GFAP in serum mogelijk geschikte biomarker voor hersenweefselschade bij progressieve MS

Delen via:
ECTRIMS 2023

Neurofilament light chain, glial fibrillary acid protein en contactine-1 zijn biomarkers voor hersenweefselschade die gemeten kunnen worden in liquor en serum. Ze kunnen in de toekomst mogelijk gebruikt worden als prognostische biomarkers bij MS. Bij mensen met progressieve MS is nu de relatie onderzocht tussen deze biomarkers en verschillende klinische en imagingmaten, met opmerkelijke resultaten. 

De onderzoekers van onder andere het Amsterdam UMC gebruikten in een exploratief onderzoek gegevens van de SPRINT-MS, een Amerikaans fase II-studie bij mensen met primair of secundair progressieve MS. 255 patiënten (gem. leeftijd 55,6 jaar; 53,3% vrouw) stonden bloed af en konden zelf kiezen of ze liquor wilden afstaan, wat 70 mensen deden. Laboratoriummedewerkers bepaalden concentraties van neurofilament light chain (NfL), glial fibrillary acid protein (GFAP) en contactine-1. Klinische maten waren onder andere EDSS-scores, en de MRI-maten van atrofie van de gehele hersenen en corticale atrofie. Statistische analyses bestonden uit Spearman-rangcorrelaties en log-lineaire regressiemodellen met leeftijd en geslacht als controlevariabelen. 

In het algemeen was de richting van de relaties – zoals verwacht – positief voor de klinische maten en negatief voor de imagingmaten. Anders gezegd: wanneer de biomarkerwaarden hoger waren, was er meer functiebeperking en schade op MRI-scans. Verder hingen de biomarkerwaarden vaker samen met imagingmaten dan met klinische maten. GFAP correleerde wat sterker met deze imagingwaarden dan NfL. Opmerkelijk was dat biomarkers in serum in deze studie sterker correleerden met de imagingmaten dan biomarkers in liquor. Dit gaat in tegen het idee dat de aanwezigheid van biomarkers in liquor de gouden standaard is. Er waren geen significante correlaties tussen contactin-1 en de klinische en imagingmaten. De resultaten van de lineaire regressiemodellen bevestigden deze trends. 

De uitkomsten ondersteunen de veronderstelling dat GFAP in serum een geschikte biomarker is voor hersenweefselschade bij progressieve MS, al is een voorzichtige interpretatie nodig, aangezien longitudinale gegevens ontbreken en omdat de steekproef voor liquor relatief klein was, zo concluderen de onderzoekers. 

Bron: 

Fox RJ, Harvey T, In ’t Veld S et al. Evaluating the relation of NfL, GFAP and contactin-1 in serum and CSF with clinical and MRI measures in progressive MS. ECTRIMS 2023, abstract O063/548.

Regionale en demografische verschillen in Parkinson in Nederland

jan 2026 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Regionale en demografische verschillen in Parkinson in Nederland

Microneurografie onthult perifere zenuwstoornis bij long covid

jan 2026 | Virale infecties

Lees meer over Microneurografie onthult perifere zenuwstoornis bij long covid

Vergoeding pitolisant voor behandeling EDS bij OSA

jan 2026

Lees meer over Vergoeding pitolisant voor behandeling EDS bij OSA

Gerichte therapieën plus radiotherapie bij glioblastoom: een umbrella-studie

jan 2026 | Neuro-oncologie, Radiotherapie

Lees meer over Gerichte therapieën plus radiotherapie bij glioblastoom: een umbrella-studie

Peri-ictale apneu en alleen wonen verhogen SUDEP-risico

jan 2026 | Epilepsie

Lees meer over Peri-ictale apneu en alleen wonen verhogen SUDEP-risico

Webcast 'Gordelroospreventie in medische risicogroepen – van indicatie tot vaccinatie'

jan 2026 | IBD, Multipele Sclerose, Psoriasis, RA, SLE, Spondyloartritis, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Webcast 'Gordelroospreventie in medische risicogroepen – van indicatie tot vaccinatie'

Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

2 dec 2024 om 20:00 | Neuro-vasculair

Lees meer over Hersenbloedingen in nieuw perspectief:
het belang van TIME=BRAIN en het couperen van antistolling

RNA therapie: nu en in de toekomst - deel 2

30 sep 2024 om 20:00

Lees meer over RNA therapie: nu en in de toekomst - deel 2

B-cel therapieën bij MS: impact op immunologie

10 jun 2024 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over B-cel therapieën bij MS: impact op immunologie

Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

2 mei 2024 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on sleep in brain health

Neurologisch Jaaroverzicht 2023

20 feb 2024 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2023

Masterclass Wervelkolom Welzijn: hedendaagse inzichten en oplossingen

30 jan 2024 om 20:00

Lees meer over Masterclass Wervelkolom Welzijn: hedendaagse inzichten en oplossingen

Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

7 aug 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Plaatsbepaling van device-aided therapies (DATs) bij de ziekte van Parkinson

MS: welk middel voor welke patiënt?

9 mrt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS: welk middel voor welke patiënt?

Neurologisch Jaaroverzicht 2022

1 feb 2023 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Epilepsie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose, Neuro-vasculair

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2022
Er zijn geen e-learnings gevonden.

Dementie Update 2026

donderdag 26 mrt 2026 van 09:30 tot 16:30 | Dementie

Lees meer over Dementie Update 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Echogeleide dry needling vermindert mogelijk hoofdpijn door myodurale afwijkingen

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Echogeleide dry needling vermindert mogelijk hoofdpijn door myodurale afwijkingen

Veranderingen in witte stof bij persisterende posttraumatische hoofdpijn

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Veranderingen in witte stof bij persisterende posttraumatische hoofdpijn

Kwart van clusterhoofdpijnpatiënten gebruikt illegale drugs als behandeling

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Kwart van clusterhoofdpijnpatiënten gebruikt illegale drugs als behandeling

Minder vaak cardio- of cerebrovasculair event bij menstruele migraine

dec 2025 | Atherosclerose, Hoofdpijn, Myocardinfarct, Neuro-vasculair

Lees meer over Minder vaak cardio- of cerebrovasculair event bij menstruele migraine

Consensus over de vraag: wat is een migrainedag?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Consensus over de vraag: wat is een migrainedag?

Recombinant botulinetoxine A bij trigeminusneuralgie: veelbelovend dieronderzoek

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Recombinant botulinetoxine A bij trigeminusneuralgie: veelbelovend dieronderzoek

Occipitale neurostimulatie niet effectiever dan placebo bij clusterhoofdpijn

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Occipitale neurostimulatie niet effectiever dan placebo bij clusterhoofdpijn

NfL en GFAP in serum: biomarkers van migraine?

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over NfL en GFAP in serum: biomarkers van migraine?

Fase III-studie: atogepant veiliger en effectiever dan topiramaat

dec 2025 | Hoofdpijn

Lees meer over Fase III-studie: atogepant veiliger en effectiever dan topiramaat

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

MedNet Neurologie 2023-04

dec 2023

Lees meer over MedNet Neurologie 2023-04

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID