Nieuw ziektemechanisme gevonden bij autosomaal recessieve primaire familiaire hersenverkalking

Delen via:
EAN 2023

In een grootschalige Britse studie, die bestond uit analyses op het niveau van DNA, RNA, eiwit, een celmodel en een diermodel, vonden de onderzoekers een nieuwe genetische oorzaak en onderliggend ziektemechanisme bij primaire familiaire hersenverkalking. De studie toont aan dat bi-allelische NAA60-varianten de activiteit van fosfaattransporter SLC20A2 beïnvloeden, waardoor de fosfaatconcentratie in de extracellulaire vloeistof stijgt.

Primaire familiaire hersenverkalking (PFBC) is een zeldzame erfelijke aandoening die wordt gekenmerkt door calciumfosfaatafzettingen in verschillende hersengebieden, waaronder de basale ganglia. Patiënten hebben last van progressieve bewegingsstoornissen, psychiatrische symptomen en cognitieve achteruitgang. Tot nu toe zijn 6 verschillende genen in verband gebracht met PFBC, maar bij ongeveer de helft van de patiënten is de genetische oorzaak vooralsnog onbekend.

De onderzoekers screenden een groot cohort van patiënten met PFBC zonder bekende oorzaak. Ze gebruikten verschillende genetische analysetechnieken en fenotypering op basis van klinische kenmerken en neuro-imaging om nieuwe genen op te sporen die PFBC kunnen veroorzaken. In families met autosomaal recessieve PFBC vonden ze op die manier bij 7 patiënten bi-allelische NAA60-varianten. NAA60 codeert voor een enzym dat in het golgicomplex zorgt voor acetylering van de N-terminus (Nt) van transmembraaneiwitten, waardoor deze efficiënter gaan werken.

De onderzoekers toonden in vitro aan dat SLC20A2 een substraat is van NAA60. Dit eiwit transporteert fosfaat van de extracellulaire vloeistof naar de binnenkant van de cel. Fibroblasten van patiënten met NAA60-mutaties hadden minder SLC20A2 op het celoppervlak en ze namen minder fosfaat op. In een zebravismodel van NAA60-deficiëntie kwamen motorische problemen voor in combinatie met veranderingen in de fosfaathuishouding. De onderzoekers concluderen dat NAA60 een nieuwe genetische oorzaak is van PFBC, waardoor de activiteit van fosfaattransporter SLC20A2 verandert. Deze kennis biedt mogelijk nieuwe aangrijpingspunten voor therapieën.

Bron:

Chelban V, Aksnes H, LaMonica L, et al. Altered Nt-acetylation processes, a new disease-mechanism for Autosomal Recessive Primary Familial Brain Calcifications. EAN Virtual Congress 2023, abstract OPR-025. 

Onderzoek naar hersenaneurysma’s krijgt ICRPA-financiering

mei 2026

Lees meer over Onderzoek naar hersenaneurysma’s krijgt ICRPA-financiering

“Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

mei 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over “Kunst maken of ondergaan heeft therapeutische waarde bij Parkinson”

Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

mei 2026 | Neuro-vasculair

Lees meer over Plasma GFAP voorspelt veranderingen in MRI-markers bij cSVD

Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

mei 2026

Lees meer over Geneesmiddelentekorten zijn minder, maar nog niet opgelost

Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

mei 2026

Lees meer over Waarom sommige mensen slecht slapen: rol van FOXP-genen

EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

apr 2026 | Neuro-musculair

Lees meer over EU keurt inebilizumab goed voor gegeneraliseerde myasthenia gravis

Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

16 jun 2026 om 20:00 | Dementie

Lees meer over Alzheimerdiagnostiek en -behandeling: van innovatie naar verantwoorde implementatie

MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

9 jun 2026 om 19:30 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over MS & immunologie anno 2026: van mechanisme naar besluitvorming

Neurologisch Jaaroverzicht 2025

15 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen, Dementie, Hoofdpijn, Multipele Sclerose

Lees meer over Neurologisch Jaaroverzicht 2025

Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

4 dec 2025 om 20:00 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Parkinson: Dopaminerge infusietherapie - Ervaringen uit de praktijk

Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

25 nov 2025 om 19:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Benefit-Risk Ratio bij DMT's in MS: dilemma’s van de behandelaar

Ouder worden met MS

12 nov 2025 om 20:30 | Multipele Sclerose

Lees meer over Ouder worden met MS

Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

20 okt 2025 om 18:00

Lees meer over Keynote webinar | Spotlight on functional neurological disorder

Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

2 jul 2025 om 20:00 | Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over Gordelroospreventie in medische risicogroepen - van indicatie tot vaccinatie

Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk

12 mei 2025 om 20:00 | Multipele Sclerose

Lees meer over Kosteneffectiviteit van MS-medicatie in de praktijk
Er zijn geen e-learnings gevonden.

EAN in ORANJE 2026

zondag 28 jun 2026 van 18:00 tot 21:45 | Bewegingsstoornissen, Multipele Sclerose

Lees meer over EAN in ORANJE 2026

ECTRIMS NL 2026

woensdag 21 okt 2026 t/m vrijdag 23 okt 2026 | Multipele Sclerose

Lees meer over ECTRIMS NL 2026

Genetische risicovariant voor ziekteprogressie hangt samen met meer laesies

okt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over Genetische risicovariant voor ziekteprogressie hangt samen met meer laesies

Artificiële intelligentie kan helpen bij de diagnostiek van secundair progressieve MS

okt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over Artificiële intelligentie kan helpen bij de diagnostiek van secundair progressieve MS

Europese consensus over vaccinatiestrategie bij MS-patiënten

okt 2023 | Multipele Sclerose, Vaccinatie

Lees meer over Europese consensus over vaccinatiestrategie bij MS-patiënten

Brede rand rondom laesie als biomarker voor snelle ziekteprogressie

okt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over Brede rand rondom laesie als biomarker voor snelle ziekteprogressie

MS na het 50e levensjaar verschilt klinisch van MS die eerder begint

okt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over MS na het 50e levensjaar verschilt klinisch van MS die eerder begint

4 cognitieve fenotypen gevonden bij MS-patiënten

okt 2023 | Multipele Sclerose

Lees meer over 4 cognitieve fenotypen gevonden bij MS-patiënten

Een slechte slaapstructuur verhoogt het risico op neurodegeneratie

jul 2023 | Dementie

Lees meer over Een slechte slaapstructuur verhoogt het risico op neurodegeneratie

Het International Consortium for Health Outcomes Measurement stelt kernset op van uitkomstmaten bij epilepsiezorg

jul 2023 | Epilepsie

Lees meer over Het International Consortium for Health Outcomes Measurement stelt kernset op van uitkomstmaten bij epilepsiezorg

Een gedeelte van de patiënten met migraine is zeer gevoelig voor objectieve veranderingen in het weer

jul 2023 | Hoofdpijn

Lees meer over Een gedeelte van de patiënten met migraine is zeer gevoelig voor objectieve veranderingen in het weer

Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

jan 2024 | Neuro-vasculair

Lees meer over Podcast: AI in stroke - Using deep learning to predict clinical outcomes after stroke

Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

dec 2023 | Bewegingsstoornissen

Lees meer over Podcast: Stem cell therapy for PD - A new era for managing Parkinson’s disease?

Real World Evidence in MS

jan 2020 | Multipele Sclerose

Lees meer over Real World Evidence in MS

MedNet Neurologie 2026-01

mrt 2026

Lees meer over MedNet Neurologie 2026-01

MedNet Neurologie 2025-04

dec 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-04

MedNet Neurologie 2025-03

sep 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-03

MedNet Neurologie 2025-02

jun 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-02

MedNet Neurologie 2025-01

mrt 2025

Lees meer over MedNet Neurologie 2025-01

MedNet Neurologie 2024-04

dec 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-04

MedNet Neurologie 2024-03

sep 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-03

MedNet Neurologie 2024-02

jun 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-02

MedNet Neurologie 2024-01

mrt 2024

Lees meer over MedNet Neurologie 2024-01

Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID

feb 2022

Lees meer over Whitepaper: 24 Veelgestelde vragen en antwoorden over long COVID