Verlaging lisdiuretica niet altijd verstandig bij stabiele HF-patiënten

Verlaging van de dosis lisdiuretica bij stabiel hartfalen geeft een behoorlijk risico op het opnieuw moeten starten of verhogen van de dosis diuretica kort daarna. Los daarvan kan het ook een gevaarlijke behandelstrategie zijn, gezien de hogere sterfte in de groep patiënten bij wie de dosering verlaagd werd. Het lijkt erop dat dosisverlaging dan ook zeker niet voor alle HF-patiënten geschikt is; nauwlettende controle is belangrijk.¹

De meest recente update van de ESC Richtlijnen Hartfalen (HF) beveelt aan om patiënten met de laagst mogelijke dosis lisdiuretica te behandelen om euvolemie in stand te houden.² Het bewijs voor dit advies is echter magertjes en grotendeels gebaseerd op expert opinion. In een Nederlandse studie is uitgezocht wat het klinisch beloop is na het afbouwen van lisdiuretica bij patiënten met HF die stabiel zijn.

Dit werd gedaan in een post-hocanalyse van gegevens uit de TIME-CHF-studie waarin de dagelijkse doseringen lisdiuretica en de redenen voor dosiswijzigingen werden verzameld. In totaal ging het om 622 patiënten met een gemiddelde leeftijd van 77 jaar. De waarschijnlijkheid dat er geen verdere dosisverandering plaatsvond na een initiële downtitratie was 43,6%. Bij 18,9% van de deelnemers werd de dosis verder verlaagd en bij 35,0% weer verhoogd. 

Bij 82,7% van de deelnemers bij wie aanvankelijk geen downtitratie plaatsvond, werd de dosis gehandhaafd, bij 7,8% werd de dosis alsnog verlaagd en bij 8,8% werd de dosis binnen 30 dagen verhoogd. Van de deelnemers bij wie de lisdiuretica waren afgebouwd overleed 2,5% versus 0,6% van de deelnemers bij wie de diuretica gecontinueerd werden. Van de deelnemers bij wie de dosering lisdiuretica werd verhoogd, overleed 1,8%. 

De onderzoekers benadrukten dat verder onderzoek noodzakelijk is om de uitkomsten van hun onderzoek prospectief te repliceren. Ook hoopt men daarmee de werkelijke risico’s en de voordelen van downtitratie op lange termijn te bepalen en de patiëntengroepen die risico lopen te kunnen identificeren.¹

Bronnen:

1. 1. Geraeds C, Bruninx A, Dekker ALAJ, et al. Is downtitration of diuretic therapy safe in patients with heart failure? HF Congress 2023.
   2. McDonagh TA, Metra M, Adamo M, et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure: Developed by the Task Force for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure of the European Society of Cardiology (ESC) With the special contribution of the Heart Failure Association (HFA) of the ESC. Eur Heart J. 2021;42(36):3599-726.