Jongvolwassenen – zowel mannen als vrouwen – die bij hun geboorte een lager dan gemiddeld gewicht hadden, lopen een hoger risico op een beroerte op volwassen leeftijd. Dit blijkt uit nieuw onderzoek onder 800.000 mensen in Zweden. Het gaat hierbij om zowel ischemische beroerte als intracerebrale bloedingen. Dit risico is niet afhankelijk van de zwangerschapsduur of de BMI op jongvolwassen leeftijd.1
De afgelopen decennia is de incidentie van het aantal beroertes in hoge-inkomenslanden gedaald. Opvallend is dat deze daling relatief lager is bij jongere en middelbare leeftijdsgroepen dan bij ouderen. In sommige regio’s neemt de incidentie zelfs toe in de jongere leeftijdsgroepen. Reden voor de onderzoekers om de oorzaak hiervan te achterhalen.
Het populatiegebaseerde onderzoek omvatte 420.173 mannen en 348.758 vrouwen geboren tussen 1973 en 1982. De onderzoekers keken zowel naar ischemische beroerte (IS), veroorzaakt door een afsluiting van een bloedvat in de hersenen en goed voor meer dan driekwart van alle beroertes, als naar intracerebrale bloedingen (ICH), die tot ongeveer een kwart van alle beroertes uitmaken.
Gegevens over beroerte-incidenten werden verkregen uit het Zweedse Patiëntenregister en het Doodsoorzakenregister. Het betrof 2.252 eerste beroertes (gemiddelde leeftijd 36 jaar, sd 9,8), waaronder 1.624 ischemische beroertes (gemiddelde leeftijd 37 jaar, sd 8,4) en 588 intracerebrale bloedingen (gemiddelde leeftijd 33 jaar, sd 12,0). Alle analyses werden gecorrigeerd voor geslacht, geboortejaar, zwangerschapsduur, geboorteland van de ouders en leeftijd bij meting van de BMI op volwassen leeftijd.
De onderzoekers zagen een duidelijk verband tussen het geboortegewicht en het risico op een beroerte. Een geboortegewicht onder de mediaan (3,5 kg) was geassocieerd met een 21% verhoogd risico op alle beroertes samen (IS, ICH en niet-geclassificeerde beroerte; HR 1,21; 95%-BI 1,13-1,30), een 21% hoger risico op IS (HR 1,21; 95%-BI 1,11-1,31) en een 27% hoger risico op ICH (HR 1,27; 95%-BI 1,12-1,45), vergeleken met een geboortegewicht boven de mediaan.
Bij mannen was dit verband sterker dan bij vrouwen: een geboortegewicht onder de mediaan ging gepaard met een 23% hoger risico op alle beroertes samen (HR 1,23; 95%-BI 1,13-1,35), tegenover 18% bij vrouwen (HR 1,18; 95%-BI 1,06-1,31).
Bron:
- Lina Lilja L, Bülow E, Hemmed K, et al. Birthweight and young adult BMI and the risk of early-life stroke. European Congress on Obesity (ECO) 2026, abstract 1239.