Bij mensen met hiv die langdurig effectief worden behandeld met antiretrovirale therapie blijkt de omvang van het hiv-reservoir samen te hangen met een hoger risico op diverse niet-aidsgerelateerde comorbide aandoeningen. Dat blijkt uit een analyse binnen de 2000HIV-studie.1
Antiretrovirale therapie (ART) onderdrukt de virale replicatie doorgaans tot onder de detectiegrens, maar elimineert hiv niet. Het virus blijft aanwezig als geïntegreerd proviraal hiv-DNA in langlevende cellen. Dit ‘reservoir’ is berucht omdat het viral rebound mogelijk maakt bij therapieonderbreking. Tegelijkertijd is het reservoir ook een bron van virale RNA-transcriptie tijdens suppressieve ART. Hoewel de meeste transcripties abortief zijn en niet leiden tot infectieus virus, is de hypothese dat deze voortdurende (lage) virale activiteit kan bijdragen aan chronische immuunactivatie en daarmee aan het ontstaan van comorbiditeit.
In dit onderzoek werden 326 mensen met hiv op langdurige ART onderzocht. Totaal en intact hiv-1-DNA correleerde sterk met hiv-1-RNA (reservoiractiviteit). Deelnemers die ouder waren, man of een lagere CD4-nadir hadden, bleken gemiddeld grotere reservoirs te hebben. Na correctie voor deze kenmerken bleef een grotere totale reservoiromvang (totaal hiv-1-DNA) onafhankelijk geassocieerd met een verhoogde kans op cardiovasculaire (CV)-ziekte, leverfibrose en carotisplaques. Opvallend was ook de relatie met het later ontwikkelen van maligniteiten. Daarnaast waren hogere hiv-1-RNA-niveaus – als maat voor transcriptie uit het reservoir – geassocieerd met hogere odds op CV-ziekte en leverfibrose. De resultaten bleven overeind in verschillende sensitiviteitsanalyses, wat de robuustheid ervan ondersteunt.
De implicatie van deze bevindingen is klinisch relevant: bij mensen met langdurig suppressieve ART lijkt de grootte van het hiv-reservoir niet alleen een virologische parameter, maar ook een marker voor het langetermijnrisico. Reservoirmetingen zouden in de toekomst kunnen helpen bij risicostratificatie en bij het identificeren van patiënten die baat kunnen hebben bij interventies gericht op het verminderen van reservoiractiviteit of -omvang.
Bron:
Delporte M, Otten T, Mehta K, et al. HIV Reservoir relates to comorbidities in people with HIV on long-term antiretroviral therapy. CROI Congress 2026, abstract 326.