Column: Een rondje door het riool

Delen via:

Column door Teun Bousema

“Het was een spannend jaar voor ons als infectiologen en epidemiologen!”, schreef een goede vriendin me op haar kerstkaart, “ineens zijn we volop in de media”. Ik antwoordde dat ik me juist lamgeslagen voel en geen rol voor mezelf kan vinden. Na twee mislukte pogingen subsidie te krijgen voor onderzoek naar de impact van COVID in Afrika, zag ik mezelf aan de zijlijn geplaatst. Ik had ook niet echt zin om mezelf in het maatschappelijk debat op te werpen als infectieziekten-epidemioloog die de impact van interventies en besmettingscijfers kan duiden. Misschien had ik daar wel een verantwoordelijkheid kunnen nemen, maar er waren al zoveel mensen aan het woord. Bovendien zie ik mezelf ook niet echt als een logische expert en is zichtbaarheid in de media duidelijk geen garantie voor levensgeluk. Tweemaal gaf ik voorzichtig mijn visie op ivermectine, een prachtig medicijn waarvan ik vind dat de werkzaamheid bij COVID nog niet overtuigend is vastgesteld. Na mijn twijfel uitgesproken te hebben, ontving ik e-mails van militante ivermectine-fans die zo kwaad van toon waren dat ik ze moest voorleggen aan het hoofd beveiliging.

Het ontvangen van bedreigingen, ergens wel passend op een bucketlist, zette me aan het denken over de rol van wetenschappers in de media. Vanuit wetenschappelijke hoek bijdragen aan een maatschappelijk debat blijkt lastig, zeker als dat debat de vorm aanneemt van een loopgravenoorlog. Zo’n “rondje zwemmen door het riool”, zoals microbioloog Rosanne Hertzberger sommige mediaoptredens noemt, past weinig wetenschappers. Toch is het wel goed om af en toe de zwembroek aan te trekken. Ik moest daaraan denken toen wij recent in Ethiopië onderzoek afrondden naar een Aziatische mug die oprukt in stedelijk Afrika. De mug is, in tegenstelling tot Afrikaanse muggen, bijzonder effectief in zich voortplanten in stedelijke gebieden en kan daar een sterke toename van malariagevallen veroorzaken. Een smeuïg verhaal voor de media, voelde ik aan. Met mijn Ethiopische promovendus schreef ik een persbericht dat afsloot met de conclusie dat we snel moeten handelen om een drama te voorkomen. Mijn rol als wetenschapper zat erop: ik had iets relevants wereldkundig gemaakt en kon me weer veilig terugtrekken in het lab. Collega-onderzoekers hadden inmiddels subsidie gekregen om met technische hoogstandjes de verspreidingsroutes van de mug in kaart te brengen en te modelleren welke factoren een rol spelen bij die verspreiding. Wij stonden ook te popelen om een nieuwe studie te beginnen. Maar als we onze eigen alarmerende slotparagraaf serieus namen, was dit misschien niet het moment voor een wetenschappelijke subsidieaanvraag, maar het moment voor daadkracht zonder impactfactor. Aandacht op CNN, in tal van kranten en op Ethiopische nationale televisie, zorgden voor het momentum waardoor we misschien echt iets aan het probleem konden doen. De zwembroek moest aan; misschien niet voor een rondje in het riool, maar wel voor een duik in een bureaucratisch moeras. Binnen twee weken was er een persconferentie en organiseerden we overleg met de Wereldgezondheidsorganisatie, regeringsfunctionarissen en internationale experts. Na die voortvarende start komt nu natuurlijk de uitdaging om door te zwemmen, ook als de stroming tegen zit. De uitdagingen zullen vast komen; toch geeft het voorlopig vooral veel energie. Hier zie ik nuttige rollen weggelegd voor de media als katalysator en voor mezelf als iemand die ideeën kan aandragen. En dat allemaal zonder me zorgen te maken over dreigementen van ‘parasietwaarheid’ of andere complotdenkers.

Lees ook de andere columns van Teun Bousema die op MedNet zijn verschenen:

 

Amsterdamse analyse toont dat COVID-19-gerelateerd ARDS heterogeen is

okt 2021 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Amsterdamse analyse toont dat COVID-19-gerelateerd ARDS heterogeen is

Speeksel versus nasofaryngeale uitstrijk voor detectie SARS-CoV-2

okt 2021 | Pneumonie, Virale infecties

Lees meer over Speeksel versus nasofaryngeale uitstrijk voor detectie SARS-CoV-2

Maternale kinkhoestvaccinaties in de regio Amsterdam

okt 2021 | Kinderen, Vaccinatie

Lees meer over Maternale kinkhoestvaccinaties in de regio Amsterdam

De rol van het contactsysteem bij pneumonie en sepsis

okt 2021 | Bacteriële infecties, Pneumonie

Lees meer over De rol van het contactsysteem bij pneumonie en sepsis

ID Week: highlights uit de Late Breaker-sessies

okt 2021 | Bacteriële infecties, HIV, Tuberculose, Vaccinatie, Virale infecties

Lees meer over ID Week: highlights uit de Late Breaker-sessies

Studie naar meerwaarde van online platform EZI-PrEP

okt 2021 | HIV

Lees meer over Studie naar meerwaarde van online platform EZI-PrEP

Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Live webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

The ART of Preventing Kidney Damage

12 apr 2021 om 20:00 | HIV, Virale infecties

Lees meer over The ART of Preventing Kidney Damage

Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

30 nov 2020 om 20:30 | Benigne hematologie, Virale infecties

Lees meer over Stollingsafwijkingen bij COVID-19; behandeling op de IC

Precisiezorg dichterbij dan we denken

2 nov 2020

Lees meer over Precisiezorg dichterbij dan we denken
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Interactie tussen fecestransplantatie en eradicatie van resistente bacteriën blootgelegd

Lees meer
Lees meer over Interactie tussen fecestransplantatie en eradicatie van resistente bacteriën blootgelegd

Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

Lees meer
Lees meer over Nieuwe data uit analyse van 60 studies naar de relatie tussen COVID-19 en diabetes

COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Lees meer
Lees meer over COVID-19 verandert de functie van insulineproducerende bètacellen

Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Lees meer
Lees meer over Zorgelijk: het aantal klassieke soa-diagnoses neemt toe

Long-COVID heeft nadelige impact op overleving kankerpatiënten

Lees meer
Lees meer over Long-COVID heeft nadelige impact op overleving kankerpatiënten

Budesonide verlaagt zorggebruik bij vroeg stadium COVID-19

Lees meer
Lees meer over Budesonide verlaagt zorggebruik bij vroeg stadium COVID-19

Schimmels en enterobacteriën geven slechte uitkomst bij bronchiëctasieën

Lees meer
Lees meer over Schimmels en enterobacteriën geven slechte uitkomst bij bronchiëctasieën

Prevalentie onvruchtbaarheid is verdubbeld bij hoge antistoftiter tegen chlamydia

Lees meer
Lees meer over Prevalentie onvruchtbaarheid is verdubbeld bij hoge antistoftiter tegen chlamydia

Toename resistentie azitromycine vraagt om monitoring

Lees meer
Lees meer over Toename resistentie azitromycine vraagt om monitoring

Innovatie in de zorg

nov 2019

Lees meer over Innovatie in de zorg