Hebben GLP-1-receptoragonisten een neuroprotectieve werking?

Glucagonachtige peptide-1-receptoragonisten (GLP-1-receptoragonisten) zijn goedgekeurd voor de behandeling van diabetes en (deels) van obesitas. Recent onderzoek in diermodellen heeft zich gericht op mogelijke neuroprotectieve en ontstekingsremmende effecten van deze geneesmiddelenklasse. Bewijs in mensen is nog schaars, maar een grootschalig cohortonderzoek wijst nu in een positieve richting bij mensen met multipele sclerose.¹

De onderzoekers gebruikten gegevens uit TriNetX, een netwerk van gegevens uit elektronische patiëntendossiers. Hierin identificeerden zij op basis van ICD-10-codes patiënten met MS. Aan de hand van de anatomisch-therapeutisch-chemische classificatie (ACT) maakten zij een indeling in een groep van mensen die GLP-1-receptoragonisten gebruikten en een controlegroep die dat niet deed. De onderzoekers matchten beide groepen op basis van leeftijd, geslacht en comorbiditeit, zoals de aanwezigheid van diabetes of obesitas. Ze keken daarna naar verschillen in MS-gerelateerde uitkomsten. Bovendien voerden ze een subgroepanalyse uit onder patiënten met MS die ocrelizumab gebruikten.

Het cohort bestond uit 339.092 patiënten met MS, van wie 14.300 een GLP-1-receptoragonist gebruikten, grotendeels vrouwen (82%). Zoals verwacht verschilden beide groepen in BMI en prevalenties van diabetes en obesitas. De subgroepanalyse betrof 30.934 patiënten die ocrelizumab kregen, van wie er 1953 ook een GLP-1-receptoragonist gebruikten.

Na matching bleek dat mensen in de GLP-1-receptoragonistgroep in een periode van 21 jaar een lagere kans hadden op alle in deze studie opgenomen MS-gerelateerde uitkomstmaten, waaronder de prevalentie van relapsen waarvoor een steroïdenbehandeling nodig was, neuritis optica, beperkingen in lopen en mobiliteit, vermoeidheid en depressie. De subgroepanalyse toonde dat deze patronen ook aanwezig waren in patiënten die werden behandeld met ocrelizumab, met vooral een sterk verlaagd risico op relapsen waarvoor steroïden werden ingezet.

Deze resultaten wijzen volgens de onderzoekers op een mogelijke neuroprotectieve en ontstekingsremmende rol van GLP-1-receptoragonisten in de pathofysiologie van MS. Prospectieve studies zijn echter nodig om deze bevindingen te bevestigen.

Bron:

Irfan A, Lakin L, Khayat-Khoei M, et al. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists showing neuroprotective potential in multiple sclerosis: real-world evidence across broad and B cell depleting therapy subgroups. ECTRIMS Virtual Congress 2026, abstract O056.