Op 1 september 2026 verdedigde M.H.J. (Mark) Wessels in Amsterdam zijn proefschrift ‘Paving the way – Translational application of blood-based biomarkers in multiple sclerosis’. In het Auditorium van de Vrije Universiteit waren prof. dr. C.E. (Charlotte) Teunissen en prof. dr. J. (Joep) Killestein zijn promotoren. Dr. E.M.M. (Eva) Strijbis trad op als copromotor. Inmiddels is Wessels arts-assistent niet in opleiding (ANIOS) Neurologie in het Amsterdam UMC.
Wat was het doel van je promotieonderzoek?
Mijn promotieonderzoek heeft zich gericht op bloedbiomarkers bij multipele sclerose. Het voornaamste klinische onderzoek waar ik mij mee bezig heb gehouden, is het Europese 3TR-onderzoek, waarbij er in 7 auto-immuunziekten (MS inclusief) wordt gekeken naar potentiële biomarkers voor prognose en behandelrespons in lichaamsvloeistoffen. Ook heb ik veel biobank-onderzoek gedaan en gekeken naar het gebruik van bloedbiomarkers in zowel onderzoek als in de kliniek. Het overkoepelende doel van mijn promotieonderzoek was om mee te helpen een brug te slaan tussen de bepalingen van het lab en de alledaagse MS-kliniek.
Wat wil jij dat de klinische dokter van jouw onderzoek weet?
De klinische dokter wil ik laten weten dat ik ervan overtuigd ben dat er veel potentie in bloedbiomarkers zit, zeker in het kader van MS. Bijvoorbeeld neurofilament light (NfL) kan MS-neurologen helpen met het vinden van ziekteactiviteit, het meten van behandelrespons en verdient mijns inziens een rol bij de behandeling van MS-patiënten. Er zijn echter ook haken en ogen aan deze biomarkers, ze zijn niet perfect en geen wondermiddel. Je moet er als clinicus, net als bij reguliere labbepalingen, bij blijven nadenken: wat betekent de gemeten uitslag in het kader van de kliniek, wat zijn eventuele beïnvloedende factoren en beantwoordt de biomarker wel de klinische vraag die ik heb (meet het wat ik wil weten)?
Wat was het meest frustrerende onderdeel van je onderzoek?
Het meest frustrerende onderdeel van mijn onderzoek was dat het soms lastig bleek om proefpersonen te vinden die geschikt waren voor deelname aan het 3TR-onderzoek. De criteria waren soms een uitdaging: we zochten patiënten die nog niet eerder MS-medicatie gebruikt hadden, of die langere tijd geleden met het gebruik gestopt waren. Dit bleek in een academisch centrum als het Amsterdam UMC, waar de meeste patiënten vanuit een ander centrum verwezen worden, knap lastig: de meeste patiënten waren namelijk al in dat andere ziekenhuis met medicatie begonnen. Door hard en creatief zoeken is het uiteindelijk toch gelukt om voldoende deelnemers te includeren, en het 3TR-onderzoek op te zetten.
Welk moment/inzicht bracht een doorbraak?
Er zijn tijdens mijn promotieonderzoek verschillende momenten waaraan ik in dit kader terugdenk. Het voornaamste inzicht kwam, denk ik, na vele overleggen over de data van een langlopende studie. Omdat de studie zo lang liep (denk 15-20 jaar), waren er gedurende al die jaren veel deelnemers uitgevallen. We vreesden dat deze uitval het gevolg was van een toename in hun MS-klachten, maar dit was helaas niet goed bijgehouden. Om dit te kunnen onderzoeken hebben we naar creatieve oplossingen gezocht om invaliditeit bij uitvallers in kaart te brengen, wat uiteindelijk zelfs tot een potentiële publicatie heeft geleid. We konden namelijk uiteindelijk goed in kaart brengen wat het mogelijke effect van uitval op langlopende studies over MS is. Dit bleek, naar schatting, gering.
Wat is de vervolgvraag die voortkomt uit jouw onderzoek?
Hoe en wanneer kunnen we bloedbiomarkers gaan implementeren in de dagelijkse praktijk bij het behandelen, monitoren en vervolgen van patiënten met multipele sclerose?
Wat neem je zelf mee uit jouw promotieonderzoek? Wat zijn jouw volgende stappen?
Uit mijn promotieonderzoek neem ik veel waardevolle kennis mee. Ik heb de afgelopen 4 jaar geleerd om in oplossingen te denken, om op te komen voor je eigen ideeën en vooral om niet te vergeten om humor in je werk te houden. Dit neem ik mee naar de toekomst: met veel plezier ga ik weer aan de slag op de afdeling Neurologie in het ziekenhuis.