Inflammatie, regeneratie en fibrose in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten

Delen via:

Het belangrijkste doel van het proefschrift van Merle Krebber was om meer inzicht te verkrijgen in de processen die spelen in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten (CVZ). Binnen onze cel-, dier- en computergedreven modellen is gekeken naar inflammatie, functie van de bloed- en haarvaten, regeneratie en fibrose. Ook zijn aanknopingspunten onderzocht voor nieuwe behandelingen met een nadruk op lokaal weefselbouwen (in situ tissue-engineering) voor vaattoegang.

Alle niergerelateerde CVZ, zoals chronisch nierfalen en obesitas, hebben gemeen dat de pathologie zich niet beperkt tot het primaire orgaan. Onder pathologische omstandigheden zoals CVZ leidt communicatie tussen organen, onder andere via signalen van circulerende monocyten, tot een vicieuze cirkel van schade door inflammatie, fibrose en verminderde weefselregeneratie. De exacte spatiotemporele bijdragen van deze processen op verminderde orgaanfunctie blijven echter tot op heden onduidelijk. 

De rol van inflammatie na niertransplantatie

Patiënten met eindstadium nierfalen ontwikkelen ook cardiovasculaire problemen, die deels gemedieerd worden via ontsteking. Al hoewel een gezonde donornier na transplantatie de nierfunctie herstelt, is het onduidelijk of vaatwandstijfheid, linkerventrikelhypertrofie en hartfibrose ook verbeteren. Een belangrijke conclusie uit het proefschrift is dat inflammatie, fibrose en nierweefselregeneratie na niertransplantatie worden bepaald door complexe interacties tussen de status van de ontvanger en de donornier. Ons rattenmodel van niertransplantatie toonde aan dat een gezonde donornier exclusief normale GFR en verminderde nierspecifieke ontsteking bepaalde, terwijl de status van de ontvanger exclusief aorta calcificatie bepaalde. Binnen een tijdbestek van zes weken kon een gezonde donornier tevens wél linkerventrikelhypertrofie maar geen fibrosevorming in het hart van de ontvanger verhelpen. Met RNA-sequencing van hartweefsel hebben wij moleculaire targets geïdentificeerd die relateren aan fibrosevorming. Deze zouden in de toekomst kunnen dienen als nieuwe behandelmethoden tegen hartfibrose in niertransplantatiepatiënten.

In situ TE als behandeling voor verbeterde vaattoegang

Regeneratieve geneeskunde en in situ tissue-engineering (TE) zouden ook nieuwe therapieën, zoals vaattoegang in patiënten met eindstadium nierfalen, kunnen brengen. Vasculaire in situ TE houdt in dat een synthetisch bloedvat direct niet-functioneel weefsel vervangt, waarna lichaamseigen cellen langzaam het bloedvat bekleden en afbreken. Dit heeft als groot voordeel dat de therapie kant-en-klaar aangeboden kan worden terwijl het synthetisch ontwerp uiteindelijk verandert in een lichaamseigen bloedvat. Dit proces heeft overeenkomsten met normale wondheling, met een cruciale rol voor monocyt/macrofagen. Aangezien patiënten met nierfalen vaak een systemisch pro-inflammatoir profiel vertonen, onderzochten wij of vasculaire in situ TE tot dezelfde weefseluitkomsten zou leiden in ratten met nierfalen versus gezonde ratten. Wij zagen dat het aantal immuuncellen in het vaatweefsel van beide groepen gelijk was. Ook waren de duur van de inflammatie en de typen aanwezige weefselcellen overeenkomstig. Voor nu lijkt bloedvat in situ TE dus veelbelovend voor nierpatiënten. De mechanische stabiliteit van het synthetisch ontwerp lijkt bepalender voor weefseluitkomst dan nierfalen. 

Complexiteit van meerdere risicofactoren

Overkoepelend hebben onze modellen laten zien dat inflammatie, fibrose en weefselregeneratie duidelijk aan elkaar verwant zijn maar dat zij niet per se collectief gereguleerd worden. In onze niertransplantatieratten was bijvoorbeeld het oppervlak van haarvaten in het hart en de mate van ontsteking gelijk tussen harten met en zonder fibrose. Voor nu is de aanwezigheid van meerdere risicofactoren in CVZ-patiënten daarom een complicerende factor in onderzoek naar welke comorbiditeit exact tot welk gevolg leidt. Meer inzicht in (interacties tussen) comorbiditeiten kan unieke en overlappende moleculaire routes aan het licht brengen. Het combineren van orgaanoverstijgende kennis op het moleculaire en fysiologisch vlak zal wellicht leiden tot een op maat gemaakte behandeling voor de individuele CVZ-patiënt. 

De Promotie

Merle Krebber promoveerde op 11 januari 2022 op het proefschrift ‘Reno-cardiovascular disease and regeneration: Focus on interactions with the immune system’ aan de Universiteit Utrecht. De promotor was prof. dr. M.C. Verhaar en de co-promotoren dr. J.O. Fledderus en dr. K.L. Cheng, allen van het Departement Nefrologie en Hypertensie, UMC Utrecht. 

Krebber zet momenteel haar werkzaamheden bij de nefrologie voort als post-doctoral researcher. 

Kolffbeurs voor voorspellende modellen voor kwaliteit van leven

sep 2022 | Dialyse

Lees meer over Kolffbeurs voor voorspellende modellen voor kwaliteit van leven

Zestig jaar niertransplantaties bij kinderen

sep 2022 | Niertransplantatie

Lees meer over Zestig jaar niertransplantaties bij kinderen

Promotie: Optimaliseren van de behandeling van membraneuze nefropathie

sep 2022 | Chronische nierschade

Lees meer over Promotie: Optimaliseren van de behandeling van membraneuze nefropathie

Predictiemodel voorspelt acute nierschade na cardiale chirurgie

sep 2022 | Acuut nierfalen, Chirurgie

Lees meer over Predictiemodel voorspelt acute nierschade na cardiale chirurgie

COVID-19 en vaccinaties in Renine – Update augustus 2022

sep 2022 | Dialyse, Vaccinatie

Lees meer over COVID-19 en vaccinaties in Renine – Update augustus 2022

Inflammatie, regeneratie en fibrose in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten

sep 2022 | Chronische nierschade, Hartfalen, Vaatlijden

Lees meer over Inflammatie, regeneratie en fibrose in niergerelateerde cardiovasculaire ziekten

Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

27 sep 2022 om 20:00 | Immuuntherapie, SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis - Deel 2

Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

7 sep 2022 om 20:30 | Immuuntherapie

Lees meer over Webcast Immuuntherapie: herkennen van bijwerkingen en acties voor de niet-oncoloog

Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

11 aug 2022 | HIV

Lees meer over Vaccinatiezorg voor medische risicogroepen

ERA Highlights 2022

29 jun 2022 om 20:00 | Acuut nierfalen, Chronische nierschade

Lees meer over ERA Highlights 2022

ASN Highlights 2021

15 feb 2022 | Chronische nierschade

Lees meer over ASN Highlights 2021

Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

10 nov 2021 om 20:30

Lees meer over Webcast Long covid: wat weten we, wat kunt u verwachten, wat kunt u doen?

Expertdebat SLE en lupus nefritis

19 okt 2021 | SLE

Lees meer over Expertdebat SLE en lupus nefritis

ERA-EDTA Highlights

1 jul 2021 om 20:30

Lees meer over ERA-EDTA Highlights

RAAS-inhibitie anno 2021: wat is optimaal?

4 mei 2021 | Chronische nierschade

Lees meer over RAAS-inhibitie anno 2021: wat is optimaal?
Er zijn geen e-learnings gevonden.
Er zijn geen bijeenkomsten gevonden.

Nieuwe indeling KDIGO-risicogroepen door SGLT2-remmers

Lees meer
Lees meer over Nieuwe indeling KDIGO-risicogroepen door SGLT2-remmers

Risico op overlijden drastisch hoger bij microvasculaire complicaties

Lees meer
Lees meer over Risico op overlijden drastisch hoger bij microvasculaire complicaties

Wegen cardiovasculaire en renale voordelen sotagliflozine op tegen DKA-risico bij DM1?

Lees meer
Lees meer over Wegen cardiovasculaire en renale voordelen sotagliflozine op tegen DKA-risico bij DM1?

Consistente cardiorenale uitkomsten met finerenon

Lees meer
Lees meer over Consistente cardiorenale uitkomsten met finerenon

Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Lees meer
Lees meer over Combinatietherapie SGLT-2- en ACE-remmers empagliflozine en ramipril

Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Lees meer
Lees meer over Tirzepatide vermindert progressie van nierziekten

Wordt het effect van finerenon beïnvloed door gebruik GLP-1-RA op baseline?

Lees meer
Lees meer over Wordt het effect van finerenon beïnvloed door gebruik GLP-1-RA op baseline?

Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Lees meer
Lees meer over Stoppen met onderhoudsbehandeling immuunsuppressiva bij lupusnefritis

Humorale respons bij nierpatiënten na derde dosis SARS-CoV-2-vaccin

Lees meer
Lees meer over Humorale respons bij nierpatiënten na derde dosis SARS-CoV-2-vaccin

Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

nov 2020

Lees meer over Maximale RAAS-blokkade bij CKD-patiënten met (risico op) hyperkaliëmie

MedNet Nefrologie 2022-02

jul 2022

Lees meer over MedNet Nefrologie 2022-02

MedNet Nefrologie 2022-01

apr 2022

Lees meer over MedNet Nefrologie 2022-01