogt het risico op neurodegeneratie

Delen via:
EAN 2023

Slechte slaap draagt mogelijk bij aan neurodegeneratieve ziekten (NDD), maar helemaal zeker is dat nog niet. Een retrospectieve cohortstudie toont nu aan dat een verminderde slaapstructuur, bepaald met polysomnografie, samengaat met een hoger risico op het voorkomen van een NDD-diagnose minimaal 5 jaar later. 

Slaap en neurodegeneratie zijn een verhaal van de kip of het ei. Patiënten met neurodegeneratieve stoornissen (NDD) hebben namelijk vaak last van slaapstoornissen, maar daarnaast rapporteren veel mensen soms al jaren voorafgaand aan hun NDD-diagnose verschillende slaapklachten. Mogelijk draagt slechte slaap dus bij aan neurodegeneratie, maar het ontbreekt vooralsnog aan grootschalige longitudinale studies met objectieve slaapmetingen om dit verband hard te maken. Een retrospectieve cohortstudie met polysomnografie, de gouden standaard voor het meten van slaapstructuur, werpt licht op deze zaak. 

De onderzoekers verzamelden gegevens bij volwassen patiënten zonder NDD die polysomnografie ondergingen in een Oostenrijks slaapbehandelingscentrum. Patiënten werden alleen geïncludeerd als zij binnen 5 jaar na het slaaponderzoek geen NDD-diagnose hadden gekregen. De belangrijkste uitkomstmaat was een NDD-diagnose tussen 5 en maximaal 17 jaar na de polysomnografie. 

Van de bijna 1000 geïncludeerde patiënten (68,3% man; mediane leeftijd 54,9 jaar) kregen er 75 (7,5%) een NDD-diagnose na een mediane periode van 12,8 jaar. Na controle voor slaapstoornissen en medicatie-inname bleken er significante verbanden te zijn tussen 1%-afnames in slaapefficiëntie, diepe slaap (fase N3) en REM-slaap en verhoogde risico’s op het voorkomen van neurodegeneratie. Een 1%-afname in wakker zijn tussen de eerste keer inslapen en de laatste keer wakker worden gaf juist een verlaging van het risico op het voorkomen van NDD’s. Verdere statistische analyses lieten zien dat meer wakker zijn de belangrijkste voorspeller was voor NDD, gevolgd door minder N3-slaap en REM-slaap. De auteurs concluderen dat veranderingen in slaap kunnen bijdragen aan de pathogenese van neurodegeneratieve stoornissen. 

Bron:

Ibrahim A, Heidbreder A, Cesari M, et al. Sleep features and long-term incident neurodegenerative diseases: a polysomnographic study. EAN Virtual Congress 2023, abstract OPR-061.

“Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

mei 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over “Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

mei 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

mei 2026

Lees meer over Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

mei 2026

Lees meer over Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

apr 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

Rabiës: ook via een kleine beet of krab

apr 2026 | Virale infecties

Lees meer over Rabiës: ook via een kleine beet of krab

Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

16 jun 2026 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

9 jun 2026 om 19:30 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk

12 mei 2025 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk
Er zijn geen e-learnings gevonden.

EAN in ORANJE 2026

zondag 28 jun 2026 van 18:00 tot 21:45 | Bewegingsstoornissen, Multipele Sclerose

Lees meer over EAN in ORANJE 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Fase III-studie: atogepant veiliger en effectiever dan topiramaat

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Fase III-studie: atogepant veiliger en effectiever dan topiramaat

Gepersonaliseerde behandeling met CGRP-remmers verhoogt effectiviteit

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Gepersonaliseerde behandeling met CGRP-remmers verhoogt effectiviteit

Behandeling van chronische migraine met cannabidiol

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Behandeling van chronische migraine met cannabidiol

De link tussen oestrogenen en CGRP

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over De link tussen oestrogenen en CGRP

Migraineaanvallen en oxytocine: wat is het verband?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Migraineaanvallen en oxytocine: wat is het verband?

Rol voor endocannabinoïde systeem bij anti-CGRP-therapieresistente patiënten?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Rol voor endocannabinoïde systeem bij anti-CGRP-therapieresistente patiënten?

Confocale microscopie van de cornea toont afwijkingen bij migrainepatiënten

dec 2025 | Hoofdpijn, Hoornvliesaandoeningen

Lees meer over Confocale microscopie van de cornea toont afwijkingen bij migrainepatiënten

Goede cardiovasculaire gezondheid beschermt hersenen bij mensen met diabetes

nov 2025 | Dementie, Diabetes

Lees meer over Goede cardiovasculaire gezondheid beschermt hersenen bij mensen met diabetes

Ablatie vermindert beroerterisico bij AF

nov 2025 | Neuro-vasculair, Ritmestoornissen

Lees meer over Ablatie vermindert beroerterisico bij AF

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID