Kwaliteit van leven verdient plaats in de HF-richtlijnen

Kwaliteit van leven (QoL), gezondheidsstatus en functionele capaciteit worden significant beïnvloed door hartfalen (HF).¹ “Het zou dan ook geen gek idee zijn om in de richtlijnen specifieke aanbevelingen op te nemen over het effect van verschillende behandelingen op gezondheidsstatus en functionele capaciteit: verbeterd, niet veranderd, verslechterd of niet beoordeeld”, aldus Javed Butler (Dallas).

Butler memoreerde dat het verbeteren van HF en QoL nog steeds een ‘unmet need’ is bij patiënten met HF. ‘Van de patiënten met HF heeft 66% mobiliteitsproblemen, meldt 68% in meer of mindere mate pijn of ongemak en heeft meer dan driekwart moeite met het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten.’¹ Met de diverse HF-behandelingen is weliswaar verbetering zichtbaar in overleving en hospitalisatie wegens HF, maar een aantal studies heeft geen verbetering kunnen aantonen op de functionele status van de patiënt, zo legde Butler uit.² ‘Het is opvallend dat patiënten in studies heel vaak aangeven dat niet alleen langer leven voor hen belangrijk is, maar vooral onafhankelijk kunnen leven.’ In de huidige richtlijnen wordt echter weinig aandacht besteed aan QoL. ‘Een probleem hierbij is dat er soms te weinig robuust bewijs is om een stevige aanbeveling te kunnen doen. Er moet dus op een andere manier een duidelijke plaats voor QoL worden gezocht.’

‘Richtlijnen zouden kunnen overwegen om een differentiële gradatie van aanbevelingen te ontwikkelen voor uitkomsten inzake mortaliteit/morbiditeit versus gezondheidsstatus’, stelde Butler. ‘Specifieke aanbevelingen zouden er ook moeten komen voor (goedgekeurde) devices die wel data hebben over de gezondheidsstatus maar waarbij de mortaliteitsdata vooralsnog ontbreken.’ In de discussie die hierop volgde, werd aangestipt dat er bij studies met devices doorgaans geen placeboarm is waarmee vergeleken kan worden. ‘Een imitatieprocedure of -device zou uitkomst moeten bieden, maar dat is in de praktijk niet erg eenvoudig en soms gewoonweg onmogelijk’, besloot Butler.

Bronnen

1. Calvert MJ, Freemantle N, Cleland JF. The impact of chronic heart failure on health-related quality of life data acquired in the baseline phase of the CARE-HF study. Eur J Heart Fail. 2005;7:243-51. 
2. Wessler BS, Kramer DG, Kelly JL, et al. Circ Heart Fail. 2011 Sep;4(5):578-88.
3. Butler J. Quality of life as a major endpoint. HF Congress 2022.