Gebruik pre-expositieprofylaxe blijft achter bij transgender en non-binaire personen

Het gebruik van orale pre-expositieprofylaxe (PrEP) onder transgender- en non-binaire personen blijft sterk achter ten opzichte van andere groepen. Deze groep is wel bereidwillig om langwerkende PrEP te gebruiken. Maar dat vergt specifieke, trans-inclusieve modellen.¹

Hoewel de EACS-richtlijn inmiddels expliciet PrEP aanbeveelt voor transgender personen,² gebruiken transgender- en non-binaire personen minder vaak PrEP dan mannen die seks hebben met mannen (MSM). Bovendien hebben zij hogere uitvalpercentages en minder kennis van langwerkende preventievormen. Dat blijkt uit het pan-Europese onderzoek PROTECT.

20 landen

Met een vragenlijst hebben de onderzoekers uit Maastricht de antwoorden geanalyseerd van 432 hiv-negatieve deelnemers uit 20 Europese landen: 60 transgender vrouwen, 113 transgender mannen en 259 non-binaire personen. Slechts 25% gebruikte op dat moment orale PrEP. Van hen meldde 24% suboptimale therapietrouw en 23% gaf aan voortijdig te zijn gestopt. Ter vergelijking: onder MSM in dezelfde vragenlijst was de PrEP-opname bijna 2 keer zo hoog, en de uitval juist 2 keer zo laag.

Langwerkende PrEP

Als oorzaken noemt onderzoeker Haoyi Wang de historische uitsluiting van transgender mannen in veel PrEP-onderzoeken en -campagnes. Daarnaast is de huidige EACS-richtlijn nog niet duidelijk over het opnemen van non-binaire personen. “Zo had ook slechts 24% ooit gehoord van langwerkende PrEP (cabotegravir). Tegelijkertijd toonde 65% interesse en 59% de intentie om het te gebruiken als het beschikbaar en betaalbaar zou zijn.”

Inclusieve zorg

Daarmee heeft bijna de helft (46%) van de respondenten momenteel een onvervulde behoefte aan PrEP. Volgens Wang toont dit de noodzaak van trans-inclusieve en intersectioneel sensitieve PrEP-zorg. “Zolang stigma, migratieachtergrond en economische kwetsbaarheid de toegang bepalen, blijft een groot deel van de trans- en non-binaire gemeenschap onbeschermd.” 

Bronnen:

1. Wang H, Kolstee J, Freitag J, et al. Extended PrEP cascades and determinants of long-acting PrEP intention and unmet PrEP needs among transgender women, transgender men, and non-binary individuals in 20 European countries. EACS 2025, plenary session PS02.1.
2. Ambrosioni J, Levi LI, Alagaratnam J, et al. Major revision version 13.0 of the European AIDS Clinical Society guidelines 2025. HIV Med. 2025 Oct 15:1-15.