Bij het terugdringen van penicillineallergieën in de bevolking kan de eerste lijn een veel grotere rol spelen dan nu het geval is. Dat betoogt huisarts en onderzoeker Florian Stul van de Universiteit Gent.1
Huisartsen spelen nauwelijks een rol bij delabeling van penicillineallergie. Als ze al in de richtlijnen worden genoemd, is dat vaak alleen als ontvanger van testuitslagen. Studies waarin huisartsen zelf delabeling uitvoeren, zijn schaars.2 Toch zijn ze volgens Stul onmisbaar, omdat allergielabels juist in de eerste lijn vaak worden aangemaakt, blijven staan en het voorschrijfgedrag beïnvloeden.
Kraan dichtdraaien
De huidige richtlijnen zijn gericht op de vraag hoe de patiënt van het label afkomt, terwijl het doel eigenlijk moet zijn penicilline veilig te herintroduceren. “Het terugdringen van onnodig gebruik van tweedelijnsantibiotica vraagt om een strategie die niet alleen bestaande labels verwijdert, maar ook voorkomt dat er steeds nieuwe, onterechte labels bijkomen. Een eenvoudige beslisboom om nieuwe reacties op penicilline te duiden kan helpen: wanneer niet labelen, wanneer wel registreren, wanneer verwijzen en wanneer opnieuw penicilline geven?”
Het tweede knelpunt is haalbaarheid. Er zijn veel te veel patiënten met een allergielabel voor penicilline om ze allemaal door allergologen te laten beoordelen. Daarom is een populatiestrategie nodig. Niet iedere patiënt profiteert evenveel van delabeling. Huisartsen kunnen patiënten selecteren bij wie delabeling het meeste oplevert, bijvoorbeeld vanwege comorbiditeit of frequent antibioticagebruik. Allergologen blijven nodig voor risicostratificatie en beoordeling van complexere patiënten.
Gegevensuitwisseling
Tot slot waarschuwt Stul voor het probleem ná succesvolle delabeling. Labels blijven soms in dossiers staan, patiënten worden opnieuw gelabeld of gebruiken alsnog geen penicilline uit gebrek aan vertrouwen. “Dit vraagt om gedeeld eigenaarschap tussen huisarts, allergoloog, andere specialisten en de patiënt, ondersteund door betere communicatie, gegevensuitwisseling en gezamenlijke richtlijnen. Als die randvoorwaarden op orde zijn, kan delabeling in de huisartsenpraktijk op grotere schaal echt van de grond komen.”
Bronnen:
- Stul F. Penicillin allergy delabeling in primary care. EAACI 2026, symposium lecture.
- Stul F, Heytens S, Ebo DG, et al. Safe penicillin allergy delabeling in primary care: a systematic review and meta-analysis. J Allergy Clin Immunol Pract. 2024;12:2415-26.